Thảo luận tại Tổ đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 18/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh, xây dựng hệ thống chính trị và đối ngoại. Đáng chú ý, mức tăng trưởng GDP 9,01% được nêu tại phiên thảo luận là kết quả nổi bật của nền kinh tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nhìn nhận thẳng thắn các khó khăn, hạn chế đang đặt ra. Nền tảng tăng trưởng chưa thực sự vững chắc, tính bền vững còn hạn chế, trong khi áp lực lạm phát và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục là những thách thức lớn.
![]() |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang tại phiên thảo luận. (Ảnh: Viết Chung) |
Chủ tịch Quốc hội lưu ý, công tác điều hành giá từ nay đến cuối năm cần được thực hiện thận trọng, chủ động kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu, tránh để biến động giá cả tạo thêm sức ép lên lạm phát, ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống nhân dân.
Cùng với kiểm soát giá cả, việc nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực cũng là yêu cầu cấp thiết. Theo phân tích tại phiên thảo luận, đầu tư tư nhân hiện chiếm khoảng 53% tổng vốn đầu tư nhưng chỉ tăng khoảng 14%, thấp nhất trong ba khu vực. Trong khi đó, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt khoảng 63%, còn lượng vốn tạm ứng chưa thu hồi vẫn ở mức cao.
Những con số này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án và tạo động lực để khu vực tư nhân đóng góp mạnh mẽ hơn vào tăng trưởng.
Trong bối cảnh số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường còn cao, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu giải pháp giảm lãi suất cho vay, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Đây được xem là một trong những hướng hỗ trợ cần thiết để doanh nghiệp củng cố dòng tiền, duy trì hoạt động, phục hồi sản xuất và mở rộng kinh doanh.
Bên cạnh bài toán vốn, năng lực nội tại của nền kinh tế cũng cần được củng cố. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa tạo được bước đột phá rõ nét; năng suất lao động, sức cạnh tranh và khả năng làm chủ công nghệ trong nước vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.
Đối với năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị đổi mới mạnh mẽ công tác quản lý đầu tư công theo kết quả đầu ra, chủ động điều chuyển vốn linh hoạt, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng trọng tâm, trọng điểm và phát huy hiệu quả cao hơn.
Đồng thời, cần quyết tâm đưa các trung tâm tài chính tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đi vào hoạt động thực chất; khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, tránh để các chủ trương, quyết sách quan trọng chậm được triển khai, làm lỡ cơ hội phát triển.
Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ quan tâm đến khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 cũng như chất lượng thực chất của tăng trưởng đối với đời sống người dân.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng áp lực hoàn thành mục tiêu cả năm là rất lớn. Theo phân tích của đại biểu, để đạt mục tiêu tăng trưởng đề ra, GDP quý IV cần tăng tới 12,5%; trong khi mới có 6/34 địa phương ước tính cả năm đạt hoặc vượt chỉ tiêu được giao.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn kịch bản tăng trưởng thực tế của năm 2026, qua đó có cơ sở đánh giá khả năng hoàn thành mục tiêu và xác định các giải pháp điều hành phù hợp.
Một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là khoảng cách giữa tăng trưởng kinh tế, thu nhập danh nghĩa và khả năng cải thiện đời sống thực tế. Theo số liệu được nêu tại phiên thảo luận, thu nhập bình quân của người lao động trong 9 tháng đạt 9,1 triệu đồng/tháng, tăng 9,1%; trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 4,52%, riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ.
Diễn biến này cho thấy sức ép chi phí sinh hoạt vẫn hiện hữu, nhất là đối với công nhân, người nghỉ hưu và các nhóm có thu nhập thấp. Giá cả thực phẩm, nhà ở, y tế cùng những khoản chi thiết yếu gia tăng có thể làm thu hẹp phần thu nhập thực tế được cải thiện, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn và đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP. Hồ Chí Minh) cùng bày tỏ băn khoăn về thu nhập thực tế của người dân trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng. Những ý kiến này đặt ra yêu cầu đánh giá chất lượng tăng trưởng không chỉ qua các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, mà còn qua khả năng cải thiện sức mua, bảo đảm an sinh và nâng cao mức sống của người dân.
Cùng quan điểm, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh phát triển kinh tế nhanh và bền vững cần song hành với việc chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống nhân dân, đặc biệt là người cao tuổi, người yếu thế và gia đình người có công.
Đại biểu đề nghị tiếp tục củng cố y tế cơ sở, nâng cao năng lực các trạm y tế cấp xã, bảo đảm thuốc và nhân lực, đồng thời cải thiện chất lượng khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế. Đây là những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và giảm chi phí mà người dân phải tự chi trả.
Từ thực tiễn phát triển ở các địa phương, đại biểu Quản Minh Cường, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh, cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số trên phạm vi cả nước là định hướng quan trọng, song việc xác định chỉ tiêu cụ thể cần tính đến điều kiện tự nhiên, nguồn lực và nhiệm vụ chiến lược của từng địa phương.
Theo đại biểu, các tỉnh miền núi, biên giới như Cao Bằng còn phải thực hiện những nhiệm vụ đặc thù như bảo vệ rừng, giữ gìn nguồn nước, bảo tồn bản sắc văn hóa, lịch sử và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia. Trong điều kiện thiên tai, sạt lở diễn biến phức tạp, hạ tầng giao thông còn hạn chế, việc đạt mức tăng trưởng 6-7% đã đòi hỏi nỗ lực lớn. Vì vậy, giao chỉ tiêu tăng trưởng 10% cho những địa phương này cần được cân nhắc trên cơ sở điều kiện thực tế.
Ngược lại, những địa phương có nền tảng công nghiệp, dịch vụ phát triển, hạ tầng đồng bộ và khả năng thu hút đầu tư lớn như Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để đảm nhận vai trò đầu tàu tăng trưởng.
Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu điều hành kinh tế không chỉ nằm ở việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mà còn ở khả năng kiểm soát lạm phát, khơi thông nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp và phân bổ mục tiêu phát triển phù hợp với đặc thù từng địa phương.
Trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục đối mặt với nhiều sức ép, sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ, điều hành giá cả, đầu tư công và các giải pháp hỗ trợ sản xuất, kinh doanh có ý nghĩa quan trọng đối với việc củng cố nền tảng tăng trưởng. Qua đó, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển ổn định, nâng cao sức cạnh tranh và bảo đảm thành quả tăng trưởng được chuyển hóa thành những cải thiện thiết thực trong đời sống nhân dân.