Việc Washington bán euro để hỗ trợ đồng yên Nhật vào cuối tuần trước đã khiến Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) bất ngờ, trong bối cảnh phía Mỹ chỉ thông báo cho các đối tác tại Frankfurt sau khi nghiệp vụ can thiệp tiền tệ có tính lịch sử này đã được thực hiện.
Theo một số nguồn tin thân cận, ECB chỉ được biết về việc Mỹ bán euro để mua yên vào ngày 31/7 sau khi giao dịch đã hoàn tất. Một nguồn tin cho biết Chủ tịch ECB Christine Lagarde và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sau đó đã trao đổi về động thái này vào ngày hôm sau, 1/8.
![]() |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ được thông báo về việc Mỹ hỗ trợ đồng yên Nhật thông qua đồng euro khi giao dịch hoàn tất |
Việc thiếu phối hợp đã làm nổi bật tính chất bất thường của nỗ lực chung đầu tiên giữa Washington và Tokyo nhằm hỗ trợ đồng yên trong gần 30 năm. Trong các nghiệp vụ như vậy, thị trường thông thường kỳ vọng Mỹ sẽ sử dụng đồng đô la, thay vì bán euro.
Một số quan chức cấp cao của ECB cho rằng quyết định sử dụng euro trong giao dịch của Mỹ là động thái chưa từng có, đi ngược các thông lệ lâu đời về hợp tác giữa các cơ quan tiền tệ phương Tây.
Kể từ sau Thế chiến thứ Hai, các ngân hàng trung ương và bộ tài chính phương Tây thường đề cao nguyên tắc tin cậy và tham vấn lẫn nhau, trong khi các đợt can thiệp vào thị trường tiền tệ trước đây phần lớn được triển khai theo hướng phối hợp. Một người am hiểu các cuộc thảo luận giữa các nhà hoạch định chính sách châu Âu nhận định với Financial Times rằng việc Washington bán euro, do Cục Dự trữ Liên bang New York thực hiện thay mặt Bộ Tài chính Mỹ, là diễn biến rất đáng chú ý và đáng tiếc.
Nguồn tin này cho rằng diễn biến nêu trên là chưa từng có tiền lệ và có thể đặt ra rủi ro đối với nhiều thập kỷ hợp tác chặt chẽ giữa các ngân hàng trung ương phương Tây, vốn được xem là nền tảng hỗ trợ ổn định tài chính và tăng trưởng kinh tế.
Về phía Mỹ, người phát ngôn Bộ Tài chính cho biết cơ quan này không phối hợp với các đối tác nước ngoài trong các quyết định phân bổ dự trữ thuộc Quỹ Bình ổn Ngoại hối (ESF), công cụ được sử dụng để thực hiện nghiệp vụ can thiệp.
Người phát ngôn này nhấn mạnh các quyết định liên quan đến phân bổ ESF thuộc thẩm quyền của Bộ Tài chính Mỹ, trên cơ sở đánh giá của Bộ Tài chính và Cục Dự trữ Liên bang về thanh khoản thị trường, định giá cũng như các yếu tố liên quan khác.
Theo Bộ Tài chính Mỹ, việc phân bổ lại tài sản dự trữ trong ESF đã được thực hiện trong tuần trước theo đúng thẩm quyền. Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cũng cho rằng Washington tôn trọng tính bảo mật của các trao đổi riêng với đối tác quốc tế.
ECB và Cục Dự trữ Liên bang New York từ chối bình luận về vụ việc.
Giới quan sát cho rằng chính quyền Mỹ lựa chọn bán euro thay vì bán đô la bởi việc bán đồng bạc xanh có thể bị nhìn nhận là động thái làm suy yếu tiền tệ Mỹ, qua đó đi ngược chủ trương duy trì chính sách đô la mạnh của Bộ trưởng Bessent.
Một số nhà kinh tế và phân tích cũng cho rằng Washington có thể đã phối hợp với Nhật Bản nhằm ngăn Tokyo bán trái phiếu Kho bạc Mỹ, trong bối cảnh chi phí vay dài hạn của Mỹ đang ở mức cao nhất trong gần 19 năm.
Dựa trên dữ liệu sơ bộ từ Ngân hàng Nhật Bản, các nhà phân tích ước tính riêng Nhật Bản có thể đã chi khoảng 13,8 nghìn tỷ yên, tương đương 87 tỷ USD, trong hai ngày để hỗ trợ đồng nội tệ.
Nhà phân tích Nakajima Masayuki của Mizuho nhận định Nhật Bản dường như đã chi nhiều tiền hơn chỉ trong hai phiên giao dịch so với chiến dịch can thiệp kỷ lục trước đó, ở mức 11,73 nghìn tỷ yên trong tháng 4 và tháng 5. Điều này cho thấy mức độ lo ngại của nhà chức trách trước tốc độ mất giá nhanh của đồng yên. Các biện pháp can thiệp của Mỹ và Nhật Bản đã kéo đồng yên phục hồi mạnh từ vùng gần 164 yên/đô la Mỹ hồi đầu tháng, mức thấp nhất kể từ năm 1986, lên quanh 157 yên/USD, trước khi đồng tiền này suy yếu trở lại về khoảng 158 yên/đô la Mỹ.
Tuy nhiên, các nhà giao dịch cảnh báo thị trường vẫn còn lo ngại Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) chưa hành động đủ nhanh để kiềm chế áp lực lạm phát gia tăng.
Tại cuộc họp gần nhất trong tháng 7, BoJ vẫn giữ nguyên lãi suất. Dù vậy, Thống đốc Ueda Kazuo cho biết cơ quan này cần đặc biệt chú ý hơn tới các rủi ro lạm phát đang gia tăng.
Hiện các nhà giao dịch đang định giá khoảng 44% khả năng BoJ sẽ nâng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 9.
Diễn biến tại Nhật Bản diễn ra song song với đà tăng mạnh của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài, khi thị trường tính đến rủi ro Fed có thể duy trì lãi suất ở mức hiện tại lâu hơn dự kiến.
Dù lạm phát tại Mỹ đã hạ nhiệt trong tháng 6, mức tăng giá vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed, tiếp tục là yếu tố chi phối kỳ vọng chính sách tiền tệ trong thời gian tới.