Tư lệnh cấp cao của quân đội Mỹ tại khu vực Mỹ Latinh vừa có cuộc tiếp xúc hiếm hoi với các quan chức quân sự cấp cao Cuba tại khu vực ngoại vi Căn cứ Hải quân Vịnh Guantanamo, theo thông tin do phía quân đội Mỹ công bố ngày 30/5.
Theo Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ, Tướng Francis Donovan, người đứng đầu cơ quan này, đã trao đổi ngắn với phái đoàn Cuba về một số vấn đề an ninh hoạt động. Tham gia phía Cuba có Tướng Roberto Legra Sotolongo, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tổng tham mưu.
Thông báo cho biết, Tướng Donovan cũng chủ trì đánh giá an ninh khu vực ngoại vi của căn cứ hải quân, đồng thời trao đổi với các quan chức tại đây về công tác bảo vệ lực lượng, bảo đảm an toàn cho quân nhân và gia đình, cũng như khả năng sẵn sàng hoạt động.
Đây được xem là một trong những cuộc tiếp xúc hiếm hoi trong thời gian gần đây giữa người đứng đầu Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ và giới chức quân sự Cuba, diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước tiếp tục tiềm ẩn nhiều khác biệt và quan ngại về an ninh.
Về phía Cuba, lực lượng vũ trang nước này cho biết trên mạng xã hội Facebook rằng cuộc gặp được tiến hành trên cơ sở các thỏa thuận song phương hiện có. Theo tuyên bố này, hai phái đoàn đều đánh giá tích cực cuộc tiếp xúc, trao đổi về các vấn đề an ninh tại khu vực phân chia kiểm soát quân sự và nhất trí duy trì kênh liên lạc giữa hai bộ chỉ huy.
Cuộc gặp diễn ra ít tuần sau chuyến thăm hiếm hoi tới La Havana hồi đầu tháng 5 của Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe.
Truyền thông quốc tế nhận định, Cuba tiếp tục là một nội dung đáng chú ý trong chương trình nghị sự đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ hai.
Quan hệ Mỹ-Cuba đã trải qua nhiều thập kỷ đối đầu kể từ sau Cách mạng Cuba năm 1959. Giới quan sát cho rằng, lập trường cứng rắn của Washington đối với La Havana phần nào gắn với ảnh hưởng chính trị của cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại bang Florida, cùng chủ trương tiếp tục gia tăng sức ép lên đảo quốc Caribe này.
Ngày 20/5, phía Mỹ thông báo truy tố nguyên Chủ tịch Cuba Raúl Castro với bốn cáo buộc liên quan đến vụ bắn rơi một máy bay dân sự do người Cuba lưu vong điều hành vào năm 1996. Theo Reuters, động thái trên được xem là ví dụ mới trong chuỗi biện pháp mà chính quyền Tổng thống Trump triển khai nhằm khẳng định ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Tây bán cầu.
Trong bối cảnh đó, nhiều diễn biến gần đây tại Mỹ Latinh được cho là phản ánh xu hướng can dự quyết đoán hơn của Washington vào các vấn đề khu vực. Liên quan đến tình hình ở Venezuela sau ngày 3/1/2026, cựu Tổng thống Nicolás Maduro đã bác bỏ các cáo buộc nhằm vào ông.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây cũng đưa ra nhiều phát biểu cứng rắn về Cuba, làm gia tăng quan ngại tại La Havana về nguy cơ căng thẳng tiếp tục leo thang. Ngày 5/5, Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ đăng tải hình ảnh Ngoại trưởng Rubio và Tướng Donovan trên mạng xã hội X, đồng thời cho biết các cuộc trao đổi tập trung vào nỗ lực đối phó những mối đe dọa bị cho là có thể tác động đến an ninh, ổn định và dân chủ trong khu vực.
Về phần mình, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodriguez cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào cũng có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng đối với cả người dân Cuba và Mỹ.
Theo một số đánh giá, các biện pháp gây sức ép kinh tế của Mỹ, trong đó có chính sách liên quan nguồn cung nhiên liệu cho Cuba, đang tiếp tục làm gia tăng khó khăn đối với nền kinh tế vốn nhiều thách thức của quốc đảo này. Một số chuyên gia cũng cảnh báo, nếu tình hình bất ổn tại Cuba kéo dài, nguy cơ phát sinh một làn sóng di cư mới trong khu vực là điều không thể xem nhẹ.
