Anthropic thu mua hàng trăm tấn sách châu Á để huấn luyện AI, dấy lên lo ngại bản quyền

Hàng trăm tấn sách được vận chuyển sang Mỹ

Theo Korea JoongAng Daily, dữ liệu vận chuyển và hồ sơ tòa án cho thấy Anthropic có liên quan đến chiến dịch thu thập sách quy mô lớn mang tên “Dự án Panama”, được triển khai từ đầu năm 2024 nhằm số hóa sách phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI).

Dữ liệu từ ImportKey và Panjiva ghi nhận nhà phân phối Woongjin Booxen của Hàn Quốc đã vận chuyển 165,69 tấn sách sang Mỹ qua 7 chuyến hàng, ước tính khoảng 414.000 cuốn.

Anthropic thu mua hàng trăm tấn sách châu Á để huấn luyện AI, dấy lên lo ngại bản quyền

Tại Nhật Bản, Nippan IPS được ghi nhận xuất khẩu 122,155 tấn sách qua 8 chuyến hàng. Trong khi đó, United Distribution Co. tại Đài Loan (Trung Quốc) vận chuyển 563,143 tấn sách qua 16 chuyến hàng.

Tổng khối lượng từ ba nguồn cung vượt 850 tấn. Better World Books (BWB) được ghi nhận là bên mua trong các hồ sơ vận chuyển. Tuy nhiên, dữ liệu này chưa chứng minh toàn bộ số sách được Anthropic trực tiếp sử dụng để huấn luyện AI.

Hoạt động thu mua cũng được cho là đang mở rộng sang sách cũ. Một số hiệu sách tại Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc ghi nhận những đơn đặt hàng lớn từ người mua chưa xác định.

Ông Kim Su Hyeon, Giám đốc Seoul Book Bogo, nghi ngờ các công ty AI đang tìm kiếm sách cũ để bổ sung dữ liệu huấn luyện sau khi khai thác nguồn sách mới.

Tranh cãi bản quyền ngày càng gay gắt

Chiến dịch thu thập sách diễn ra trong bối cảnh Anthropic từng vướng tranh chấp pháp lý liên quan đến dữ liệu huấn luyện AI.

Trong vụ kiện Bartz kiện Anthropic tại Mỹ, hồ sơ tố tụng cho thấy công ty đã tải xuống khoảng 4 triệu bản sách điện tử từ các nguồn vi phạm bản quyền trong giai đoạn 2020-2021.

Tháng 6/2025, tòa án xem xét tính hợp pháp của việc sử dụng sách để huấn luyện AI, đồng thời phân biệt hoạt động huấn luyện với hành vi thu thập bản sao trái phép.

Sau đó, Anthropic đồng ý dàn xếp vụ kiện với tổng số tiền khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương 3.000 USD cho mỗi tác phẩm đủ điều kiện.

Theo bà Park Jeong In, Giáo sư nghiên cứu tại Đại học Nữ sinh Duksung, Hàn Quốc vẫn tồn tại khoảng trống pháp lý trong việc bảo vệ tác phẩm được sử dụng để huấn luyện AI.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu đang triển khai các quy định yêu cầu doanh nghiệp AI tuân thủ nghĩa vụ bản quyền và minh bạch về dữ liệu huấn luyện.

Việc các công ty AI mở rộng thu thập dữ liệu từ sách điện tử sang sách in đặt ra thách thức mới trong cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo vệ quyền lợi tác giả, nhà xuất bản.