DP World tính mở cảng mới, UAE tìm cách giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz

DP World đang lên kế hoạch xây dựng một cảng mới cùng một nhà ga container tại bờ biển phía Đông Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nhằm giảm sự phụ thuộc của Dubai vào trung tâm Jebel Ali và hạn chế rủi ro khi hàng hóa phải đi qua eo biển Hormuz.

Bến cảng mới của Dubai (UAE) sẽ thay thế một phần cho cảng biển Jebel Ali và eo biển Hormuz trong bối cảnh hiện nay

Theo Financial Times — dẫn một số nguồn thạo tin — nhà điều hành cảng có trụ sở tại Dubai đang đàm phán để phát triển một cảng đa năng hoàn toàn mới tại khu vực ven biển Fujairah, đồng thời xây dựng thêm một nhà ga tại cảng hiện có ở cùng tiểu vương quốc này.

Trong hai thập kỷ qua, DP World đã nổi lên như một trong những doanh nghiệp quốc tế năng động nhất của UAE, gây dựng mạng lưới cảng biển và logistics trên toàn cầu. Dù vậy, Jebel Ali vẫn được coi là “viên ngọc quý” của tập đoàn cũng như của Dubai.

Việc chuyển một phần công suất cảng ra khỏi Dubai được xem là thay đổi đáng chú ý đối với tiểu vương quốc này, nơi đã khẳng định vị thế trung tâm thương mại và tài chính toàn cầu một phần nhờ sự phát triển của Jebel Ali. Tuy nhiên, kế hoạch của DP World cũng phù hợp với nỗ lực rộng hơn của Chính phủ UAE nhằm bảo vệ nền kinh tế trước nguy cơ xung đột trong tương lai với Iran, thông qua việc giảm phụ thuộc vào tuyến hàng hải chiến lược vốn từng bị gián đoạn bởi máy bay không người lái và tên lửa của Iran sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Dự án mới sẽ củng cố sự hiện diện của DP World tại Vịnh Oman, cho phép container nhập khẩu và xuất khẩu ra vào UAE mà không cần đi qua eo biển Hormuz, trước khi được vận chuyển bằng đường bộ tới Dubai, Abu Dhabi và các nước vùng Vịnh lân cận.

Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, Iran đã phóng gần 3.000 máy bay không người lái hoặc tên lửa về phía UAE — nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột, một vụ cháy đã xảy ra tại Jebel Ali, được giới chức cho là do mảnh vỡ rơi xuống sau khi tên lửa bị đánh chặn.

Cuộc chiến với Iran đánh dấu thêm một giai đoạn khó khăn đối với tập đoàn. Chỉ vài tuần trước khi xung đột nổ ra, DP World đã miễn nhiệm Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành lâu năm Sultan Ahmed bin Sulayem, liên quan tới mối quan hệ của ông với Jeffrey Epstein.

Hoạt động tại Jebel Ali, cảng container lớn nhất khu vực, đã giảm 90-95% sau khi Iran đóng cửa eo biển để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, buộc nhà điều hành cảng phải tìm kiếm các phương án thay thế cho tuyến đường thủy này, theo các nguồn thạo tin. Hiện DP World đang thảo luận với giới chức chính phủ về một bản thỏa thuận sơ bộ, trong đó cấu trúc và nguồn tài chính của dự án mới vẫn chưa được hoàn thiện. Một quan chức cấp cao của công ty cho biết cảng mới có thể hoàn thành trong khoảng một năm rưỡi tới.

DP World từ chối xác nhận chi tiết về bất kỳ dự án nào tại bờ biển phía Đông, song cho biết tập đoàn đang xây dựng kế hoạch đa dạng hóa nhằm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Các quan chức vùng Vịnh nhấn mạnh, việc dịch chuyển về phía Đông không đồng nghĩa với việc Jebel Ali sẽ bị thay thế hoàn toàn. Được xây dựng và mở rộng qua nhiều thập kỷ, trung tâm này bao gồm một khu kinh tế tự do quy mô lớn, hệ thống nhà kho cùng các cơ sở công nghiệp nặng.

Cũng theo các nguồn tin, DP World ban đầu sẽ đầu tư hàng trăm triệu USD để phát triển các cơ sở mới, song con số này có thể tăng theo thời gian, tùy thuộc vào mức công suất bổ sung cần thiết. Vị quan chức cấp cao cho biết DP World đã có kế hoạch riêng và đang tích cực xem xét phương án phát triển tại bờ biển phía Đông như một biện pháp phòng ngừa trong trường hợp tình hình diễn biến bất lợi.

Kế hoạch của DP World cho thấy cuộc chiến với Iran đã buộc các chính phủ và doanh nghiệp trong khu vực phải rà soát lại hạ tầng cũng như các hành lang kinh tế vốn được xây dựng trên giả định rằng việc lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ không bị gián đoạn.

Trước chiến tranh, lưu lượng qua eo biển đạt khoảng 135 tàu mỗi ngày. Tuy nhiên, kể từ khi tuyến đường thủy này được tuyên bố mở cửa trở lại sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, con số này hầu như chỉ nhích lên trên 40 lượt mỗi ngày.

Tình trạng mong manh của tiến trình ngoại giao tiếp tục được thể hiện qua sự leo thang của các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau và các vụ Iran tấn công tàu thuyền trên tuyến đường thủy hẹp trong tuần qua. Những diễn biến thù địch mới nhất một lần nữa khiến lưu lượng giao thông giảm xuống mức thấp.