Diễn biến này nghĩa là các quan chức trong ngân hàng trung ương đang thiên về xu hướng thắt chặt tiền tệ, ủng hộ việc giữ lãi suất cao hoặc tăng thêm để kiềm chế lạm phát, thay vì ưu tiên hạ lãi suất để kích thích kinh tế.
Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã chính thức tuyên thệ nhậm chức tại Nhà Trắng vào thứ Sáu tuần trước (ngày 15/5), sau khi vượt qua vòng phê chuẩn của Thượng viện. Tuy nhiên, giới phân tích toàn cầu đều chung nhận định: Ông lên nắm quyền lãnh đạo Fed đúng vào thời điểm vô cùng khó khăn đối với cơ quan này.
 |
| Ông Kevin Warsh, người được Tổng thống Donald Trump đề cử làm tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong phiên điều trần tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ ở Washington, DC., ngày 21/4/2026. (Ảnh: Getty Images/TTXVN) |
Rủi ro lạm phát đình đốn và bài toán lãi suất
Thách thức lớn nhất diện kiến tân Chủ tịch Fed chính là nguy cơ nền kinh tế rơi vào lạm phát đình đốn do chiến sự tại Iran. Xung đột địa chính trị này đang gây tắc nghẽn nguồn cung năng lượng, đẩy giá sản xuất tăng 6% trong tháng 4 so với năm trước, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng tăng tốc lên 3,8% (từ mức 3,3% của tháng 3). Đây là mức tăng mạnh nhất trong vòng một năm qua tại Mỹ.
Đáng ngại hơn, thước đo lạm phát ưa thích của Fed là chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) dự báo cũng sẽ tăng tốc lên mức 3,8% trong tháng 4 – mức cao nhất kể từ năm 2021. Trong khi giá cả leo thang, các chỉ số động lực lại nhuốm màu ảm đạm. Tâm lý người tiêu dùng Mỹ lao dốc mạnh ngay trước giờ ông Warsh tuyên thệ. Dữ liệu của Viện quản lý nguồn cung (ISM) cho thấy chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực dịch vụ của Mỹ đã giảm từ 54,0 xuống 53,6 trong tháng 4, dù PMI sản xuất vẫn duy trì ở mức 52,7.
Thế tiến thoái lưỡng nan: Đây chính là "bài toán không có lời giải đẹp" của Kevin Warsh. Để hạ nhiệt lạm phát, Fed bắt buộc phải thắt chặt tiền tệ, tăng lãi suất, nhưng điều này sẽ bóp nghẹt tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, nếu giảm lãi suất để cứu tăng trưởng theo mong muốn của doanh nghiệp, lạm phát sẽ lập tức bùng phát dữ dội hơn.
Kịch bản đối đầu: Giữa áp lực của ông Trump và thực tế thị trường
Yếu tố khiến nhiệm kỳ của Kevin Warsh trở nên kịch tính hơn chính là tính độc lập của Fed. Kể từ khi quay lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, Tổng thống Donald Trump đã không ít lần chỉ trích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell vì chậm giảm lãi suất. Ông Trump chọn Kevin Warsh – người từng là Thống đốc Fed giai đoạn 2006 - 2011 – làm người thay thế, bởi trước đó ông Warsh từng đồng quan điểm với ông Trump khi chỉ trích Fed và cho rằng lãi suất tại Mỹ nên ở mức thấp hơn.
Tuy nhiên, hồ sơ trong quá khứ chỉ ra Kevin Warsh vốn là một nhà hoạch định chính sách có quan điểm diều hâu. Năm 2008, ông từng lo ngại việc cắt giảm lãi suất quá đà sẽ kích thích lạm phát và đến năm 2011, ông đã phản đối Fed mua 600 tỷ USD trái phiếu kho bạc để hạ lãi suất dài hạn.
Hiện tại, thị trường tài chính đã hầu như loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay, thay vào đó kỳ vọng vào việc tăng lãi suất ngày càng lớn. Thậm chí, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng vọt lên trên 5% từ mức 4,6% trước chiến tranh. Câu hỏi lớn là ông Warsh sẽ chọn đi theo áp lực chính trị của Nhà Trắng để giảm lãi suất, hay tôn trọng thực tế thị trường để thắt chặt tiền tệ?
Nội bộ Fed quay xe: Cắt giảm lúc này là "điên rồ"
Ngay cả khi tân Chủ tịch muốn thỏa hiệp với Nhà Trắng, ông cũng vấp phải rào cản lớn từ Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) - cơ quan đang ngày càng "diều hâu". Biên bản cuộc họp chính sách tháng 4 cho thấy ngày càng nhiều nhà hoạch định chính sách sẵn sàng ủng hộ tăng lãi suất nếu lạm phát tiếp tục nóng.
Sự đảo chiều ngoạn mục nhất thuộc về Thống đốc Fed Christopher Waller – người vốn thuộc phe ôn hòa nhất khi từng ủng hộ mọi đợt giảm lãi suất trước đây. Vậy mà trong phát biểu mới nhất, ông Waller khẳng định việc cắt giảm lãi suất vào lúc này là "điên rồ". Sự phản kháng từ nội bộ lớn đến mức cựu Chủ tịch Jerome Powell dù mất ghế nhưng vẫn quyết định ở lại Hội đồng Thống đốc để ngăn chặn các sự bổ nhiệm mang tính can thiệp khác từ Nhà Trắng.
Đoạn tuyệt với các cuộc họp báo và "biểu đồ chấm"?
Điểm tựa duy nhất của Kevin Warsh lúc này là thay đổi tận gốc cách thức vận hành của Fed để thích ứng với khủng hoảng. Ông vốn nổi tiếng là người không ủng hộ chiến lược truyền thông chia sẻ quá nhiều thông tin hiện tại của Fed, vì cho rằng việc các thành viên liên tục phát biểu sẽ khóa chặt Fed vào các dự báo chủ quan, biến các cuộc họp chính sách thành hình thức thay vì phản ứng linh hoạt với dữ liệu thực tế.
Giới phân tích dự báo, dưới triều đại của Warsh, biểu đồ điểm (dot-plot) hiển thị dự báo lãi suất của các thành viên FOMC công bố hàng quý có khả năng cao sẽ bị loại bỏ, và các cuộc họp báo sau cuộc họp cũng có thể chịu số phận tương tự. Thay vào đó, Fed sẽ chuyển sang lập kế hoạch theo kịch bản (cơ bản, bất lợi và cực đoan).
Cuộc xung đột tại Iran đã chứng minh dự báo cắt giảm lãi suất trong năm 2026 từ 2 lần xuống còn số 0 tròn trĩnh. Sự khó đoán của thời cuộc đang ủng hộ triết lý "Fed im lặng và khiêm tốn hơn" của Warsh. Tuy nhiên, việc thị trường tài chính toàn cầu có chịu đựng được một vị Chủ tịch Fed sẵn sàng gây bất ngờ và không đưa ra định hướng trước hay không, vẫn là một dấu hỏi lớn.
