Hải quan khu vực IV cảnh báo 14 nhóm rủi ro đối với doanh nghiệp chế xuất

Ngày 22/10, tại tỉnh Hưng Yên, Chi cục Hải quan khu vực IV tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất. Hội nghị do ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV, chủ trì, với sự tham dự của đại diện 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn.

Đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng cao tuân thủ pháp luật

Theo số liệu được công bố tại hội nghị, từ đầu năm 2026 đến nay, Hưng Yên có 3.040 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó 149 doanh nghiệp chế xuất, chiếm 4,89% tổng số doanh nghiệp. Dù số lượng không lớn, nhóm doanh nghiệp này đạt kim ngạch xuất nhập khẩu 7,56 tỷ USD, chiếm 36% tổng kim ngạch toàn tỉnh; với 156.702 tờ khai, chiếm 27% tổng số tờ khai xuất nhập khẩu.

Ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV phát biểu tại sự kiện

Những con số trên cho thấy vai trò đáng kể của doanh nghiệp chế xuất trong hoạt động xuất nhập khẩu của địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định về hải quan và thuế.

Hội nghị là dịp để cơ quan Hải quan phổ biến các quy định hiện hành, thông tin về tình hình hoạt động và mức độ chấp hành pháp luật của doanh nghiệp chế xuất, qua đó nhận diện những rủi ro thường gặp, cảnh báo nguy cơ vi phạm và hướng dẫn biện pháp khắc phục.

Bên cạnh công tác tuyên truyền, cơ quan Hải quan cũng trực tiếp trao đổi, giải đáp các kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan và thực hiện chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Qua đó, góp phần hạn chế sai sót, giảm thiểu rủi ro và chi phí phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực IV nhấn mạnh tầm quan trọng của việc doanh nghiệp chủ động cập nhật quy định pháp luật, nâng cao năng lực quản lý và kiểm soát rủi ro. Đồng thời, đề nghị doanh nghiệp cử cán bộ có đủ chuyên môn, trách nhiệm và thẩm quyền tham dự các hội nghị đối thoại để tiếp nhận đầy đủ thông tin, kịp thời triển khai trong thực tiễn hoạt động.

Nhận diện 14 nhóm rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp chế xuất

Tại Hưng Yên, trong tổng số 149 doanh nghiệp chế xuất, có 117 doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý của Hải quan Hưng Yên và 32 doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý của Hải quan Thái Bình. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực cơ khí, phụ tùng ô tô, điện tử, nhựa, cao su, giấy, may mặc, thiết bị y tế, hóa chất và sơn.

Từ thực tiễn quản lý, tại hội nghị, đại diện Hải quan Hưng Yên đã cảnh báo 14 nhóm rủi ro, tập trung vào 4 lĩnh vực chính.

Đại diện doanh nghiệp chế xuất phát biểu ý kiến tại sự kiện.

Thứ nhất, về cơ sở sản xuất và giám sát hải quan, gồm 4 nhóm rủi ro: Thông báo thay đổi cơ sở sản xuất; điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan; nơi lưu giữ hàng kinh doanh khác (A41); gia công lại.

Thứ hai, về quản lý hàng hóa miễn thuế, gồm 4 nhóm rủi ro: Cho thuê, mượn máy móc, thiết bị (E13); xử lý phế liệu, phế thải; bán nguyên phụ liệu dư thừa, thành phẩm dư và máy móc; theo dõi, xử lý hàng E13 là công cụ, dụng cụ và tài sản cố định.

Thứ ba, về khai báo và báo cáo, gồm 3 nhóm rủi ro: Khai báo danh mục nguyên phụ liệu, sản phẩm; đăng ký quy trình sản xuất; lập báo cáo quyết toán.

Thứ tư, về xuất xứ, nhãn mác và sở hữu trí tuệ, gồm 3 nhóm rủi ro: Khai báo xuất xứ hàng hóa; nhãn mác hàng hóa; sở hữu trí tuệ.

Đối với từng nhóm rủi ro, cơ quan Hải quan phân tích những sai sót doanh nghiệp có thể gặp phải, hậu quả phát sinh khi không tuân thủ đúng quy định và hướng xử lý nhằm hạn chế nguy cơ vi phạm.

Đáng chú ý, trong công tác quản lý cơ sở sản xuất và điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, một số sai sót có thể phát sinh khi doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, thay đổi mặt bằng hoặc điều chỉnh sơ đồ bố trí kho, khu vực sản xuất nhưng không thông báo, cập nhật với cơ quan Hải quan theo quy định.

Thực tế quản lý cho thấy có trường hợp doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng theo từng giai đoạn của dự án đầu tư nhưng chưa khai báo bổ sung thông tin về cơ sở sản xuất, điều kiện giám sát; hoặc thay đổi công năng, vị trí các khu vực so với sơ đồ đã đăng ký, chẳng hạn chuyển nơi lưu giữ nguyên liệu thành khu vực sản xuất hoặc di chuyển khu vực sản xuất sang vị trí khác.

Những thay đổi không được khai báo, cập nhật kịp thời có thể dẫn đến sai phạm trong quản lý hàng hóa, ảnh hưởng đến việc xác định nghĩa vụ thuế và tiềm ẩn nguy cơ bị truy thu thuế với số tiền lớn, tùy tính chất và mức độ vi phạm.

Để phòng ngừa rủi ro, Hải quan Hưng Yên khuyến nghị doanh nghiệp thông báo kịp thời cho cơ quan Hải quan khi có thay đổi về mặt bằng, kho bãi, địa điểm sản xuất; cập nhật sơ đồ mặt bằng, hệ thống camera và các điều kiện giám sát liên quan để được đánh giá theo quy định. Đối với khu vực mới, doanh nghiệp cần bổ sung camera phù hợp, cập nhật sơ đồ bố trí camera và bảo đảm dữ liệu giám sát được lưu trữ đầy đủ, đáp ứng yêu cầu quản lý. Khi cài đặt lại hệ thống camera, cần tránh để dữ liệu mới ghi đè lên dữ liệu cũ, gây mất thông tin phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu.

Tại hội nghị, đại diện Chi cục Hải quan khu vực IV cũng phổ biến các quy định mới liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp chế xuất, đồng thời trực tiếp giải đáp những vướng mắc do doanh nghiệp nêu ra.

Thông qua hoạt động tuyên truyền, đối thoại và cảnh báo rủi ro, Chi cục Hải quan khu vực IV hướng tới nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, tăng tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời xây dựng môi trường thực thi thủ tục hải quan thuận lợi, góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững.