Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm từ Đắk Lắk vừa được xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ, với tổng trị giá gần 120.000 USD.

Lô hàng không lớn nếu đặt cạnh quy mô xuất khẩu cà phê hàng triệu tấn mỗi năm của Việt Nam. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở giá trị sản phẩm và hướng dịch chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang chế biến sâu, tiếp cận những phân khúc thị trường có yêu cầu cao hơn.

Từ thử nghiệm thị trường sang đơn hàng thương mại

Ngày 11/11, UBND phường Ea Kao phối hợp với Công ty TNHH Aeroco Coffee tổ chức xuất khẩu container cà phê đặc sản chính ngạch sang Hoa Kỳ.

Đây là dấu mốc trong quá trình thương mại hóa dòng cà phê Fine Robusta, chuyển từ giai đoạn giới thiệu, đánh giá chất lượng sản phẩm sang phát triển hoạt động kinh doanh thực tế tại Hoa Kỳ. Ảnh: https://daklak.gov.vn

Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk, container 20 feet chứa hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm, trị giá gần 120.000 USD. Lô hàng đánh dấu việc chuyển từ giai đoạn giới thiệu, đánh giá sản phẩm sang triển khai hoạt động kinh doanh tại thị trường Hoa Kỳ.

Doanh nghiệp cho biết sản phẩm tập trung vào dòng Fine Robusta, được phát triển từ vùng nguyên liệu tại Ea Kao.

Ông Lê Đình Tư - Giám đốc Công ty TNHH Aeroco Coffee - cho rằng việc xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ không chỉ tạo cơ hội mở rộng thị trường mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về duy trì chất lượng ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn và xây dựng niềm tin với đối tác.

Ở phía nhập khẩu, ông Petko Andreev - Giám đốc Aeroco USA LLC - đánh giá lô hàng lần này là bước chuyển từ giai đoạn đánh giá sản phẩm sang hoạt động kinh doanh thực tế tại Hoa Kỳ.

Giá trị nằm ở chế biến sâu, không chỉ ở sản lượng

Nếu chỉ nhìn về sản lượng, hơn 3,4 tấn là con số nhỏ so với quy mô ngành cà phê Việt Nam.

Niên vụ 2025–2026, xuất khẩu cà phê Việt Nam đạt khoảng 1,8 triệu tấn, trị giá 8,5 tỷ USD, theo số liệu của Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam được Bộ Công Thương dẫn lại.

Điều đáng chú ý của lô hàng tại Đắk Lắk nằm ở chỗ đây là cà phê đặc sản thành phẩm, thay vì cà phê nhân xuất khẩu theo mô hình nguyên liệu truyền thống. Khoảng cách giữa xuất khẩu nguyên liệu và xuất khẩu sản phẩm chế biến không chỉ nằm ở giá bán. Đó còn là khả năng kiểm soát vùng nguyên liệu, sơ chế, rang xay, chất lượng đồng đều, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thương hiệu và hệ thống phân phối.

Với một mặt hàng như cà phê, những khâu này quyết định phần giá trị mà doanh nghiệp và người sản xuất trong nước có thể giữ lại trong chuỗi.

Một chuyến hàng chưa đủ để xác lập thị trường

Việc tiếp cận được thị trường Hoa Kỳ là tín hiệu tích cực, nhưng một lô hàng chưa thể đồng nghĩa với việc thị trường đã được mở ổn định.

Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng duy trì chất lượng giữa các mùa vụ, bảo đảm sản lượng đồng đều và hình thành đơn hàng lặp lại. Đây cũng chính là yêu cầu được phía doanh nghiệp thừa nhận tại lễ xuất khẩu.

Sau chuyến hàng này, doanh nghiệp dự kiến thực hiện các hoạt động giao thương tại Chicago, Florida, Texas và California để tìm kiếm thêm đối tác, đồng thời mở rộng vùng nguyên liệu thông qua liên kết với nông hộ.

Kế hoạch này mới ở giai đoạn dự kiến. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào phản hồi của người mua, khả năng xây dựng hệ thống phân phối và mức độ duy trì đơn hàng trong thời gian tiếp theo.

Cà phê đặc sản phải đi cùng vùng nguyên liệu

Một trong những vấn đề quan trọng đối với phân khúc cà phê chất lượng cao là tính ổn định của nguyên liệu.

Cà phê đặc sản không thể chỉ được hình thành ở khâu rang xay. Chất lượng bắt đầu từ giống, điều kiện canh tác, thu hái, sơ chế và bảo quản. Vì vậy, nếu muốn mở rộng xuất khẩu, doanh nghiệp phải gắn với người trồng thông qua quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và cơ chế thu mua đủ ổn định.

Đối với những ai bắt đầu tìm hiểu về thị trường cà phê sẽ rất thắc mắc về “cà phê đặc sản”. Vốn dĩ, cà phê đã là một đặc sản của Việt Nam, mang đến thức uống ngon và đậm đà. Tuy nhiên, theo các tiêu chuẩn quốc tế thì sản lượng cà phê đặc sản hiện nay khá ít. Để được công nhận là Specialty Coffee, cà phê sẽ phải đạt tiêu chuẩn theo SCA và CQI.

Chủ tịch UBND phường Ea Kao Đỗ Đức Hà cho rằng việc doanh nghiệp địa phương xuất khẩu cà phê đặc sản sang Hoa Kỳ có thể tạo thêm kinh nghiệm cho các cơ sở sản xuất và hợp tác xã trong việc nâng chất lượng, tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế và phát triển liên kết với người trồng.

Ở góc độ địa phương, đây mới là ý nghĩa rộng hơn của một lô hàng đơn lẻ. Nếu các mô hình liên kết vùng nguyên liệu – chế biến – thị trường được nhân rộng, giá trị tạo ra không chỉ nằm ở doanh thu của một doanh nghiệp mà có thể lan xuống chuỗi sản xuất.

Cơ hội của cà phê Việt nằm ở phần giá trị giữ lại

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu cà phê lớn trên thế giới, với Robusta chiếm tỷ trọng chủ yếu. Nhưng trong bối cảnh giá nguyên liệu biến động và cạnh tranh ngày càng cao, bài toán của ngành không chỉ là xuất khẩu thêm bao nhiêu tấn.

Quan trọng hơn là mỗi kilogram cà phê xuất khẩu giữ lại được bao nhiêu giá trị trong nước. Xuất khẩu cà phê đặc sản, cà phê rang xay và các sản phẩm chế biến sâu là một hướng để nâng phần giá trị đó.

Lô hàng hơn 3,4 tấn từ Ea Kao vì thế có thể xem như một tín hiệu của quá trình dịch chuyển này. Nhưng để trở thành xu hướng bền vững, thị trường cần nhiều hơn những chuyến hàng mang tính khởi đầu.

Cần vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng có thể lặp lại, đơn hàng có thể duy trì và quan trọng nhất là người mua sẵn sàng quay trở lại.