Đề xuất cấp sổ BHXH điện tử mặc định, giảm hồ sơ giấy
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là sửa đổi quy định về sổ bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo Luật BHXH năm 2024, chậm nhất từ ngày 1/1/2026, sổ BHXH được cấp bằng bản điện tử, còn bản giấy chỉ cấp khi người tham gia có yêu cầu. Tuy nhiên, do thời điểm này đã qua, dự thảo đề xuất quy định rõ sổ BHXH được cấp bằng bản điện tử; trường hợp người tham gia có nhu cầu sẽ được cấp thêm bản giấy và bản giấy có giá trị pháp lý tương đương bản điện tử.
 |
| Bộ Nội vụ đề xuất cấp sổ BHXH điện tử, mở rộng hình thức chi trả lương hưu. |
Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, bỏ mốc thời gian "chậm nhất ngày 1/1/2027" do Luật sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Để phù hợp với chủ trương chuyển đổi số, dự thảo giao Chính phủ quy định việc thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử trên cơ sở kết nối, khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người tham gia và người thụ hưởng các chế độ BHXH.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định giao Chính phủ xây dựng chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH đối với một số nhóm tham gia BHXH bắt buộc.
Đối với trách nhiệm đóng BHXH của người sử dụng lao động, dự thảo bổ sung quy định doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH trong trường hợp người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên ngay trong tháng đầu tiên làm việc hoặc tháng đầu tiên quay trở lại làm việc, nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định hiện hành.
Ngoài ra, dự thảo cũng điều chỉnh thời điểm đóng BHXH tự nguyện đối với người lựa chọn đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu ngay. Theo đó, thời điểm đóng sẽ là tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu thay vì tháng liền kề trước đó như quy định hiện hành, nhằm thống nhất thời điểm hưởng lương hưu giữa các nhóm đối tượng.
Mở rộng hình thức chi trả lương hưu, bổ sung quy định về thai sản
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu đối với người đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động nhưng vẫn tiếp tục làm việc. Mức trợ cấp sẽ được xác định căn cứ từ thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật đến thời điểm nghỉ hưu thực tế, tạo thuận lợi hơn trong việc xác định quyền lợi của người lao động.
Đáng chú ý, Bộ Nội vụ đề xuất mở rộng hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH. Thay vì chỉ chuyển tiền vào tài khoản mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, dự thảo quy định việc chi trả thông qua tài khoản của người thụ hưởng và giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết.
Việc sửa đổi nhằm tạo sự linh hoạt, thuận tiện hơn, đặc biệt đối với người đang sinh sống ở nước ngoài hoặc người nước ngoài đã về nước, đồng thời hỗ trợ quá trình thực hiện các hiệp định song phương về BHXH giữa Việt Nam và các quốc gia khác.
Đối với chính sách thai sản của người tham gia BHXH tự nguyện, dự thảo bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết việc thực hiện đối với một số trường hợp đặc thù, đồng thời quy định rõ nguồn kinh phí, hồ sơ và thủ tục hưởng trợ cấp thai sản.
