WEF chỉ ra ba động lực tăng trưởng, doanh nghiệp Việt cần đổi cách cạnh tranh

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 sáng 28/10, ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), phân tích ba động lực đang định hình kinh tế toàn cầu. Với doanh nghiệp Việt Nam, vấn đề không dừng ở nắm bắt xu hướng, mà là chuyển công nghệ, sản xuất xanh và hợp tác quốc tế thành hiệu quả kinh doanh thực tế.

Ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) phát biểu tại diễn đàn sáng 28/10. Ảnh: BTC

Công nghệ chỉ có giá trị khi giúp doanh nghiệp tăng năng suất

Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026, lãnh đạo WEF đặt công nghệ, công nghiệp bền vững và kết nối nguồn lực vào nhóm động lực quan trọng của tăng trưởng toàn cầu. Nhận định này xuất hiện khi chuỗi cung ứng, thị trường năng lượng và môi trường đầu tư quốc tế đang có nhiều thay đổi. Với doanh nghiệp Việt Nam, công nghệ mở ra cơ hội cải thiện quy trình sản xuất, kiểm soát chi phí và tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, đầu tư thiết bị hiện đại chưa đồng nghĩa với năng lực cạnh tranh tăng lên.

Một doanh nghiệp có thể chi tiền cho phần mềm quản trị nhưng vẫn vận hành kém hiệu quả nếu dữ liệu thiếu đồng bộ, nhân viên chưa được đào tạo hoặc quy trình nội bộ không thay đổi. Bởi vậy, câu hỏi quan trọng không phải doanh nghiệp sở hữu công nghệ gì, mà là công nghệ giúp tiết kiệm bao nhiêu chi phí và tạo thêm giá trị nào.

Đây là vấn đề đáng quan tâm với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nguồn lực tài chính hạn chế khiến nhóm doanh nghiệp này khó triển khai các dự án chuyển đổi quy mô lớn. Họ cần giải pháp phù hợp với năng lực hiện có, có thể áp dụng từng bước và đo lường được hiệu quả.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chứng kiến Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà và Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Stephan Mergenthaler trao văn kiện hợp tác chiến lược giữa TPHCM và WEF, tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026, sáng 28/10. Ảnh: BTC

Công nghiệp bền vững đặt lại bài toán chi phí

Động lực thứ hai được WEF đề cập là năng lực chống chịu và phát triển bền vững của công nghiệp. Hiệu quả sản xuất vẫn cần thiết, nhưng doanh nghiệp còn phải tính đến biến động nguồn cung, năng lượng và yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường.

Với nền kinh tế có thế mạnh sản xuất, chế biến, Việt Nam có cơ hội nâng giá trị sản phẩm thông qua cải tiến công nghệ và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Việc giảm tiêu hao năng lượng, nguyên liệu hoặc hạn chế chất thải cũng có thể giúp doanh nghiệp kiểm soát một phần chi phí vận hành. Dù vậy, chuyển đổi xanh cần vốn, nhân lực và thời gian. Không phải doanh nghiệp nào cũng đủ khả năng thay đổi dây chuyền sản xuất hoặc đáp ứng ngay các tiêu chuẩn mới. Nếu thiếu thông tin, tín dụng phù hợp và hỗ trợ kỹ thuật, chi phí chuyển đổi có thể trở thành sức ép đáng kể.

Vấn đề đặt ra là cần phân biệt giữa chi phí đầu tư ban đầu và hiệu quả vận hành về sau. Doanh nghiệp phải có phương án cụ thể, còn chính sách hỗ trợ cần hướng đến khả năng triển khai thực tế. Nếu chỉ đặt ra yêu cầu mà thiếu điều kiện thực hiện, mục tiêu bền vững sẽ khó đi vào hoạt động sản xuất hằng ngày.

Lãnh đạo TPHCM chúc mừng đại diện 10 thành viên chính thức của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM. Tổng quy mô cam kết đầu tư đạt khoảng 2,7 tỷ USD trong giai đoạn 2026-2027 và dự kiến lũy kế khoảng 3 tỷ USD đến năm 2030. Ảnh: BTC

Kết nối quốc tế phải tạo ra cơ hội kinh doanh cụ thể

Động lực thứ ba là kết nối dòng vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường. Theo ông Stephan Mergenthaler, các đô thị có vai trò quan trọng trong việc tập hợp nguồn lực và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

TP. Hồ Chí Minh có cơ hội phát huy vai trò trung tâm kết nối nhờ hoạt động kinh doanh năng động, hệ sinh thái khởi nghiệp và khả năng hội nhập quốc tế. Những lợi thế này có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tiếp cận nhà đầu tư, đối tác công nghệ và thị trường mới. Tuy nhiên, kết nối không nên được đánh giá chỉ bằng số cuộc gặp, biên bản ghi nhớ hay chương trình xúc tiến. Giá trị thực nằm ở hợp đồng được ký kết, công nghệ được chuyển giao, đơn hàng mới và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Muốn đạt kết quả đó, doanh nghiệp Việt Nam phải chuẩn bị năng lực sản xuất, chất lượng nhân lực và khả năng đáp ứng yêu cầu của đối tác. Cơ quan xúc tiến cũng cần theo dõi kết quả sau kết nối, giúp doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc thay vì dừng lại ở hoạt động giới thiệu cơ hội.

Thông điệp của WEF tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam xác định đúng nhu cầu đầu tư, tính toán hiệu quả và nâng chất lượng quản trị. Ảnh: Châu Anh

Từ ba động lực đến năng lực cạnh tranh thực chất

Công nghệ, công nghiệp bền vững và kết nối quốc tế có thể bổ trợ lẫn nhau. Công nghệ cải thiện năng suất; sản xuất hiệu quả tài nguyên giúp tăng khả năng thích ứng; kết nối mở đường cho vốn, tri thức và thị trường. Nhưng những lợi ích này chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp có khả năng phối hợp các yếu tố vào hoạt động thực tế.

Thông điệp của WEF tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 vì vậy đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Doanh nghiệp cần xác định đúng nhu cầu đầu tư, tính toán hiệu quả và nâng chất lượng quản trị. Nhà nước cần cải thiện điều kiện tiếp cận vốn, nhân lực và công nghệ để quá trình chuyển đổi không trở thành gánh nặng riêng của từng đơn vị. Điều quyết định không phải doanh nghiệp chạy theo được bao nhiêu xu hướng toàn cầu. Đó là khả năng biến từng cơ hội thành năng suất cao hơn, chi phí hợp lý hơn và sản phẩm có giá trị lớn hơn trên thị trường.