Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long) kiến nghị điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 1/1/2026 nhằm giúp cán bộ, công chức yên tâm công tác, nhất là khi khối lượng công việc tăng cao sau sắp xếp bộ máy hành chính.
Phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 29/10, ông Tuấn cho biết sau gần bốn tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy hành chính “nhẹ hơn về đầu mối nhưng nặng hơn về công việc”. Cán bộ ở cơ sở phải đi làm xa hơn, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ hơn nhưng thu nhập chưa được cải thiện.
Theo tổng hợp kiến nghị của cử tri Quảng Trị, Bình Thuận và Vĩnh Long, nhiều cán bộ xã phải di chuyển 10-15 km đến trụ sở mới, trong khi phụ cấp đi lại và công vụ chưa điều chỉnh. Cử tri các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng, Đồng Tháp cũng đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ đối với cán bộ vùng sáp nhập. Chi phí sinh hoạt, thuê nhà và đi lại tăng khiến thu nhập thực tế giảm 10-12% so với trước.
 |
| Kiến nghị tăng lương cơ sở cán bộ, công chức từ 1/1/2026. |
Nhiều địa phương như Bắc Kạn, Cần Thơ và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long phản ánh đội ngũ cán bộ cơ sở đang gánh thêm phần việc do tinh giản biên chế nhưng thu nhập không tăng, ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu quả công tác. “Kiến nghị này là tiếng lòng của đội ngũ công chức, viên chức cơ sở, những người đang gánh phần việc nặng nề nhất của bộ máy nhà nước. Nếu đời sống của họ không được bảo đảm, hiệu quả thực thi chính sách cũng khó đạt được”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Đại biểu Vĩnh Long cho rằng giá nhiều mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, nhà ở, điện, nước, học phí, xăng dầu… đều tăng, gây áp lực lớn lên đời sống người dân và cán bộ. “Mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng, áp dụng từ 1/7/2024, không còn phù hợp. Chi phí sinh hoạt tối thiểu ở đô thị hiện đã từ 4,5 đến 5 triệu đồng mỗi người/tháng. Với mức lương hiện nay, công chức trẻ chỉ đủ sống đến ngày 20 hằng tháng, còn 10 ngày cuối phải sống bằng niềm tin và mì gói”, ông Tuấn nói ví von và đề nghị Quốc hội và Chính phủ xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 1/1/2026, không nên chờ đến giữa năm.
“Cán bộ có đủ sống thì mới yên tâm phục vụ. Khi không bị gánh nặng cơm áo, họ mới toàn tâm cống hiến”, ông Tuấn nêu quan điểm.
Cùng thảo luận, đại biểu Mai Văn Hải (Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa) nhận định việc sắp xếp bộ máy và triển khai chính quyền hai cấp là cuộc cải cách toàn diện nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Một số nơi thừa, thiếu cán bộ cục bộ; thiếu nhân lực chuyên môn về đất đai, kế toán, công nghệ thông tin.
Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế, dịch vụ công quốc gia đôi khi quá tải; việc bố trí, sử dụng trụ sở ở một số địa phương còn bất hợp lý. Cán bộ chịu áp lực lớn nhưng chế độ, chính sách chưa được cải thiện tương xứng.
Đại biểu Hải kiến nghị Chính phủ đánh giá lại việc phân cấp, phân quyền cho xã, phường, đặc khu để điều chỉnh phù hợp; sớm xác định vị trí việc làm và xây dựng chính sách tiền lương tương xứng. Đồng thời cần có cơ chế sàng lọc, thay thế cán bộ không đáp ứng yêu cầu.
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ sáng 6/9, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà (nay là Phó Thủ tướng) cho biết Bộ đang đề xuất điều chỉnh ba nhóm phụ cấp gắn với việc sắp xếp bộ máy, gồm phụ cấp chức vụ lãnh đạo, khu vực và đặc thù. Bộ cũng sẽ tham mưu hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm, làm cơ sở cho cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27.
Từ ngày 1/7/2024, mức lương cơ sở tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng, bước đầu khôi phục lộ trình cải cách tiền lương sau 5 năm tạm hoãn do dịch Covid-19 và khó khăn ngân sách. Việc điều chỉnh này ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 3 triệu cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Lương cơ sở là căn cứ tính thu nhập của người hưởng lương ngân sách theo công thức: Lương = Lương cơ sở × Hệ số lương, đồng thời là cơ sở xác định các khoản phụ cấp và chế độ chính sách khác trong khu vực công. Mỗi lần điều chỉnh lương cơ sở không chỉ giúp cải thiện đời sống cán bộ, công chức mà còn tác động lớn đến cân đối ngân sách và mặt bằng tiền lương chung của nền kinh tế.
