Mỹ áp thuế 25% với một số mặt hàng nhập khẩu từ Brazil

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa quyết định áp mức thuế mới 25% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Brazil, trong bối cảnh quan hệ song phương xuất hiện nhiều rạn nứt trước thềm cuộc bầu cử sắp tới tại quốc gia Nam Mỹ này.

Mỹ áp thuế 25% với một số mặt hàng nhập khẩu từ Brazil

Ngày 15/7, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố biện pháp trên, cáo buộc Brazil có các hành vi thương mại không công bằng trong nhiều lĩnh vực, gồm thanh toán điện tử, thị trường ethanol, sở hữu trí tuệ, thực thi chống tham nhũng và bảo vệ môi trường.

Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết Washington đã “nỗ lực đàm phán trong hơn một năm” với Chính phủ Brazil. Theo quan chức này, mức thuế mới sẽ có hiệu lực vào cuối tháng này.

Theo giới chuyên gia, các mặt hàng chịu tác động có thể bao gồm gỗ, máy móc và ethanol sản xuất từ ngô.

“Các hành vi thương mại không công bằng của Brazil đã cản trở người lao động và nhà sản xuất Mỹ tiếp cận thị trường quan trọng với hơn 210 triệu người tiêu dùng này”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nêu rõ.

Ông Greer cho biết thêm, các cuộc đàm phán sâu rộng với Brazil trong năm qua không giải quyết được những vấn đề nêu trên. Biện pháp thuế quan lần này có nhiều ngoại lệ đáng kể đối với những mặt hàng Mỹ không sản xuất với quy mô lớn hoặc còn phụ thuộc vào nguồn cung từ Brazil, như thịt bò, cà phê, nước cam và phụ tùng máy bay, trong bối cảnh Washington tìm cách hạn chế sức ép giá cả trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Mức thuế mới được áp dụng căn cứ Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Nhà Trắng tiến hành điều tra các hoạt động của đối tác thương mại. Chính quyền Tổng thống Trump dự kiến công bố thêm một loạt biện pháp thuế quan theo Điều 301 trong những tuần tới, trong nỗ lực khôi phục các sắc thuế đối với hàng nhập khẩu đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hồi đầu năm nay.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump tìm cách tái khẳng định ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Mỹ Latin, Chính phủ đương nhiệm ở Brazil cho rằng những cáo buộc của Washington mang động cơ chính trị nhiều hơn là thương mại.

Trước đó, Brasília cho biết khoảng một phần năm trong tổng kim ngạch xuất khẩu hằng năm trị giá 37,7 tỷ USD của Brazil sang Mỹ sẽ chịu tác động từ biện pháp thuế quan này. USTR lần đầu đề xuất mức thuế trên vào tháng trước, cùng thời điểm công bố các kết luận sau cuộc điều tra kéo dài gần một năm.

Đây là động thái mới nhất trong chuỗi biện pháp của Mỹ nhằm vào Brazil, làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa hai nền dân chủ lớn nhất châu Mỹ.

Gần đây, Washington đã liệt hai băng nhóm buôn bán ma túy của Brazil vào danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài, bất chấp sự phản đối của Brasília. Phía Brazil cảnh báo động thái này có thể tạo cớ cho khả năng Mỹ can thiệp quân sự.

Những người ủng hộ Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva lo ngại lập trường cứng rắn hơn của Mỹ có thể leo thang thành sự can dự vào cuộc bầu cử tháng 10. Nhà lãnh đạo cánh tả kỳ cựu này cáo buộc đối thủ chính của ông, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro, đã góp phần thúc đẩy việc áp mức thuế 25%.

Flávio Bolsonaro, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro - người đang bị giam giữ và là đồng minh của ông Trump - đã gặp nhà lãnh đạo Mỹ tại Phòng Bầu dục vài ngày trước khi USTR đề xuất mức thuế mới. Ông Flávio Bolsonaro bác bỏ các cáo buộc, đồng thời kêu gọi Washington hoãn áp thuế trước cuộc bầu cử.

Diễn biến này làm suy yếu tiến trình hòa giải giữa hai nước sau khi Tổng thống Trump áp mức thuế 50% đối với Brazil hồi năm ngoái, trong một nỗ lực không thành nhằm tác động tới vụ truy tố cựu Tổng thống Jair Bolsonaro.

Các nhà ngoại giao Brazil cho rằng sự xấu đi trong quan hệ song phương phản ánh ảnh hưởng ngày càng lớn của phe cứng rắn trong Bộ Ngoại giao Mỹ, cùng hoạt động vận động hành lang của những người ủng hộ ông Bolsonaro, vốn cho rằng cựu Tổng thống là nạn nhân của một chiến dịch chính trị nhằm vào ông.

Trong số các chính sách mà USTR cho là không hợp lý hoặc mang tính phân biệt đối xử có dịch vụ thanh toán tức thời miễn phí của Brazil. Washington cho rằng dịch vụ này gây bất lợi cho các công ty thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ của Mỹ.

Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết Washington cũng xác định Brazil đang áp dụng mức thuế thấp hơn đối với hàng hóa từ Ấn Độ và Mexico so với hàng hóa từ Mỹ. Theo quan chức này, chính sách đó gây bất lợi cho người lao động Mỹ và “không phù hợp” với các nghĩa vụ quốc tế của Brazil.

Brazil lập luận với USTR rằng các thỏa thuận nêu trên phù hợp các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

USTR cũng chỉ trích cách Brazil xử lý tình trạng phá rừng bất hợp pháp, vấn đề từng gia tăng mạnh dưới thời ông Jair Bolsonaro nhưng đã giảm đáng kể dưới thời Tổng thống Lula da Silva, cũng như các vấn đề liên quan thực thi chống tham nhũng và chính sách thuế quan ưu đãi.