IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xuất khẩu dầu mỏ từ khu vực vùng Vịnh đang phục hồi tốt hơn dự kiến, bất chấp những cuộc tấn công liên tục nhằm vào các đoàn tàu thuyền trên biển. Đáng chú ý, tốc độ phục hồi nguồn cung đang vượt đà tăng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu.

Nguồn cung vượt nhu cầu, cán cân thị trường đảo chiều

IEA dự báo nguồn cung dầu mỏ toàn cầu trong quý IV/2026 đạt trung bình 105 triệu thùng/ngày, cao hơn nhu cầu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày. Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều so với những dự báo thiếu hụt nguồn cung trước đó.

Theo IEA, thị trường dầu mỏ đang xuất hiện những dấu hiệu cân bằng trở lại khi nguồn cung toàn cầu lần đầu vượt nhu cầu kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát.

Đối với năm 2027, cơ quan này dự báo thị trường dầu thô có thể dư cung khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, giảm nhẹ so với mức 3,94 triệu thùng/ngày trong báo cáo tháng trước.

Sau khi báo cáo được công bố, giá dầu Brent giảm 0,1%, xuống còn 95,71 USD/thùng.

IEA cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu bước vào chu kỳ dư cung

Diễn biến nguồn cung cũng ghi nhận tín hiệu phục hồi từ khối OPEC+. Theo báo cáo của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), sản lượng dầu thô của nhóm OPEC+ trong tháng 10 đạt 41,23 triệu thùng/ngày, tăng khoảng 2,04 triệu thùng/ngày so với tháng 9 và tương đương 97% mức sản lượng trước xung đột hồi tháng 2.

Trong khi đó, sản lượng dầu thô của Nga tháng 10 tăng thêm 210.000 thùng/ngày so với tháng trước, lên 8,73 triệu thùng/ngày, theo số liệu của IEA.

Hoạt động xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ của Nga cũng phục hồi. Lượng xuất khẩu trong tháng 10 tăng 260.000 thùng/ngày so với tháng 9, đạt 1,49 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 6. Riêng dầu diesel tăng gấp đôi, lên 270.000 thùng/ngày.

Ngày 10/10, Nga nới lỏng một phần các biện pháp hạn chế xuất khẩu dầu diesel sau thỏa thuận giữa Tổng thống Nga và Tổng thống Mỹ nhằm gia tăng nguồn cung cho thị trường toàn cầu.

Dẫn dữ liệu từ Kpler, IEA cho biết lượng dầu diesel Nga vận chuyển trong tháng 10 đạt 1,13 triệu tấn, vượt mức cam kết ban đầu 300.000 tấn. Các thị trường tiếp nhận chủ yếu gồm Thổ Nhĩ Kỳ với 240.000 tấn và Brazil với 160.000 tấn. Tuy nhiên, đến nay chưa có lô hàng dầu diesel nào từ Nga cập cảng Mỹ.

Các nước đẩy nhanh giải phóng kho dự trữ dầu

Bên cạnh nguồn cung phục hồi, thị trường còn chịu tác động từ kế hoạch giải phóng dầu dự trữ khẩn cấp của các quốc gia thành viên IEA.

Theo thông báo công bố ngày thứ Sáu, các nước thành viên dự kiến đưa khoảng 71 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ từ kho dự trữ khẩn cấp ra thị trường trong giai đoạn từ nay đến cuối tháng 2/2027. Tốc độ giải phóng dự trữ được đẩy nhanh, gần gấp đôi so với mức ghi nhận trong hai tháng 9 và 10.

Trong tổng lượng này, khoảng 15 triệu thùng dầu diesel dự kiến được đưa ra thị trường vào cuối tháng 2/2027. Phần lớn nguồn cung đến từ kho dự trữ của Pháp và Đức, với kế hoạch giải phóng khoảng 4-5 triệu thùng trong tháng 1/2027 trước khi giảm dần vào tháng 2.

Dự kiến, châu Âu sẽ giải phóng khoảng 33 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp, trong đó Đức và Pháp đóng vai trò chủ đạo. Mỹ dự kiến đóng góp thêm khoảng 37 triệu thùng từ kho dự trữ dầu chiến lược.

Đáng chú ý, lượng dầu từ kho dự trữ của chính phủ dự kiến chiếm ít nhất 85% tổng lượng dầu được đưa ra thị trường trong đợt này.

Nhu cầu suy yếu, dư cung có thể kéo dài sang năm 2027

Về triển vọng thị trường, IEA dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm 2026 giảm 2,7 triệu thùng/ngày, xuống còn 102,3 triệu thùng/ngày. Sang năm 2027, nhu cầu được dự báo tăng trở lại 2 triệu thùng/ngày, không thay đổi so với đánh giá trước đó.

Trong khi đó, nguồn cung tiếp tục gia tăng từ cả các nước OPEC+ và những quốc gia ngoài khối. Sản lượng dầu của Mỹ, Canada, Brazil, Argentina và Guyana được dự báo tăng thêm 1,6 triệu thùng/ngày trong năm nay.

Đến năm 2027, tổng nguồn cung dầu toàn cầu có thể tăng lên 108,1 triệu thùng/ngày, tương ứng mức tăng 6,6 triệu thùng/ngày, nhờ sản lượng tại khu vực vùng Vịnh phục hồi.

Tuy nhiên, IEA đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng nguồn cung năm 2027 xuống còn 1,1 triệu thùng/ngày so với báo cáo tháng trước. Một trong những yếu tố tác động là triển vọng sản lượng và xuất khẩu của Iran bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Không chỉ IEA, nhiều tổ chức tài chính và đơn vị phân tích cũng nhận định tình trạng dư cung đang quay trở lại. Tuần trước, JPMorgan dự báo thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể dư thừa tới 1,4 triệu thùng/ngày ngay trong tháng 10.

Những diễn biến trên cho thấy cán cân cung - cầu dầu mỏ thế giới đang có sự thay đổi đáng kể. Nguồn cung phục hồi từ Trung Đông, sản lượng gia tăng tại nhiều quốc gia và việc giải phóng kho dự trữ chiến lược đang tạo thêm áp lực lên thị trường, trong khi nhu cầu tiêu thụ vẫn đối mặt với những hạn chế từ mặt bằng giá cao. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng chi phối diễn biến giá dầu và thị trường năng lượng toàn cầu trong thời gian tới.