Tỷ phú Gautam Adani tính bước vào lĩnh vực hàng không

Tập đoàn Adani của tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani đang cân nhắc thành lập một hãng hàng không mới, động thái có thể làm thay đổi cục diện cạnh tranh tại thị trường hàng không Ấn Độ, nơi IndiGo và Air India hiện chiếm ưu thế, theo hai nguồn tin am hiểu trực tiếp vấn đề.

Kế hoạch này cho thấy sự điều chỉnh trong chiến lược của tập đoàn đa ngành hoạt động từ cảng biển đến xi măng. Adani hiện vận hành 8 sân bay tại Ấn Độ, trong đó có 2 sân bay ở Mumbai, đồng thời theo đuổi kế hoạch mở rộng trị giá 11 tỷ USD. Trước đó, tập đoàn từng khẳng định không có ý định tham gia lĩnh vực vận tải hàng không.

Hãng Reuters, dẫn từ nguồn tin thứ nhất, cho biết chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra và tập đoàn vẫn đang đánh giá ý tưởng này, bởi hàng không được xem là lĩnh vực kinh doanh nhiều rủi ro, biên lợi nhuận thấp và khó tạo lợi nhuận bền vững. Nguồn tin đề nghị giấu tên do không được phép phát ngôn với truyền thông.

Cũng theo nguồn tin này, Chính phủ Ấn Độ đã kín đáo khuyến khích một số tập đoàn lớn, trong đó có Adani, xem xét thành lập hãng hàng không mới, trong bối cảnh Air India chịu giám sát chặt chẽ sau vụ tai nạn nghiêm trọng tại Ahmedabad năm ngoái, còn IndiGo đối mặt với các vấn đề vận hành gây gián đoạn diện rộng trong tháng 12 năm 2025. Theo nguồn tin, dù đây là lĩnh vực khó, Adani vẫn muốn cân nhắc vì lợi ích quốc gia, khi Chính phủ nhận thấy những khó khăn của Air India cùng cuộc khủng hoảng của IndiGo cho thấy thị trường cần thêm một hãng hàng không quy mô lớn.

Tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani và đế chế của ông có ý định bước chân vào lĩnh vực hàng không

Trong phiên giao dịch ngày thứ Năm (23/7), cổ phiếu Adani Enterprises, công ty chủ lực của tập đoàn, giảm hơn 3%. Các cuộc thảo luận nội bộ về khả năng thành lập hãng hàng không vẫn ở giai đoạn đầu và chưa có mốc thời gian cụ thể cho quyết định cuối cùng.

Ông Gautam Adani hiện là người giàu thứ hai châu Á, với giá trị tài sản ròng khoảng 89 tỷ USD. Nếu tham gia lĩnh vực hàng không, đây sẽ là một trong những bước đi táo bạo nhất trong sự nghiệp kinh doanh của tỷ phú này.

Trong 15 năm qua, thuế cao, cạnh tranh khốc liệt và các nút thắt trong chuỗi cung ứng đã khiến nhiều hãng hàng không Ấn Độ như Kingfisher, Jet Airways và Go First rơi vào phá sản. Dù mở rộng nhanh trong các lĩnh vực cảng biển và sân bay, ông Adani từ năm 2024 cũng đối mặt với các cáo buộc tại Mỹ liên quan đến việc hối lộ để giành dự án năng lượng mặt trời, trước khi được giảm áp lực gần đây khi nhà chức trách Mỹ quyết định bãi bỏ các cáo buộc này.

Ấn Độ là một trong những thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, lo ngại về tình trạng lưỡng quyền ngày càng gia tăng khi IndiGo, hãng hàng không lớn nhất nước này, nắm 65,4% thị phần nội địa, còn Air India chiếm khoảng 25%.

Năm ngoái, Ấn Độ đặt mục tiêu nâng số sân bay lên 350-400 vào năm 2047, so với 74 sân bay năm 2014, trong bối cảnh lưu lượng hàng không tăng mạnh và các hãng bay đặt mua lượng máy bay kỷ lục từ Boeing (BA.N) và Airbus (AIR.PA).

Ông Rajan Mehra, cựu Giám đốc Qatar Airways tại Ấn Độ, nhận định động thái của Adani có thể định hình lại ngành hàng không Ấn Độ. Tuy vậy, ông cho rằng Ấn Độ cũng cần chú trọng các cơ chế bảo vệ pháp lý đủ mạnh, bảo đảm sân chơi bình đẳng cho tất cả hãng hàng không.

Trong khi đó, theo nguồn tin thứ hai, một trong những phương án Adani đang cân nhắc là mua cổ phần tại một hãng hàng không hiện hữu. Nguồn tin này cho biết mọi lựa chọn đều đang được xem xét.

Tháng 12 năm 2025, Ấn Độ đã cảnh báo IndiGo về khả năng áp dụng các biện pháp pháp lý sau khi hãng hủy hàng nghìn chuyến bay do thiếu phi công, khiến nhiều hành khách mắc kẹt và buộc Chính phủ phải can thiệp nhằm hạn chế đà tăng mạnh của giá vé máy bay trong khủng hoảng.

Air India hiện vẫn thua lỗ và đối mặt với loạt sai sót kiểm toán trong bối cảnh bị giám sát gắt gao sau vụ tai nạn máy bay Dreamliner năm ngoái khiến 260 người thiệt mạng. Trong khi đó, SpiceJet, hãng hàng không nhỏ hơn, tiếp tục chật vật với khó khăn tài chính và tình trạng chậm trả lương. Air India chưa niêm yết, còn cổ phiếu IndiGo (INGL.NS) giảm hơn 1% tại Mumbai trong phiên thứ Năm sau thông tin về khả năng Adani tham gia thị trường; cổ phiếu SpiceJet (SPJT.BO) tăng 10%.

Jeet Adani, con trai út của ông Gautam Adani và là Giám đốc Adani Airports, từng nói với Reuters hồi tháng 12 rằng tập đoàn không quan tâm đến vận tải hàng không do biên lợi nhuận thấp và chưa có tư duy vận hành phù hợp để điều hành một hãng bay.

Theo ông Jeet Adani, thế mạnh và năng lực cốt lõi của tập đoàn là phát triển các tài sản hữu hình trên mặt đất, có chu kỳ đầu tư dài, sau đó vận hành các tài sản này một cách hiệu quả.

Từ đó đến nay, Adani tiếp tục đặt cược lớn vào hạ tầng hàng không. Adani Airports dự kiến đầu tư hơn 2 tỷ USD để phát triển các khu thương mại gắn với sân bay tại 6 địa điểm trong nước, bao gồm khách sạn, trung tâm bán lẻ và không gian văn phòng, theo thông báo hồi tháng trước.

Theo Economic Times, Adani cũng đã tiếp cận Chính phủ Ấn Độ nhằm tìm cách nới lỏng điều khoản hạn chế một số nhà khai thác sân bay nắm cổ phần tại các hãng hàng không theo lịch trình.

Nhà phân tích hàng không độc lập Brendan Sobie cho rằng tại một số thị trường như Kyrgyzstan hay Thái Lan từng có trường hợp đặc biệt khi sân bay sở hữu hãng hàng không. Tuy nhiên, theo ông, các hãng bay khác tại Ấn Độ có cơ sở để lo ngại về nguy cơ xung đột lợi ích.

Reuters cũng cho biết, trong một cuộc kiểm tra hồi tháng 3, các quan chức y tế tại sân bay quốc tế Mumbai do Adani vận hành đã phát hiện việc bán các gói nicotine tại cửa hàng miễn thuế là trái pháp luật. Công ty của ông Adani hiện kháng cáo quyết định này tại Tòa án tối cao Mumbai.