Hãng Reuters, dẫn năm nguồn tin am hiểu vấn đề vào ngày 21/7, cho biết Mỹ và Trung Quốc dự kiến tổ chức đàm phán về trí tuệ nhân tạo (AI) trong tháng 9, trong bối cảnh hai cường quốc đang tìm cách giảm thiểu những rủi ro phát sinh từ các mô hình AI tiên tiến ngày càng mạnh mẽ.
 |
| Mỹ và Trung Quốc sẽ tổ chức đối thoại song phương về trí tuệ nhân tạo (AI) |
Các nguồn tin cho biết cuộc đối thoại về AI, được xem là một kết quả đáng chú ý sau hội nghị cấp cao giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 5, nhiều khả năng diễn ra trước chuyến thăm Mỹ dự kiến ngày 24/9 của ông Tập. Tuy nhiên, thời điểm cụ thể hiện chưa được ấn định. Các nguồn tin đề nghị giấu tên do thông tin chưa được công bố.
Là những đối thủ cạnh tranh về kinh tế, chính trị và quân sự, Mỹ và Trung Quốc ngày càng quan ngại trước năng lực AI của nhau, trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu tiếp tục tăng tốc.
Washington và Bắc Kinh đang cân nhắc cách thức quản lý các mô hình AI tiên tiến, vốn có thể làm gia tăng năng lực quân sự, tạo điều kiện cho các cuộc tấn công mạng nhằm vào hạ tầng trọng yếu và gây xáo trộn thị trường lao động.
Theo bốn nguồn tin, phía Mỹ dự kiến do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dẫn đầu tại các cuộc đàm phán trong tháng 9. Danh sách thành viên tham dự của hai bên, chương trình nghị sự cũng như địa điểm tổ chức hiện vẫn đang được thảo luận do công tác chuẩn bị mới ở giai đoạn ban đầu, ba nguồn tin cho biết.
Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và Bộ Tài chính Mỹ chưa phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters. Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia Trung Quốc, cơ quan quản lý không gian mạng, các bộ phụ trách công nghiệp và ngoại giao, cùng Quốc vụ viện Trung Quốc cũng chưa phản hồi các đề nghị bình luận của nhóm phóng viên được gửi qua fax.
Sau các cuộc trao đổi cấp chuyên viên tại Geneva năm 2024, cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden và ông Tập Cận Bình từng nhất trí rằng con người, chứ không phải AI, phải kiểm soát các quyết định liên quan việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, các cuộc gặp dự kiến trong tháng 9 sẽ là đối thoại chính thức đầu tiên giữa Mỹ và Trung Quốc về AI dưới thời Tổng thống Donald Trump. Mỹ đã hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc một số chip AI tiên tiến nhất; trong khi Axios đưa tin Washington đang xem xét các hạn chế đối với việc các công ty Mỹ sử dụng các mô hình AI mở của Trung Quốc, trong bối cảnh năng lực và mức độ phổ biến của các mô hình này gia tăng.
Trong khi đó, giới chức Trung Quốc đang cân nhắc biện pháp hạn chế quyền tiếp cận từ nước ngoài đối với những mô hình AI mạnh nhất do nước này phát triển, trong bối cảnh xuất hiện lo ngại về nguy cơ các công nghệ này bị lợi dụng cho hoạt động tấn công mạng. Một trong những nội dung được quan tâm là mô hình Mythos của Anthropic, hiện chưa được cung cấp công khai.
Hồi tháng 5, ông Bessent cho biết các cuộc đàm phán trong tương lai sẽ “nhằm ngăn chặn việc phổ biến các mô hình AI mạnh cho các chủ thể phi nhà nước”, đồng thời cho rằng các cuộc gặp có thể bắt đầu “trong vòng bốn đến tám tuần tới”.
Sau chuyến thăm của ông Trump, Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận hai nước đã nhất trí thiết lập cơ chế đối thoại liên chính phủ về AI, song Bắc Kinh chưa đưa ra thêm bình luận công khai kể từ đó.
Theo các nhà phân tích, những ưu tiên của Bắc Kinh trong đối thoại có thể bao gồm vấn đề liên quan mô hình Mythos, cách chính quyền Trump kiểm soát việc phát hành các mô hình AI tiên tiến trong tương lai, cũng như khả năng Washington áp đặt hạn chế đối với các mô hình AI mở của Trung Quốc.
Chính quyền Trump đang trao đổi với các công ty AI của Mỹ về việc xây dựng các tiêu chuẩn an toàn tự nguyện đối với việc phát hành mô hình AI mới, song đến nay chưa công bố biện pháp quản lý cụ thể nào.
Một nguồn tin cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục thảo luận nội bộ về các vấn đề AI trong tháng tới, trước khi quyết định cơ quan và quan chức nào tham gia đối thoại.
Nguồn tin này cho biết thêm, Trung Quốc mong muốn phía Mỹ tham gia thực chất và thảo luận sâu về các vấn đề kỹ thuật liên quan AI, thay vì chỉ dừng ở các trao đổi mang tính chính trị.
“Đây là cuộc họp đầu tiên, nên khó có thể giải quyết những vấn đề lớn. Tôi cho rằng hai bên sẽ cố gắng thống nhất một số khái niệm cơ bản, chẳng hạn định nghĩa về mô hình AI tiên tiến”, ông Paul Triolo, đối tác tại DGA-Albright Stonebridge Group, nhận định.
