Mỹ tính giảm thuế nhập khẩu nhôm để thúc đẩy sản xuất quốc phòng trong nước

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang lên kế hoạch giảm thuế nhập khẩu nhôm cho các doanh nghiệp đầu tư vào nhà máy luyện kim trong nước, trong nỗ lực thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ các đối thủ nước ngoài.

Nhôm là một trong những nguyên liệu chủ lực phục vụ công nghiệp quốc phòng. Chính phủ Mỹ đang xe xét giảm thuế nhập khẩu cho mặt hàng nguyên liệu này

Theo tuyên bố của Nhà Trắng, các doanh nghiệp cam kết xây dựng, mở rộng hoặc cải tạo cơ sở luyện nhôm tại Mỹ sẽ đủ điều kiện hưởng ưu đãi tương đương một nửa mức thuế 50% hiện đang áp dụng đối với nhôm thô nhập khẩu.

Nhà Trắng nhấn mạnh nhôm là “nguyên liệu đầu vào quan trọng” trong sản xuất các hệ thống quân sự của Mỹ, bao gồm xe bọc thép, tàu chiến, tàu vũ trụ và tên lửa, cũng như nhiều sản phẩm chiến lược khác.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các nhà thầu quốc phòng Mỹ đang chịu sức ép từ chính quyền Trump phải tăng mạnh sản lượng, khi Lầu Năm Góc tìm cách đưa nền tảng công nghiệp quốc phòng của nước này vào “trạng thái thời chiến”.

Tuy nhiên, theo báo cáo công bố tháng trước của viện nghiên cứu SAFE, trước đây có tên Securing America’s Future Energy, số nhà máy luyện nhôm tại Mỹ dùng để sản xuất loại nhôm tinh luyện phục vụ chế tạo các hợp kim hiệu suất cao đã giảm từ 22 xuống còn 4 trong hai thập kỷ qua.

Nhôm tinh khiết cao được sử dụng trong nhiều sản phẩm quốc phòng, từ máy bay chiến đấu, tên lửa cho tới các loại giáp chiến đấu tiên tiến.

SAFE ước tính đến năm 2029, Mỹ chỉ có thể đáp ứng khoảng một phần tư nhu cầu nhôm dự kiến. Báo cáo cho rằng các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các nhà máy luyện nhôm ở Trung Đông hồi đầu năm nay, đe dọa tới 5 triệu tấn sản lượng, đã cho thấy sự gián đoạn nguồn cung có thể nhanh chóng biến thành “rủi ro tác chiến đối với người lính”. Nhà Trắng cũng cho biết nhu cầu nhôm nguyên chất của Mỹ hiện vượt quá năng lực sản xuất trong nước, đồng thời khẳng định chính sách miễn giảm thuế sẽ “khuyến khích đưa thêm hoạt động sản xuất nhôm nguyên chất trở lại Mỹ”.

Để được hưởng ưu đãi, các doanh nghiệp phải nộp hồ sơ lên Bộ Thương mại Mỹ và cam kết khởi công xây dựng trước đầu năm 2029.

Ông Jerry McGinn, cựu quan chức phụ trách mua sắm của Lầu Năm Góc, hiện là giám đốc trung tâm cơ sở công nghiệp thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington, nhận định chính sách miễn giảm thuế này bổ sung cho sự điều chỉnh gần đây đối với “các vật liệu nhạy cảm” như nam châm đất hiếm và khoáng sản quan trọng.

Hôm thứ Hai (20/7), chính quyền Trump đã siết chặt điều kiện để các công ty quốc phòng được Bộ Quốc phòng cấp miễn trừ cho phép mua các vật liệu này từ “các đối thủ”, trong đó có Trung Quốc và Nga, khi không có lựa chọn thay thế.

Ông McGinn lưu ý các doanh nghiệp quốc phòng không mấy hào hứng với việc mua nguyên liệu từ các nước đối địch, nhưng buộc phải làm vậy vì “thị trường là như vậy. Chúng ta đã mất hàng thập kỷ để rơi vào tình trạng hỗn loạn này và sẽ mất nhiều năm để đưa Mỹ cùng các đồng minh vào một vị thế tốt hơn”.

Hiệp hội Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Mỹ cho biết tổ chức này “đánh giá cao những nỗ lực của chính quyền nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào các quốc gia đối địch đối với các nguyên vật liệu quan trọng”, nhưng cảnh báo các hạn chế liên quan đến cơ chế miễn trừ có thể “cản trở việc đạt được những mục tiêu này”.

“Đối với một số khoáng sản được xác định, nguồn cung trong nước hiện không tồn tại, hoặc Mỹ thiếu năng lực, quy mô hay yêu cầu về độ tinh khiết cần thiết để đáp ứng nhu cầu”, hiệp hội này cho biết.

Năm ngoái, ông Trump đã áp mức thuế lên tới 50% đối với thép và nhôm nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại lớn của Mỹ, dựa trên luật an ninh quốc gia cho phép tổng thống bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước.

Tuy nhiên, đầu năm nay, ông đã nới lỏng một phần thuế quan đối với kim loại trong một loạt sản phẩm thép và nhôm, qua đó miễn thuế cho nhiều mặt hàng làm từ các kim loại này.

Ông Jesse Gary, Tổng giám đốc Century Aluminum có trụ sở tại Mỹ, hoan nghênh biện pháp miễn giảm thuế nhập khẩu nhôm mới nhất. Theo ông Gary, quyết định này sẽ giúp các doanh nghiệp “dễ dàng hơn trong việc đầu tư vào các dự án như Oklahoma Primary Aluminum”, nhà máy luyện nhôm mới mà Century Aluminum dự kiến phát triển cùng Emirates Global Aluminum.