Khan hiếm dầu diesel có thể kéo dài đến năm 2027

Nguồn cung phục hồi chậm hơn nhu cầu

Trong Báo cáo Thị trường dầu mỏ tháng 10/2026, công bố ngày 14/10, IEA nhận định thị trường dầu diesel và gasoil toàn cầu có thể tiếp tục thắt chặt đến sâu trong năm 2027. Dù sản lượng lọc dầu dự kiến phục hồi vào cuối năm nay và thị trường có thể chuyển sang trạng thái dư cung trong quý I/2027, lượng bổ sung vẫn chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt tích lũy trong năm 2026.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) vừa cảnh báo rằng, tình trạng khan hiếm dầu diesel trên thị trường toàn cầu có thể tiếp diễn đến năm 2027 - Ảnh minh họa.

IEA dự báo cán cân cung – cầu chỉ có thể dịu bớt trong nửa cuối năm 2027, với điều kiện nguồn cung sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông phục hồi.

Theo IEA, trong tháng 9/2026, lượng dầu diesel xuất khẩu toàn cầu giảm khoảng 700.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Sự suy giảm này chủ yếu đến từ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông và Nga, chỉ được bù đắp một phần bởi nguồn cung tăng từ các khu vực khác.

Tổng lượng xuất khẩu diesel từ Trung Đông và Nga giảm khoảng 1,3 triệu thùng/ngày trong tháng 9, tương đương khoảng 4,5% nhu cầu diesel và gasoil toàn cầu mà IEA dự báo cho năm 2026. Trong khi đó, tồn kho dầu quan sát được trên toàn cầu cuối tháng 9 thấp hơn khoảng 509 triệu thùng so với trước khi xung đột bùng phát. Lượng dự trữ trên đất liền tiếp tục giảm mạnh, làm suy yếu khả năng ứng phó khi thị trường xuất hiện thêm cú sốc nguồn cung.

Giá diesel gây sức ép lên chi phí doanh nghiệp

Tình trạng khan hiếm không chỉ thể hiện ở lượng hàng sẵn có mà còn phản ánh qua mặt bằng giá. IEA cho biết giá bán buôn diesel tại Singapore đã vượt 200 USD/thùng vào giữa tháng 9, trong khi giá tại châu Âu và Mỹ từng lên khoảng 220 USD/thùng. Dù đã giảm khỏi mức đỉnh, giá diesel tại các thị trường tham chiếu vẫn gần gấp đôi mức trước khủng hoảng và cao hơn đáng kể so với dầu thô.

Diesel là nhiên liệu quan trọng đối với vận tải hàng hóa, nông nghiệp và nhiều hoạt động công nghiệp. Vì vậy, giá nhiên liệu tăng có thể truyền dẫn vào chi phí vận chuyển, nguyên liệu đầu vào và phân phối hàng hóa. Khi doanh nghiệp phải chi nhiều hơn cho logistics và vận hành, dư địa giảm giá bán hoặc duy trì biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp. Áp lực chi phí cũng có nguy cơ lan sang giá hàng hóa tiêu dùng, thu nhập thực tế và lạm phát.

Dự báo của IEA cho thấy sức ép này có thể tiếp tục kéo dài. Cơ quan này ước tính nhu cầu dầu mỏ toàn cầu trong quý IV/2026 giảm 2,5 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ; tính bình quân cả năm, nhu cầu giảm 2,6 triệu thùng/ngày. Diesel chiếm khoảng 25% mức suy giảm dự kiến. Đây là dấu hiệu cho thấy giá cao và triển vọng kinh tế kém thuận lợi đang buộc một phần nhu cầu năng lượng phải co lại.

Xả kho dự trữ chỉ giúp giảm áp lực trước mắt

Ngày 15/10, IEA cho biết các nước thành viên nhất trí đẩy nhanh việc đưa phần dầu còn lại trong kế hoạch giải phóng dự trữ khẩn cấp ra thị trường, trong đó có hơn 20 triệu thùng diesel. Theo Reuters, khoảng 330 triệu thùng trong cam kết giải phóng dự trữ từ tháng 3 đã được đưa ra thị trường.

Tuy nhiên, biện pháp này chưa chắc tạo ra nguồn cung mới đủ lớn để giải quyết tình trạng thiếu hụt. Ông Abhishek Kumar, chuyên gia phân tích tại Sparta Commodities, nhận định thông báo của IEA là bước đi theo hướng tích cực nhưng chưa đáp ứng đầy đủ những gì thị trường chờ đợi; lượng diesel được đưa ra có vẻ chủ yếu là đẩy nhanh các cam kết hiện có, thay vì bổ sung hoàn toàn khối lượng mới.

Trong khi đó, khả năng phục hồi nguồn cung vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến xung đột tại Trung Đông. IEA cho biết xuất khẩu dầu thô từ các nước vùng Vịnh đã tăng mạnh trong tháng 9, tiến gần hơn tới mức trước xung đột. Tuy nhiên, các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và hoạt động vận tải dầu tiếp tục đe dọa đà phục hồi. Đáng chú ý, xuất khẩu sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng, dù dòng dầu thô đã cải thiện.

Đối với Việt Nam, cảnh báo của IEA chưa đồng nghĩa thị trường trong nước sẽ thiếu dầu diesel. Tuy nhiên, diễn biến quốc tế là yếu tố cần theo dõi bởi biến động giá, chi phí vận chuyển và khả năng cung ứng trên thị trường khu vực có thể ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu và hoạt động của doanh nghiệp sử dụng nhiều nhiên liệu.

Ngày 15/10, Bộ Công Thương tiếp tục thông tin về điều hành giá xăng dầu trong nước và cho biết các chính sách thuế liên quan đến xăng dầu được kéo dài đến hết năm 2026 theo quy định hiện hành. Trước đó, Bộ cũng yêu cầu các thương nhân đầu mối và phân phối chủ động xây dựng phương án tạo nguồn, duy trì cung ứng ổn định, không để gián đoạn hệ thống phân phối.

Trong bối cảnh nguồn cung diesel toàn cầu chưa chắc phục hồi hoàn toàn trước nửa cuối năm 2027, việc theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động kế hoạch nguồn hàng và kiểm soát chi phí nhiên liệu sẽ tiếp tục có ý nghĩa đối với doanh nghiệp vận tải, sản xuất và logistics.