Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang chuẩn bị kích hoạt các quyền hạn quốc phòng có từ thời Chiến tranh Lạnh để triển khai gói hỗ trợ gần 700 triệu USD cho các cơ sở than đá, theo một quan chức Nhà Trắng.
Theo nguồn tin này, ông Trump có thể đưa ra tuyên bố sớm nhất vào ngày thứ Năm về việc viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng năm 1950 – khuôn khổ pháp lý trao cho tổng thống thẩm quyền rộng đối với các ngành công nghiệp liên quan an ninh quốc gia. Nếu được thực thi, kế hoạch sẽ bao gồm nâng cấp hơn một chục nhà máy nhiệt điện than, thúc đẩy xây dựng một cảng xuất khẩu than quy mô lớn ở Bờ Tây, đồng thời hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp đầu tư các nhà máy điện mới.
Quan chức nêu trên phát biểu với điều kiện không nêu danh tính do thông báo chính thức chưa được công bố, đồng thời lưu ý các chi tiết của kế hoạch vẫn có thể được điều chỉnh.
Chính quyền Trump thời gian qua tiếp cận bài toán năng lượng theo hướng gắn chặt với an ninh chiến lược, trong bối cảnh nhu cầu điện nội địa gia tăng để vận hành các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo có mức tiêu thụ điện lớn, đồng thời Washington muốn giảm lợi thế của các đối thủ nước ngoài đang nắm giữ trữ lượng nhiên liệu hóa thạch đáng kể. Dù vậy, vai trò của than trong cơ cấu phát điện của Mỹ đã suy giảm liên tục: từ mức chiếm hơn một nửa sản lượng điện quốc gia trước đây xuống còn dưới 20% trong những năm gần đây, theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Các công ty điện lực tại Mỹ trong nhiều năm qua đã đẩy mạnh chuyển dịch sang khí đốt tự nhiên có chi phí cạnh tranh hơn và các nguồn năng lượng tái tạo. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh gia tăng quan ngại về tác động của nhiên liệu hóa thạch đối với hiện tượng ấm lên toàn cầu, cũng như rủi ro phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng quốc tế ngày càng dễ tổn thương.
Trong tổng gói hỗ trợ 700 triệu USD, hơn một nửa dự kiến được phân bổ cho hoạt động nâng cấp 13 nhà máy điện than. Khoảng 185 triệu USD sẽ được dùng làm vốn đối ứng cho doanh nghiệp triển khai các dự án than tại Alaska, Maryland và West Virginia, trong khi 75 triệu USD còn lại dự kiến hỗ trợ dự án cảng xuất khẩu than West Gateway tại khu vực Bắc California – vốn là dự án đã được đề xuất từ lâu.
Bloomberg là cơ quan báo chí đầu tiên đưa tin về kế hoạch hỗ trợ mới đối với ngành than của chính quyền Trump.
