Kinh tế thế giới đối mặt đà giảm tốc, Liên hợp quốc hạ dự báo tăng trưởng 2025 xuống 2,6%

Theo công bố ngày 2/12 của Cơ quan Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD), tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 dự kiến chỉ đạt 2,6%, thấp hơn mức 2,9% của năm 2024. Báo cáo Thương mại và Phát triển năm 2025 chỉ ra rằng sự biến động trên thị trường tài chính hiện có ảnh hưởng tới thương mại toàn cầu gần tương đương với những thay đổi trong hoạt động kinh tế thực, qua đó tác động trực tiếp đến triển vọng phát triển của các nền kinh tế.

UNCTAD nhận định, dù các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo động lực mới, tăng trưởng toàn cầu vẫn duy trì ở mức thấp trong năm 2026, với dự báo chỉ đạt 2,6%. Các con số này được xây dựng dựa trên ước tính tăng trưởng theo tỷ giá hối đoái thị trường (MER) – phương pháp thường cho kết quả thấp hơn so với cách tính theo sức mua tương đương (PPP) mà Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) sử dụng.

Kinh tế thế giới đối mặt đà giảm tốc, Liên Hợp Quốc hạ dự báo tăng trưởng 2025 xuống 2,6%

Cũng trong ngày 2/12, OECD công bố dự báo riêng, cho rằng tăng trưởng GDP toàn cầu sẽ từ mức 3,2% năm 2025 giảm còn 2,9% vào năm 2026. Tổng Thư ký UNCTAD, bà Rebeca Grynspan, nhận định các số liệu mới nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của điều kiện tài chính đối với hoạt động thương mại: thương mại không chỉ là chuỗi cung ứng hàng hóa, mà còn là “chuỗi” dòng tín dụng, hệ thống thanh toán, thị trường tiền tệ và dòng vốn.

Trong khi đó, các nền kinh tế đang phát triển được kỳ vọng có tốc độ tăng trưởng cao hơn, khoảng 4,3% vào năm 2025. Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo nhóm quốc gia này phải đối mặt nhiều thách thức: chi phí tài chính tăng mạnh, mức độ nhạy cảm cao với biến động dòng vốn và rủi ro tài chính liên quan đến khí hậu. Việc phụ thuộc vào vốn vay quốc tế với lãi suất từ 7-11%, cao gấp nhiều lần so với mức 1-4% ở các nền kinh tế phát triển, đang thu hẹp không gian tài khóa và cản trở đầu tư cần thiết cho tăng trưởng.

Cùng với đó, tác động của biến đổi khí hậu khiến các nước thường xuyên hứng chịu thiên tai phải trả thêm khoảng 20 tỷ USD tiền lãi mỗi năm, gia tăng gánh nặng tài chính vốn đã chồng chất.

Trước thực trạng này, UNCTAD kêu gọi một loạt cải cách nhằm củng cố khả năng chống chịu tài chính của các quốc gia. Các đề xuất bao gồm cập nhật quy tắc thương mại, cải cách hệ thống tiền tệ quốc tế và thúc đẩy phát triển thị trường vốn nhằm tăng cường tính liên kết giữa thương mại, tài chính và phát triển bền vững.