Tối 16/7 (giờ địa phương), tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu trước toàn quốc, tập trung vào vấn đề tính toàn vẹn của cuộc bầu cử Mỹ. Trong phát biểu, ông cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử, gây bất lợi cho chiến dịch tranh cử của ông trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11 chỉ còn hơn ba tháng nữa diễn ra, các cuộc thăm dò cho thấy đảng Dân chủ đang có lợi thế tại Quốc hội. Tổng thống Mỹ tuyên bố giải mật và công bố thông tin tình báo mà ông cho rằng cho thấy “những lỗ hổng đáng kinh ngạc” trong hạ tầng bầu cử của Mỹ, cùng bằng chứng về “tin tặc, khai thác và can thiệp từ nước ngoài”.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước toàn quốc tối 16/7 (giờ địa phương) |
Trong bài phát biểu kéo dài gần nửa giờ tại Phòng Đông của Nhà Trắng, ông Trump cho rằng Trung Quốc đã tham gia một nỗ lực trên diện rộng nhằm tác động đến cuộc bầu cử năm 2020 theo hướng có lợi cho ông Joe Biden. Ông cũng cáo buộc một số quan chức Mỹ “tích cực ngăn chặn và hạ thấp” thông tin liên quan sự can thiệp của Bắc Kinh.
Trong nhiều năm qua, ông Trump nhiều lần tuyên bố, dù không đưa ra bằng chứng, rằng ông đã đánh bại ông Biden trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Những tháng gần đây, ông tiếp tục nêu nghi vấn về mức độ an toàn và tính hợp lệ của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.
Trước đó, cộng đồng tình báo Mỹ kết luận Trung Quốc không can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.
Trong báo cáo công bố năm 2021, Hội đồng Tình báo Quốc gia Mỹ nêu rõ Trung Quốc “không triển khai các nỗ lực can thiệp và đã xem xét nhưng không triển khai các nỗ lực gây ảnh hưởng nhằm thay đổi kết quả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ”.
Báo cáo cũng lưu ý sĩ quan tình báo quốc gia phụ trách an ninh mạng có quan điểm khác với đánh giá của đa số trong cộng đồng tình báo, khi cho rằng Trung Quốc đã thực hiện một số bước nhằm làm suy yếu nỗ lực tái đắc cử của ông Trump. Trong phát biểu tối thứ năm, ông Trump tiếp tục đặt câu hỏi về hầu như mọi giai đoạn của quy trình bỏ phiếu.
Ông nhắc lại tuyên bố rằng hàng nghìn người không phải công dân Mỹ và người đã qua đời vẫn có tên trong danh sách cử tri; đồng thời cáo buộc hệ thống máy bỏ phiếu và kiểm phiếu dễ bị tấn công mạng, thao túng, cũng như hàng triệu hồ sơ cử tri đã rơi vào tay các chính phủ nước ngoài.
Nỗ lực của ông Trump nhằm mô tả hệ thống bầu cử là “hỏng hóc và dễ bị tổn thương” diễn ra chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thời điểm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ sẽ được quyết định.
Thông thường, đảng của tổng thống đương nhiệm chịu nhiều bất lợi trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Năm 2018, giữa nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện trong “làn sóng xanh”, với hơn ba chục ghế được bổ sung tại cơ quan này.
Trong bối cảnh cuộc chiến tranh Iran kéo dài, giá nhiên liệu và hàng tiêu dùng tăng cao, gây sức ép đối với cử tri Mỹ, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đảng Dân chủ có khả năng đạt kết quả tích cực tương tự trong cuộc bầu cử tháng 11. Nếu giành lại quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện, đảng Dân chủ có thể cản trở chương trình lập pháp của ông Trump trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống.
Các đồng minh của ông Trump cũng đang chuẩn bị cho khả năng đối mặt các cuộc điều tra của Quốc hội, thậm chí nguy cơ luận tội, nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cơ quan lập pháp.
Trước bài phát biểu, các nhà lập pháp đảng Dân chủ cáo buộc Tổng thống Trump gieo rắc sự ngờ vực đối với hệ thống bầu cử.
Trước bài phát biểu vài giờ, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng ông Trump lo ngại thất bại trong cuộc bầu cử năm 2026 nên tìm cách tạo cơ sở để chứng minh cuộc bầu cử là gian lận. Ông Schumer nói đây là luận điệu mà ông Trump đã cố gieo rắc cho người dân kể từ năm 2020. Trong khi đó, một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa, vốn muốn Tổng thống tập trung vào các vấn đề sát sườn như khả năng chi trả và chi phí sinh hoạt trước thềm bầu cử tháng 11, cũng tỏ ra thận trọng trước kế hoạch của ông Trump.
Khi được hỏi về bài phát biểu, lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune thuộc đảng Cộng hòa, cho biết ông không rõ ông Trump sẽ nói gì, đồng thời nhấn mạnh ông và phần lớn các đồng nghiệp đang tập trung vào cuộc bầu cử năm 2026.
Ông Thune đã phản đối sức ép từ Nhà Trắng về việc bãi bỏ các quy tắc của Thượng viện nhằm thúc đẩy Đạo luật Cứu nước Mỹ (SAVE America Act), trong đó yêu cầu xuất trình bằng chứng quốc tịch khi đăng ký bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang, cùng một số biện pháp khác. Cùng ngày 16/7, ông Trump một lần nữa kêu gọi thông qua dự luật, cho rằng những người bỏ phiếu chống dự luật này là vì muốn gian lận.
