50 mặt hàng xuất khẩu đối mặt rủi ro phòng vệ thương mại, doanh nghiệp cần làm gì?

Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực nằm trong diện cảnh báo

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) vừa công bố danh sách 50 mặt hàng xuất khẩu có rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu gia tăng sử dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và kiểm soát xuất xứ hàng hóa, tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Tại Hoa Kỳ, nhóm sản phẩm gỗ đối mặt với rủi ro đáng chú ý. Trong 7 tháng năm 2026, ghế bọc đệm có khung bằng gỗ xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,86 tỷ USD, chiếm 61,6% tổng kim ngạch nhập khẩu cùng mặt hàng của Hoa Kỳ.

Nhiều mặt hàng gỗ xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đứng trước nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại.

Đồ nội thất phòng ngủ đạt 892,9 triệu USD, chiếm 56,7% thị phần. Đáng chú ý, phương tiện di chuyển cá nhân tốc độ thấp tăng 373,8%, đạt 72,7 triệu USD, chiếm 72,2% tổng nhập khẩu của Hoa Kỳ.

Tại Liên minh châu Âu (EU), ván ép gỗ cứng xuất khẩu từ Việt Nam tăng 710,7%, đạt 129,85 triệu USD. Mặt hàng nến và sản phẩm tương tự tăng 421,3%, đạt 106,64 triệu USD, chiếm 51,7% thị phần nhập khẩu. Trong khi đó, lốp cao su dùng cho xe buýt, xe tải đạt gần 242 triệu USD, chiếm 19,2% thị phần EU.

Không chỉ Hoa Kỳ và EU, nhiều thị trường khác cũng gia tăng giám sát hàng hóa Việt Nam. Tại Ấn Độ, khung nhôm dùng cho tấm pin năng lượng mặt trời đạt 187,4 triệu USD, tăng 132,1%; hạt nhựa PET đạt 103,4 triệu USD, tăng 148,6%. Ở Mexico, lốp xe bơm hơi đạt 195 triệu USD, tăng 89,9%. Tại Canada, ống đồng xuất khẩu đạt 32,9 triệu USD, tăng 77,6% và chiếm 35,1% thị phần nhập khẩu.

Australia và Indonesia cũng là những thị trường cần theo dõi đối với các sản phẩm nhôm, thép, nhựa và sợi tổng hợp.

Doanh nghiệp cần chủ động ứng phó rủi ro phòng vệ thương mại

Trước xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, giới chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu cần chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động nhận diện, kiểm soát rủi ro ngay từ khâu sản xuất. Trọng tâm là kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, nhất là nguyên liệu nhập khẩu từ những quốc gia đang chịu thuế chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp tại thị trường đích.

Doanh nghiệp cần bảo đảm hoạt động sản xuất thực chất tại Việt Nam, rà soát quy tắc xuất xứ, mã HS và hồ sơ chứng từ để hạn chế nguy cơ bị nghi ngờ chuyển tải bất hợp pháp hoặc lẩn tránh thuế.

Bên cạnh đó, việc theo dõi biến động kim ngạch, thị phần, giá bán và chính sách thương mại của nước nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp sớm nhận diện nguy cơ phát sinh vụ việc điều tra.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần minh bạch quy trình sản xuất, chi phí, lưu giữ đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc và chuẩn bị năng lực cung cấp thông tin khi cơ quan điều tra yêu cầu. Đặc biệt, khi phát sinh vụ việc, việc hợp tác đầy đủ, kịp thời với cơ quan điều tra và phối hợp với cơ quan chức năng Việt Nam có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động, chủ động phòng ngừa rủi ro phòng vệ thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế thiệt hại mà còn góp phần duy trì thị phần, bảo đảm tăng trưởng xuất khẩu bền vững.