Các nhà phát triển một trung tâm dữ liệu quy mô lớn mà OpenAI dự kiến tham gia xây dựng tại Australia đã từ bỏ kế hoạch làm mát bằng nước tái chế, chuyển sang phương án có thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, trong bối cảnh chính phủ nước này tìm cách hạn chế tác động của ngành công nghệ đang phát triển nhanh đối với tài nguyên.
Theo các tài liệu quy hoạch được đệ trình vào tháng 4, trung tâm dữ liệu S7 có công suất 612 MW, dự kiến là một trong những cơ sở lớn nhất thế giới. Dự án ban đầu kỳ vọng sử dụng nước thải đã qua xử lý của Sydney để làm mát máy chủ, qua đó tránh tác động đến nguồn nước uống và giảm nhu cầu tiêu thụ thêm điện từ lưới điện. Tuy nhiên, NEXTDC, đối tác tại Australia của OpenAI, cho biết doanh nghiệp đã rút khỏi các cuộc đàm phán với các công ty tiện ích do chưa có giấy phép quy hoạch để xây dựng đường ống vận chuyển nước tái chế cần thiết cho dự án.
 |
| OpenAI (trên) cùng đối tác NEXTDC (dưới) buộc phải thay đổi phương án làm mát cho dự án trung tâm dữ liệu tại Australia |
Trong phản hồi qua thư điện tử, Tổng Giám đốc NEXTDC Craig Scroggie cho biết nước tái chế có giá trị thực tế, có thể hỗ trợ giảm chỉ số hiệu quả sử dụng điện năng (PUE) và cải thiện tính bền vững tổng thể. Ông nêu rõ NEXTDC xem xét phương án này tại những nơi có sẵn hạ tầng phù hợp, song tại khu vực Tây Sydney, hạ tầng hỗ trợ hiện chưa được thiết lập.
Diễn biến trên cho thấy thách thức đối với các nhà chức trách trên thế giới trong bối cảnh nhiều nước cạnh tranh thu hút đầu tư vào các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Các nhà kinh tế dự báo quy mô đầu tư liên quan tại châu Á có thể vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2030, trong khi sự phản đối từ cộng đồng khiến chính phủ các nước phải tăng cường các yêu cầu về phát triển bền vững.
Làm mát là một nội dung quan trọng trong quy hoạch trung tâm dữ liệu. Các nhà phát triển thường phải lựa chọn giữa các hệ thống sử dụng nước và những giải pháp phụ thuộc nhiều hơn vào điện năng.
Tại Australia, áp lực hạn chế sử dụng nước cho trung tâm dữ liệu đặc biệt lớn do đây là lục địa khô hạn nhất có người sinh sống. Người dân tại một số khu vực từng phải đối mặt với các biện pháp hạn chế nước trong thời kỳ hạn hán. NEXTDC khẳng định dự án S7 không có kế hoạch sử dụng nước uống.
Trong khi đó, nhà điều hành lưới điện Sydney cho biết hệ thống đang chịu áp lực lớn do các yêu cầu kết nối từ các trung tâm dữ liệu. Đối với dự án mà OpenAI dự kiến hỗ trợ lập kế hoạch, xây dựng, vận hành và mua sắm bộ xử lý, NEXTDC cho biết sẽ sử dụng chất làm mát dạng lỏng tuần hoàn quanh các chip để tản nhiệt. Theo các chuyên gia, phương án này không dùng nước nhưng có thể tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.
Ông Sarvaesh Mohan, nhà phân tích tại công ty tư vấn trung tâm dữ liệu DCByte, nhận định trong bối cảnh hiện nay, phương án làm mát mới sẽ tiêu tốn nhiều năng lượng hơn và NEXTDC sẽ phải xử lý các vấn đề phát sinh từ lựa chọn này.
Theo ông Mohan, việc các nhà phát triển không thể vận chuyển nước tái chế cũng phản ánh khoảng cách lớn giữa tốc độ bùng nổ hạ tầng AI và chu kỳ triển khai chậm hơn của các tiện ích địa phương.
NEXTDC từ chối bình luận về việc phương án làm mát mới có tiêu thụ nhiều năng lượng hơn hay không. Người phát ngôn của OpenAI chuyển các câu hỏi liên quan đến thiết kế và hạ tầng làm mát của dự án cho NEXTDC.
Một phát ngôn viên của Transgrid, nhà điều hành lưới điện thuộc sở hữu của quỹ hưu trí tại Sydney, cho biết công ty có khả năng hạn chế trong việc kết nối các trung tâm dữ liệu lớn mới với mạng truyền tải tại Sydney nếu không tăng cường mạng lưới chính. Theo Transgrid, các trung tâm dữ liệu sẽ phải tự chi trả cho phần mở rộng cần thiết.
Tháng 5 vừa qua, Tổng Giám đốc Transgrid Jason Krstanoski nói với một cuộc điều tra của Nghị viện bang New South Wales rằng các quy định hiện hành không được thiết kế để đáp ứng mức tăng trưởng phụ tải lớn và tập trung như hiện nay.
Sydney Water, công ty tiện ích thuộc sở hữu chính phủ được nêu trong tài liệu quy hoạch là nhà cung cấp nước tái chế tiềm năng cho dự án OpenAI - NEXTDC, chưa trả lời câu hỏi liên quan đến việc nhà phát triển dừng đàm phán.
Ông Kurt Dahl, Giám đốc điều hành công ty nước tái chế tư nhân coNEXA, cũng là một nhà cung cấp tiềm năng được nhắc đến trong hồ sơ, từ chối bình luận về quyết định này. Theo ông Dahl, việc kết nối các trung tâm dữ liệu với nguồn nước tái chế cần được xử lý khẩn cấp, bởi các doanh nghiệp đang phải đưa ra những lựa chọn dài hạn giữa năng lượng và nước cho phương án làm mát.
Trong bối cảnh lo ngại về trung tâm dữ liệu gia tăng, Chính phủ Australia trong tháng này cho biết sẽ áp đặt giới hạn sử dụng năng lượng và nước đối với các dự án phát triển trung tâm dữ liệu, cùng một số biện pháp bảo vệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, động thái này diễn ra sau một số biện pháp của chính quyền các bang tại Australia, cho thấy chính sách quản lý ngành công nghiệp đang phát triển nhanh này vẫn thiếu đồng bộ.
Khảo sát của Reuters với 35 đơn xin cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu đang được xem xét hoặc đã được phê duyệt tại New South Wales cho thấy, từ cuối năm 2025, các nhà chức trách bắt đầu yêu cầu nhà phát triển cung cấp số liệu sử dụng nước, đồng thời áp đặt giới hạn cố định đối với PUE - thước đo mức tiêu thụ điện năng.
Theo khảo sát, cơ sở OpenAI - NEXTDC là một trong sáu dự án trung tâm dữ liệu chịu tác động của các quy định mới cấp bang. Hồ sơ cho thấy dự án phải cam kết giới hạn PUE cố định và nêu rõ lượng nước dự kiến sử dụng để đáp ứng các yêu cầu mới. NEXTDC chưa đưa ra mục tiêu PUE cho S7. Giới hạn mới do bang áp đặt là 1,3, thấp hơn mức trung bình toàn cầu.
NEXTDC cho biết doanh nghiệp đã triển khai phương án làm mát không dùng nước ở những nơi khác, nhưng không nêu quy mô cụ thể. Trong báo cáo bền vững năm 2025, công ty cho biết đã sử dụng thành công hệ thống này để làm mát 50 MW điện năng, bằng một phần mười hai so với công suất được đề xuất trong dự án liên quan đến OpenAI.
Thượng nghị sĩ độc lập David Pocock, người từng bày tỏ lo ngại về sự phát triển của các trung tâm dữ liệu, cho rằng luật liên bang mới cần có các yêu cầu bắt buộc về quyền tiếp cận điện năng tại địa phương, sử dụng nước, năng lượng tái tạo và kiểm soát quy hoạch phù hợp, nhằm tránh việc các dự án sử dụng đất lẽ ra nên dành cho nhà ở hoặc gây tác động bất lợi đến các cộng đồng hiện hữu.
