Hàng không Việt Nam mở rộng, cơ hội nào cho doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng?

Một chiếc máy bay hoạt động không chỉ cần có những tác nghiệp chuyên môn của phi hành đoàn và đường băng. Phía sau mỗi chuyến bay là cả chuỗi cung ứng gồm linh kiện, thiết bị, bảo dưỡng, công nghệ, logistics và nhân lực kỹ thuật. Khi thị trường hàng không Việt Nam tiếp tục mở rộng, bài toán đặt ra là làm sao để doanh nghiệp trong nước bước sâu hơn vào chuỗi giá trị này.

Quy mô hàng không đang kéo theo một thị trường phía sau

Số liệu của Cục Hàng không Việt Nam cho thấy quy mô vận tải hàng không tiếp tục tăng trong nửa đầu năm 2026. Toàn thị trường ghi nhận hơn 45,49 triệu lượt hành khách và 813,2 nghìn tấn hàng hóa trong 6 tháng, tương ứng mức tăng 9,8% và 16,4% so với cùng kỳ năm trước.

Vietnam Aerospace Forum 2026 (VAF 2026) - Triển lãm và Diễn đàn Công nghiệp Hàng không Việt Nam - sẽ diễn ra từ ngày 04 đến 06/11/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (NCC), Hà Nội - Ảnh minh họa.

Đà tăng không chỉ nằm ở lượng khách. Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, đến cuối tháng 6/2026, đội tàu bay của các hãng hàng không Việt Nam đạt 225 chiếc. Thị trường quốc tế cũng có sự tham gia của 4 hãng hàng không Việt Nam cùng 77 hãng nước ngoài khai thác thường lệ các đường bay đến Việt Nam.

Những con số này cho thấy nhu cầu của ngành hàng không không dừng ở vận tải hành khách. Khi đội tàu bay tăng, tần suất khai thác lớn hơn và mạng đường bay mở rộng, các dịch vụ kỹ thuật, bảo dưỡng, phụ tùng, thiết bị và logistics cũng phải phát triển tương ứng.

Cục Hàng không Việt Nam cũng cho biết quy hoạch hạ tầng hàng không đã được điều chỉnh theo hướng hình thành 36 cảng hàng không trong giai đoạn đến năm 2030, với tổng công suất thiết kế khoảng 249,14 triệu hành khách/năm. Quy hoạch này đồng thời gắn với định hướng phát triển các trung tâm logistics và hệ sinh thái kinh tế hàng không.

Đây chính là phần việc nằm phía sau sự tăng trưởng của ngành nhưng lại mở ra dư địa đáng kể cho khu vực doanh nghiệp.

Cơ hội không chỉ nằm ở sản xuất linh kiện

Triển lãm và Diễn đàn Công nghiệp Hàng không Việt Nam (Vietnam Aerospace Forum 2026 - VAF 2026) sẽ diễn ra từ ngày 4-6/11 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Theo thông tin của ban tổ chức, sự kiện hướng tới kết nối B2B giữa các nhà sản xuất máy bay, OEM, doanh nghiệp Tier 1, nhà cung cấp và các tổ chức trong hệ sinh thái hàng không - vũ trụ.

VAF 2026 do BCI Aerospace - Advanced Business Events tổ chức, phối hợp cùng Công ty Global Expo Việt Nam, với Airbus là Đối tác chiến lược và Viettel là Đối tác công nghiệp.

Điểm đáng chú ý của diễn đàn lần này nằm ở các cuộc gặp doanh nghiệp được tổ chức theo nhu cầu. Thay vì chỉ giới thiệu sản phẩm tại một triển lãm, doanh nghiệp có thể tiếp cận đối tác để trao đổi về yêu cầu mua sắm, năng lực cung ứng, hợp tác sản xuất và đầu tư.

Với doanh nghiệp Việt, đây là cách tiếp cận thực tế hơn với chuỗi cung ứng hàng không. Bởi để trở thành nhà cung ứng cho ngành này, sản phẩm tốt thôi chưa đủ. Doanh nghiệp còn phải chứng minh năng lực sản xuất ổn định, độ chính xác, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng đáp ứng các yêu cầu khắt khe của đối tác quốc tế.

Bên cạnh linh kiện và thiết bị, các lĩnh vực như MRO, logistics hàng không, công nghệ sản xuất, tự động hóa, robot, sản xuất bồi đắp và vật liệu mới cũng được đưa vào chương trình của VAF 2026. Đây là những mắt xích có thể mở rộng không gian tham gia cho doanh nghiệp công nghiệp và công nghệ trong nước.

Bài toán tiếp theo là nhân sự và công nghệ

Nếu năng lực sản xuất là điều kiện để doanh nghiệp bước vào chuỗi cung ứng, nhân lực kỹ thuật lại là nền tảng để duy trì vị trí trong chuỗi đó.

VAF 2026 dành ngày cuối cho NextGen Aerospace Talent Day, kết nối doanh nghiệp với trường đại học, cơ sở đào tạo và sinh viên. Nội dung tập trung vào nhu cầu nhân lực, kỹ năng và định hướng đào tạo của ngành hàng không tại Việt Nam.

Đây là vấn đề ngày càng rõ khi ngành hàng không mở rộng cả về vận tải, hạ tầng lẫn dịch vụ kỹ thuật. Nhu cầu không chỉ là lao động khai thác mà còn bao gồm nhân sự có chuyên môn về sản xuất chính xác, bảo dưỡng, công nghệ, tự động hóa, dữ liệu và các lĩnh vực kỹ thuật liên quan.

Cùng với đó, Cục Hàng không Việt Nam đang tham gia Dự án Nghiên cứu khả thi thuộc Chương trình ACT-SAF. Các nội dung về nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) cũng nằm trong chương trình thảo luận của VAF 2026, bên cạnh thị trường hàng không, MRO và chuỗi cung ứng.

Theo ban tổ chức, VAF 2026 dự kiến quy tụ khoảng 500 đại biểu, 150 doanh nghiệp từ 15 quốc gia cùng 500 sinh viên và nhân lực hàng không tương lai.

Với quy mô thị trường đang mở rộng và hạ tầng tiếp tục được đầu tư, chuỗi cung ứng hàng không tại Việt Nam đang có thêm nhiều điểm để doanh nghiệp trong nước tham gia. Nhưng từ một cuộc gặp B2B đến một hợp đồng cung ứng còn là chặng đường dài, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa năng lực, công nghệ và chất lượng để đáp ứng luật chơi của thị trường toàn cầu.