Hải Phòng đặt mục tiêu bàn giao 98% mặt bằng đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng trong tháng 11

Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên chủ trì cuộc họp. Nguồn: Cổng TTĐT TP Hải Phòng

Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng

Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên vừa chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua địa bàn thành phố. Trước khối lượng công việc còn lớn, lãnh đạo thành phố yêu cầu các địa phương tập trung cao độ, chủ động xử lý những khó khăn phát sinh, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng theo kế hoạch.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đoạn tuyến đường sắt qua Hải Phòng dài khoảng 104,669 km, gồm tuyến chính và 3 tuyến nhánh, đi qua 23 xã, phường, đặc khu. Tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 446 ha, ảnh hưởng đến khoảng 5.650 hộ dân và 48 tổ chức. Để triển khai dự án, UBND thành phố đã phê duyệt 39 dự án thành phần với tổng mức đầu tư khoảng 11.027,6 tỷ đồng.

Tính đến hết ngày 26/10/2026, diện tích đã giải phóng mặt bằng đạt 328,9/435,7 ha, tương đương 75%. Trong đó, đất nông nghiệp đạt 213,4/241 ha, tương đương 89%; đất ở đạt 1,48/12,6 ha, tương đương 11%; các loại đất khác đạt 114/184,3 ha, tương đương 62%. Ba địa phương An Hưng, An Lão và Hải An đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng.

Kết quả trên cho thấy sự chuyển biến trong quá trình triển khai tại một số địa phương. Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là đối với đất ở, đất quốc phòng và các khu vực có mồ mả cần di chuyển. Những vướng mắc về bàn giao mốc giới, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ, tập quán di chuyển mộ, cơ chế chính sách cũng như việc xử lý các khu dân cư và diện tích đất xen kẹp giữa tuyến đường sắt với đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng đang ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và sự đồng thuận của người dân.

Trước tình hình đó, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên ghi nhận, biểu dương các địa phương chủ động tháo gỡ khó khăn, đồng thời đề nghị Văn phòng UBND thành phố rà soát, đề xuất khen thưởng kịp thời những đơn vị thực hiện tốt. Việc ghi nhận các địa phương có cách làm hiệu quả được xác định là một trong những giải pháp tạo động lực, thúc đẩy tiến độ chung.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu chính quyền cơ sở phát huy tinh thần chủ động, linh hoạt, vận dụng tối đa thẩm quyền được giao để giải quyết dứt điểm các vướng mắc ngay tại địa phương; không đùn đẩy trách nhiệm, không máy móc trong quá trình thực hiện. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo, đề xuất phương án xử lý kịp thời, tránh để tồn đọng kéo dài làm ảnh hưởng đến kế hoạch chung.

Theo yêu cầu của thành phố, trong tháng 11, các địa phương phải phấn đấu bàn giao từ 97% đến 98% tổng diện tích mặt bằng. Đối với đất công ích, đất thủy lợi, đất 5% và đất công cộng, các thủ tục liên quan cần được khẩn trương hoàn tất; mặt bằng được giải phóng đến đâu phải bàn giao ngay cho Ban Quản lý dự án đường sắt đến đó để sớm tổ chức thi công.

Thành phố yêu cầu tập trung xử lý các trường hợp còn tồn đọng, chỉ để lại khoảng 1–2% đối với những trường hợp thực sự phức tạp, cần tiếp tục củng cố hồ sơ và thực hiện các biện pháp theo quy định. Các trường hợp này phải được tập trung giải quyết trong đầu tháng 12, hướng tới hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 15/12/2026.

Đồng bộ nguồn lực, tái định cư và tổ chức thi công

Cùng với nhiệm vụ bàn giao mặt bằng, công tác bố trí vốn bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được yêu cầu thực hiện sát với nhu cầu thực tế. Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và Ban Quản lý dự án đường sắt rà soát, xác định chính xác tổng nhu cầu vốn, tránh tình trạng dự toán vượt quá nhu cầu sử dụng.

Trên cơ sở đó, các đơn vị cần sớm thống nhất số vốn cuối cùng, báo cáo Bộ Xây dựng để chủ động phương án điều chuyển vốn đến các địa phương, dự án có nhu cầu. Thành phố yêu cầu xử lý dứt điểm những vấn đề liên quan đến vốn dư, vốn giải ngân chậm trong năm 2026, hạn chế phát sinh việc chuyển nguồn sang năm sau. Trường hợp có chủ trương điều chuyển vốn dư, cần nghiên cứu ưu tiên bố trí cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tuyến đường Vành đai 5. Các địa phương cũng phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ quyết toán, giải quyết kinh phí đối với những công trình hoàn trả theo thời hạn được giao.

Đối với các khu tái định cư, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, nhất là hệ thống điện, nước, tạo điều kiện sớm giao đất cho người dân, hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Thành phố đặt mục tiêu thu 50% tiền sử dụng đất tái định cư, nộp ngân sách ngay trong tháng 11.

Sở Xây dựng được giao nghiên cứu, ban hành thiết kế mẫu và hướng dẫn thống nhất về hạ tầng, vỉa hè, lộ giới tại các khu tái định cư, bảo đảm phù hợp quy hoạch, đồng bộ về kiến trúc, mỹ quan và văn minh đô thị, hạn chế tình trạng xây dựng tự phát, thiếu thống nhất.

Với công tác di chuyển mồ mả, Phó Chủ tịch UBND thành phố đồng ý chủ trương cho phép Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Hải Phòng tạm bàn giao các vị trí mộ cho địa phương để tổ chức di chuyển kịp thời. Việc bàn giao chính thức sẽ được thực hiện sau khi hoàn thiện toàn bộ hạ tầng. Các địa phương cần chủ động phối hợp, phấn đấu cơ bản hoàn thành việc di chuyển mộ trong tháng 11.

Để tạo cơ sở pháp lý và sự thống nhất trong quá trình triển khai, Ban Quản lý dự án đường sắt được yêu cầu sớm có văn bản xác định cụ thể ranh giới, phạm vi mốc giới hành lang an toàn đường sắt theo phạm vi đã cắm. Đây sẽ là căn cứ để chính quyền địa phương tuyên truyền, giải thích rõ cho người dân, qua đó tăng cường sự đồng thuận. Ban Quản lý dự án đồng thời phải phối hợp chặt chẽ với các địa phương, tiếp nhận hồ sơ và hiện trường ngay khi mặt bằng được bàn giao, đẩy nhanh thi công tại những khu vực trũng, khu vực xả lũ đã đủ điều kiện triển khai.

Công tác thông tin, tuyên truyền cũng cần được tăng cường, tập trung làm rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của tuyến đường sắt đối với phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng.

Bên cạnh đó, nhằm khai thác hiệu quả lợi thế kết nối giao thông và mở rộng không gian phát triển đô thị, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng nghiên cứu phương án mở rộng tối đa khu vực An Khánh, nơi kết nối nút giao cao tốc với Quốc lộ 5 và Quốc lộ 10, hướng tới hình thành khu đô thị, dịch vụ, thương mại đồng bộ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên nhấn mạnh yêu cầu các sở, ngành, đơn vị và địa phương xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, cần tập trung cao độ, phối hợp chặt chẽ và chịu trách nhiệm về tiến độ thực hiện. Việc bàn giao mặt bằng đúng thời hạn sẽ tạo điều kiện đẩy nhanh triển khai dự án đường sắt trọng điểm, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông và mở thêm động lực phát triển kinh tế – xã hội cho Hải Phòng.