| Bài liên quan |
| Sửa Luật Điện lực: Siết cơ chế đặc thù, ngăn phát sinh cơ chế xin – cho |
| Sửa Luật Điện lực: Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm an ninh cung cấp điện |
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, định hướng xuyên suốt của lần sửa đổi này là tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án điện lực, đồng thời bảo đảm kỷ cương trong quản lý đầu tư, kiểm soát chi phí và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Đối với quy định miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, cơ chế này nhằm hạn chế tình trạng trùng lặp trong quá trình thẩm định, rút ngắn thời gian triển khai các dự án điện lực thuộc chương trình, dự án thực hiện quy hoạch.
![]() |
| Quốc hội thông qua sửa đổi Luật Điện lực, tháo gỡ vướng mắc đầu tư và cung ứng điện. |
Tuy nhiên, việc miễn một thủ tục không đồng nghĩa với giảm nhẹ yêu cầu quản lý. Các dự án vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về đất đai, lâm nghiệp, môi trường, khu vực biển, quốc phòng và an ninh. Văn bản chấp thuận nhà đầu tư chỉ là cơ sở để thực hiện các thủ tục tiếp theo, không thay thế quyết định chuyên ngành của cơ quan có thẩm quyền.
Về lựa chọn nhà đầu tư, dự thảo luật làm rõ các trường hợp không thực hiện đấu giá, đấu thầu, đồng thời gắn với tiêu chí cụ thể, công khai và cơ chế hậu kiểm. Nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm đối với các cam kết về làm chủ công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa và phát triển năng lực tổng thầu EPC.
Đối với các dự án được lựa chọn thông qua đấu thầu, thành phần và công thức giá điện phải được xác định thống nhất ngay trong hồ sơ dự thầu. Quy định này nhằm tăng tính ràng buộc của kết quả lựa chọn nhà đầu tư, hạn chế tình trạng đàm phán lại sau đấu thầu dẫn đến nguy cơ gia tăng giá điện.
Một nội dung đáng chú ý khác là hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp và phát triển hệ thống lưu trữ điện. Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, dự thảo bổ sung các nguyên tắc tính đúng, tính đủ, minh bạch và phân bổ công bằng chi phí theo mức độ sử dụng hệ thống điện; không tính trùng, không bù chéo hoặc chuyển những khoản chi phí bất hợp lý sang nhóm khách hàng không tham gia.
Các quy định về đầu tư, đấu nối, vận hành, cơ chế giá và tham gia thị trường điện đối với hệ thống lưu trữ điện độc lập cũng như hệ thống lưu trữ kết hợp với nguồn phát được rà soát, hoàn thiện nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc triển khai.
Đối với điện gió ngoài khơi, dự thảo luật làm rõ trình tự lựa chọn đơn vị khảo sát, phân định trách nhiệm giữa cơ quan quản lý lĩnh vực điện lực và cơ quan quản lý biển. Đáng chú ý, văn bản chấp thuận khảo sát không thay thế thủ tục giao hoặc cho thuê khu vực biển theo quy định.
Các nội dung liên quan đến quản lý dữ liệu, chuyển nhượng dự án và huy động sản lượng điện cũng được hoàn thiện, bảo đảm việc phát triển nguồn điện gió ngoài khơi gắn với yêu cầu bảo vệ chủ quyền, quốc phòng và an ninh.
Bên cạnh cơ chế đầu tư, dự thảo luật chú trọng giải quyết bài toán đồng bộ giữa nguồn điện và lưới điện. Theo đó, Chính phủ sẽ tăng cường giám sát tiến độ, chia sẻ thông tin và làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt là công tác đầu tư và giải phóng mặt bằng.
Cơ chế bù đắp chi phí hợp lý, chia sẻ rủi ro và huy động nguồn điện cũng được rà soát. Đồng thời, dự thảo tập trung tháo gỡ những vướng mắc về giá điện đối với các dự án điện rác, điện sinh khối và thủy điện nhỏ, hướng tới bảo đảm tính khả thi trong triển khai, đi đôi với kiểm soát chi phí chung của hệ thống điện.
Về tổ chức thực hiện và quy định chuyển tiếp, dự thảo được chỉnh lý nhằm bảo đảm tính liên tục của hệ thống pháp luật khi Nghị quyết số 253/2025/QH15 hết hiệu lực hoặc các quy định liên quan được thay thế.
Các trường hợp cần xử lý chuyển tiếp, trong đó có hồ sơ khảo sát điện gió ngoài khơi đã được tiếp nhận, cơ chế giá đối với thủy điện nhỏ và các nhà máy kết thúc thời hạn hưởng giá hỗ trợ, cũng được rà soát để bảo đảm có căn cứ thực hiện.
Chính phủ đồng thời chỉ đạo chuẩn bị các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc ách tắc trong quá trình triển khai luật.