Mỹ siết thời hạn thị thực với sinh viên quốc tế và nhà báo nước ngoài

Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 16/7 đã có động thái siết chặt thời hạn thị thực đối với sinh viên nước ngoài, khách trao đổi văn hóa và nhà báo.

Mỹ siết thời hạn thị thực với sinh viên quốc tế và nhà báo nước ngoài

Quy định cuối cùng mới do Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ban hành đặt ra thời hạn cố định đối với thị thực F dành cho sinh viên quốc tế, thị thực J dành cho khách tham gia các chương trình trao đổi văn hóa làm việc tại Mỹ và thị thực I dành cho thành viên giới truyền thông. Hiện các loại thị thực này có hiệu lực trong suốt thời gian diễn ra chương trình hoặc thời gian làm việc tại Mỹ.

Quy định sẽ có hiệu lực sau 60 ngày kể từ khi được công bố trên Công báo Liên bang, tùy thuộc vào quá trình xem xét của Quốc hội Mỹ.

Tổng thống Donald Trump đã phát động chiến dịch siết chặt nhập cư quy mô lớn sau khi nhậm chức vào tháng 1/2025. Chính quyền của ông tăng cường giám sát nhập cư hợp pháp, thu hồi thị thực sinh viên và thẻ xanh của một số sinh viên đại học do quan điểm tư tưởng, đồng thời tước bỏ tư cách pháp lý của hàng trăm nghìn người di cư.

Động thái mới nhất này được cho là sẽ tạo thêm rào cản đối với sinh viên quốc tế, lao động diện trao đổi và nhà báo nước ngoài.

Theo quy định mới, thời hạn thị thực dành cho sinh viên và khách trao đổi sẽ không quá 4 năm. Thị thực dành cho nhà báo, vốn hiện có thể kéo dài nhiều năm, sẽ được gia hạn tối đa 240 ngày; riêng đối với công dân Trung Quốc là 90 ngày.

Theo thông báo, người có thị thực vẫn có thể nộp đơn xin gia hạn.

Hồi tháng 8, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phản đối đề xuất quy định mới đối với nhà báo Trung Quốc, cho rằng biện pháp này mang tính phân biệt đối xử. Đại sứ quán Trung Quốc chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận hôm thứ Năm.

Các quy định mới cũng cấm sinh viên cao học thay đổi “mục tiêu học tập” bất cứ lúc nào hoặc chuyển sang trường khác khi chưa được phép. Đồng thời, thời gian sinh viên được phép lưu lại Mỹ sau khi hoàn thành chương trình học hoặc đào tạo bị rút ngắn một nửa, từ 60 ngày xuống còn 30 ngày.

Ông Doug Rand, cựu quan chức Bộ An ninh Nội địa Mỹ, nhận định rằng hầu hết người Mỹ hiểu rõ giá trị của việc chào đón sinh viên quốc tế và loại bỏ những thủ tục rườm rà không cần thiết, đồng thời cho rằng quy định này đi ngược lại tinh thần đó.

Ông David J. Bier, Giám đốc nghiên cứu về nhập cư tại Viện Cato, cho rằng các hạn chế liên quan học tập và chuyển trường trong quy định mới không có cơ sở pháp lý.

Ông nói thêm rằng sinh viên quốc tế, trong đó nhiều người đã sống nhiều năm tại Mỹ, nay chỉ có 30 ngày để tìm một nhà tuyển dụng bảo lãnh; nếu không, họ sẽ lập tức bị coi là người nhập cư bất hợp pháp. Theo ông, quy định này cho thấy sự thiếu thực tế trong cách nhìn nhận đời sống của những người chịu tác động.

Trong thông báo, DHS viện dẫn sự gia tăng đáng kể số lượng thị thực thuộc các diện này. Cơ quan này cho biết năm 2024 ghi nhận hơn 1,8 triệu lượt nhập cảnh bằng thị thực sinh viên, tăng hơn 11% so với năm trước.

Theo thông báo, trong năm tài chính 2024, bắt đầu từ ngày 1/10/2023, Mỹ đã cấp thị thực cho hơn 500.000 khách trao đổi và 37.300 thành viên giới truyền thông.

Theo DHS, sự gia tăng đáng kể số lượng người nhập cảnh theo các diện thị thực này đặt ra thách thức đối với khả năng giám sát và quản lý những người không định cư khi họ ở Mỹ. Cơ quan này cho biết có nhiều trường hợp sinh viên và khách trao đổi lưu trú hàng chục năm bằng thị thực của mình.

DHS cho biết những người có thị thực muốn ở lại Mỹ quá thời hạn nhập cảnh cố định sẽ phải nộp đơn xin gia hạn với cơ quan này hoặc xin nhập cảnh lại bằng cách ra nước ngoài rồi quay trở lại Mỹ.