Xuất khẩu gạo Việt Nam khởi sắc, doanh nghiệp đón cơ hội cuối năm

Nhu cầu nhập khẩu tăng, giá gạo Việt Nam phục hồi

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 10/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 475.500 tấn gạo, thu về 252,9 triệu USD. Lũy kế 10 tháng, xuất khẩu đạt 6,8 triệu tấn, trị giá 3,31 tỷ USD, giảm 4,6% về lượng và 9,7% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu bình quân đạt 484 USD/tấn, giảm 5,4%.

Dù kết quả chung còn giảm, thị trường đã xuất hiện những tín hiệu tích cực từ cuối tháng 10 khi nhu cầu nhập khẩu tại một số quốc gia tăng trở lại. Philippines tiếp tục là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 40,2% kim ngạch. Trung Quốc đứng thứ hai với 17,5%, tiếp đến là Ghana với 13,7%.

Xuất khẩu gạo Việt Nam khởi sắc, doanh nghiệp đón cơ hội cuối năm

Đáng chú ý, trong 9 tháng năm 2026, giá trị xuất khẩu gạo sang Trung Quốc tăng 75,7%, trong khi thị trường Philippines giảm 14,9% so với cùng kỳ. Một động lực quan trọng là việc Philippines cấp giấy phép kiểm dịch vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS), cho phép doanh nghiệp nước này nhập khẩu 300.000 tấn gạo Việt Nam trong tháng 11/2026.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), đợt nhập khẩu này tập trung vào gạo thơm 25% tấm, thay vì gạo 5% tấm như những năm trước.

Nhu cầu tăng đã đẩy giá gạo thơm 25% tấm vượt 500 USD/tấn, có thời điểm đạt 540 USD/tấn, tăng 50-60 USD/tấn so với cuối tháng 10. Giá gạo thơm 5% tấm cũng tăng lên 515 USD/tấn, trong khi gạo Jasmine đạt 539 USD/tấn.

Bên cạnh Philippines, khách hàng từ Trung Quốc và các thị trường châu Phi tăng mua gạo ST25, gạo nếp phục vụ nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán.

Doanh nghiệp đón cơ hội nhưng đối mặt áp lực nguồn cung

Nhu cầu nhập khẩu tăng diễn ra trong bối cảnh nguồn cung lúa gạo cuối năm có dấu hiệu thu hẹp. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 10/2026, cả nước thu hoạch khoảng 5,8 triệu ha lúa, sản lượng gần 37 triệu tấn, bằng 98% cùng kỳ năm trước. Diện tích gieo cấy vụ Thu Đông đạt 696.200 ha, giảm 9,1%, làm gia tăng lo ngại về nguồn hàng trong những tháng cuối năm.

Bước sang năm 2027, nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long cùng diễn biến El Niño có thể tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất.

Trong khi đó, dự trữ gạo của Philippines giảm 8% so với cùng kỳ, xuống còn 1,91 triệu tấn vào đầu tháng 9/2026. Nhu cầu nhập khẩu của nước này được dự báo đạt 5,6 triệu tấn trong năm 2027.

Theo các chuyên gia, nếu El Niño tác động mạnh đến sản xuất lương thực, giá gạo thế giới có thể tiến gần mức đỉnh năm 2023 trong nửa đầu năm 2027. Tuy nhiên, kịch bản này còn phụ thuộc vào chính sách xuất khẩu gạo của Ấn Độ và tình hình sản xuất tại các quốc gia cung ứng lớn.

Với doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam, giá tăng mang lại cơ hội cải thiện doanh thu nhưng cũng đặt ra áp lực về vốn, chi phí thu mua và khả năng dự trữ.

Doanh nghiệp cần chủ động nguồn hàng, theo sát diễn biến giá và lựa chọn thời điểm ký hợp đồng phù hợp, tránh tình trạng bán giá thấp khi chi phí đầu vào tăng nhanh. Trong bối cảnh thị trường khởi sắc, năng lực tài chính, hệ thống kho chứa và khả năng điều tiết nguồn cung sẽ là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội xuất khẩu cuối năm.