Mỹ nêu điều kiện hạt nhân để đạt thỏa thuận với Iran

Phó Tổng thống Mỹ James David Vance cho rằng Iran cần cắt giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium để đáp ứng yêu cầu của Washington, qua đó tạo cơ sở cho một thỏa thuận chấm dứt xung đột toàn diện giữa hai nước.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn Reuters, ông Vance cho biết Mỹ vẫn theo đuổi một giải pháp cho xung đột kéo dài bảy tháng, song Washington chưa xác định rõ cơ chế ra quyết định của Tehran trong tiến trình đàm phán. Theo ông, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc Iran thực chất thu hẹp năng lực làm giàu uranium, thay vì chỉ đưa ra cam kết giảm dần chương trình hạt nhân trong tương lai.

Theo Phó Tổng thống Mỹ James David Vance, Iran cần cắt giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium để tạo nền tảng cho thoả thuận hoà bình toàn diện với Mỹ

Ông Vance lập luận rằng mức làm giàu uranium 60% không phù hợp với tuyên bố không theo đuổi vũ khí hạt nhân của Iran. Vì vậy, Tehran cần có bước đi cụ thể và có ý nghĩa đối với năng lực làm giàu uranium để chứng minh cam kết của mình.

Trong những tuần gần đây, Mỹ và Iran đã trao đổi các đề xuất nhằm chấm dứt xung đột và mở lại Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng có ý nghĩa chiến lược đối với thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác đề xuất mới nhất của Tehran và cảnh báo nguy cơ các hoạt động quân sự tiếp tục leo thang.

Phó Tổng thống James David Vance khẳng định Washington vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận, nhưng sẽ yêu cầu Tehran có nhượng bộ cụ thể về vấn đề hạt nhân.

Theo ông, Mỹ sẽ không chấp nhận những tuyên bố đơn thuần nếu không đi kèm hành động thực tế từ phía Iran.

Một trở ngại khác, theo ông Vance, là Washington chưa xác định chắc chắn chủ thể nắm quyền quyết định tại Tehran.

Mỹ hiện duy trì tiếp xúc với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Tuy nhiên, ông Vance cho rằng mức độ ảnh hưởng của hai quan chức này trong cấu trúc quyền lực Iran vẫn chưa rõ ràng.

Cùng quan điểm, Tổng thống Donald Trump nhận định khó khăn lớn đối với Washington là chưa xác định rõ ai đang điều hành và định hướng các quyết sách của Iran.

Phía Iran bác bỏ đánh giá trên. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định các quan chức Mỹ hiểu rõ đối tác đối thoại cũng như cơ chế ra quyết định của Tehran. Ông Baghaei cho rằng trở ngại thực sự nằm ở những lập trường thiếu nhất quán và các thông điệp trái chiều từ phía Mỹ.

Về tình hình an ninh tại Eo biển Hormuz, ông James David Vance cho biết đã trao đổi với các chỉ huy tại thực địa để đánh giá diễn biến. Theo ông, lực lượng Iran vẫn có khả năng tiến hành các cuộc tấn công rải rác nhằm vào tàu thương mại, nhưng chưa thể ngăn chặn đáng kể hoạt động xuất khẩu năng lượng qua tuyến đường thủy này.

Dù không xác nhận vai trò dẫn dắt đàm phán, ông Vance cho biết Mỹ chắc chắn tham gia tiến trình tìm kiếm giải pháp, đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Donald Trump là người đưa ra quyết định cuối cùng.