Chính phủ Australia đang cân nhắc đóng băng việc trao thêm hợp đồng cho KPMG, trong bối cảnh dữ liệu công cho thấy hãng kiểm toán này vẫn thu về hàng chục triệu đô la Australia từ khu vực công, ngay cả khi tiếp tục chịu áp lực từ làn sóng đối tác rời công ty.
Tại một phiên điều trần căng thẳng ở quốc hội, tập trung vào quan hệ giữa KPMG và khu vực công, Thượng nghị sĩ Đảng Xanh Australia Barbara Pocock cho rằng đã đến lúc Canberra xem xét cấm công ty này tham gia các khoản chi tiêu công trong tương lai.
Theo dữ liệu từ AusTender được Đảng Xanh trích dẫn, KPMG hiện nắm giữ hàng chục hợp đồng kiểm toán trực tiếp với khu vực công, với tổng giá trị khoảng 27,4 triệu đô la Australia. Thông tin này xuất hiện vào thời điểm hoạt động kiểm toán của hãng đang bị nhiều cơ quan quản lý điều tra, liên quan đến cáo buộc rò rỉ tài liệu mật nội bộ để hỗ trợ việc giành hợp đồng.
Ngoài ra, KPMG cũng đang thực hiện hợp đồng kiểm toán trị giá 2,1 triệu đô la Australia với Cục Khí tượng, hợp đồng 1,7 triệu đô la Australia với Bộ Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên, cùng một hợp đồng kiểm toán nội bộ trị giá 4,9 triệu đô la Australia với CSIRO.
Đảng Xanh Australia cho rằng KPMG không còn phù hợp để tiếp tục đảm nhận các cuộc kiểm toán của chính phủ, sau hàng loạt bê bối gần đây làm dấy lên nghi ngờ về năng lực quản trị và chuẩn mực đạo đức của hãng. Thượng nghị sĩ Barbara Pocock, đại diện của đảng, nhận định ảnh hưởng của KPMG đã ăn sâu vào bộ máy công quyền và kêu gọi chính phủ Lao động lập tức ngăn công ty này tiếp cận thêm ngân sách công nhằm bảo vệ lợi ích người nộp thuế.
KPMG đã đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ sau khi xuất hiện các báo cáo cho rằng một số đối tác của hãng đã chia sẻ tài liệu kiểm toán mật cho các bộ phận khác trong doanh nghiệp.
Theo các cáo buộc, những tài liệu này sau đó được sử dụng để hỗ trợ KPMG tiếp cận khách hàng của các đối thủ. Phản ứng từ cơ quan quản lý đã dẫn tới việc sáu đối tác của hãng bị nêu tên trong các cáo buộc liên quan đến hành vi lạm dụng quy trình kiểm toán; trong đó ba người đã tự báo cáo với CPA Australia và New Zealand.
Dù vậy, Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia (ASIC) hiện chỉ có thẩm quyền xử lý các đối tác kiểm toán, trong khi những cá nhân thuộc mảng tư vấn bị cho là đã hỗ trợ khai thác các tài liệu này lại nằm ngoài phạm vi truy tố trực tiếp.
Theo Thượng nghị sĩ Barbara Pocock, thực tế này cho thấy một điểm mù đáng kể trong khuôn khổ giám sát hiện hành và phản ánh sự thất bại của mô hình tự quản lý áp dụng đối với nhóm Big Four. Bà cho rằng, chính phủ Australia cần chấm dứt cơ chế ưu ái đặc biệt dành cho các hãng kiểm toán lớn, từ thuế, nghĩa vụ công bố thông tin đến trách nhiệm nghề nghiệp và bảo vệ người tố giác, đồng thời quản lý các doanh nghiệp này theo tiêu chuẩn áp dụng cho những tập đoàn lớn khác tại Australia. Theo lập luận này, các bê bối gần đây của KPMG cho thấy mô hình hiện tại đang tạo điều kiện để các công ty tư vấn lớn hưởng lợi đáng kể từ ngân sách công trong khi rủi ro giám sát vẫn còn hạn chế.
KPMG không phải trường hợp duy nhất trong nhóm Big Four chịu sức ép chính trị và pháp lý. PwC Australia trước đó cũng vấp phải khủng hoảng tương tự sau cáo buộc sử dụng thông tin thuế mật của chính phủ liên bang để xây dựng chiến lược cho khách hàng. Vụ việc cuối cùng buộc bộ phận tư vấn chính phủ của PwC phải tách khỏi công ty, đồng thời khiến hãng bị loại khỏi các hợp đồng mới với chính phủ liên bang.
Trong nội bộ KPMG, áp lực cũng đang gia tăng khi nhiều đối tác được cho là tích cực tìm kiếm bến đỗ mới, phản ánh tâm lý bất an về triển vọng làm việc lâu dài tại công ty.
Tổng giám đốc KPMG Andrew Yates đã rời vị trí và được thay thế bởi Steve Stavros, trong khi một số đối tác khác bị sa thải hoặc giáng chức. Tuy nhiên, Chủ tịch Martin Sheppard vẫn tiếp tục tại nhiệm.
Phát biểu trước Thượng viện, Bộ trưởng Tài chính Australia Katy Gallagher cho biết chính phủ đánh giá vụ việc là đặc biệt nghiêm trọng và Bộ Tài chính đang chuẩn bị các bước đi tiếp theo. Các biện pháp được cân nhắc có thể bao gồm việc cấm KPMG tham gia Hội đồng Dịch vụ Tư vấn Quản lý hoặc yêu cầu công ty chấp nhận một thỏa thuận tạm thời không tham gia đấu thầu các hợp đồng mới của chính phủ.
Cũng tại phiên điều trần, Bộ Ngân khố Australia cho biết KPMG đã bảo đảm với chính phủ liên bang rằng không có nhân sự nào liên quan đến vụ bê bối kiểm toán của hãng tham gia thực hiện các hợp đồng dành cho khu vực công. Phó thư ký Bộ Ngân khố Katrina Demarco cho biết KPMG đã liên hệ với cơ quan này trong tuần để xác nhận rằng không có vấn đề nào liên quan đến việc cung cấp dịch vụ cho Bộ Tài chính.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngân khố Jenny Wilkinson nhấn mạnh những vấn đề xung quanh KPMG là “rất nghiêm trọng” và sẽ được xem xét kỹ trong quá trình xác định cách khu vực công ứng phó với vụ bê bối cũng như định hình quan hệ hợp đồng trong tương lai.
Ở cấp tiểu bang, một phát ngôn viên của Bộ Nhà ở và Công trình Công cộng Queensland xác nhận chính quyền bang này vẫn đang trao đổi với các bang khác và với chính phủ liên bang về diễn biến liên quan đến KPMG, đồng thời cho biết Queensland sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình.
Theo phía Queensland, các nhà cung cấp dịch vụ cho chính phủ phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất về liêm chính, bảo mật và trách nhiệm giải trình.
Cơ quan này cho biết các hợp đồng với KPMG hiện vẫn chịu sự ràng buộc của các yêu cầu nghiêm ngặt về quản lý hợp đồng, giám sát hiệu suất và bảo mật, đồng thời chính quyền bang đã nhận được bảo đảm rằng chưa phát hiện vi phạm nào liên quan đến thông tin hoặc dự án của Queensland.
KPMG chưa đưa ra bình luận chính thức tại thời điểm bài viết được hoàn tất, theo tờ The Australian.