Thủy điện tích năng Đông Phù Yên gần 28.000 tỷ đồng dự kiến khởi công ngày 15/11

Dự kiến ngày 15/11/2026, tỉnh Sơn La sẽ tổ chức khởi công Dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên với tổng vốn đầu tư 27.870 tỷ đồng, công suất thiết kế 1.200 MW. Đây là một trong những dự án năng lượng quy mô lớn được triển khai tại địa phương, hướng đến mục tiêu tăng khả năng điều tiết hệ thống điện quốc gia, đồng thời mở ra định hướng khai thác tiềm năng du lịch khu vực lòng hồ.

Theo thông tin từ tỉnh Sơn La, dự án do Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình làm chủ đầu tư, được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư tại Quyết định số 2266/QĐ-UBND ngày 30/8/2026. Công trình được triển khai trên địa bàn hai xã Mường Bang và Mường Cơi.

Hai giai đoạn đầu tư, tổng công suất 1.200 MW

Dự án được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 dự kiến triển khai từ quý I/2027 đến năm 2030, với công suất 900 MW. Giai đoạn 2 bắt đầu từ quý I/2031, dự kiến hoàn thành năm 2032, bổ sung thêm 300 MW.

Dự án Thủy điện tích năng Đông Phù Yên tại Sơn La được định hướng kết hợp khai thác năng lượng với phát triển du lịch sinh thái, trong đó có thiết kế tuyến cáp treo bắc qua hồ.

Khi đi vào vận hành, nhà máy dự kiến cung cấp khoảng 1,5 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia. Theo phương án vận hành được công bố, nhà máy sẽ phát điện vào các khung giờ cao điểm, với thời gian phát điện liên tục tối đa khoảng 7 giờ.

Khác với thủy điện thông thường chủ yếu khai thác dòng nước tự nhiên để phát điện, thủy điện tích năng có chức năng lưu trữ năng lượng thông qua việc bơm nước lên hồ chứa ở cao trình cao khi nhu cầu điện thấp, sau đó sử dụng lượng nước này để phát điện vào thời điểm phụ tải tăng. Cơ chế này giúp hệ thống điện có thêm khả năng điều tiết, hỗ trợ cân bằng cung cầu và tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo có tính biến động.

Với quy mô 1.200 MW, Đông Phù Yên được kỳ vọng đóng góp thêm năng lực lưu trữ và điều tiết cho hệ thống điện, nhất là trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng và cơ cấu nguồn điện ngày càng đa dạng.

Hơn 425 ha đất phục vụ dự án

Theo phương án sử dụng đất được công bố, dự án cần diện tích trên 425 ha, trong đó hơn 414 ha thuộc xã Mường Bang và khoảng 10,3 ha tại xã Mường Cơi. Ngoài diện tích phục vụ công trình chính, khoảng 15 ha đất tại bản Lằn, xã Mường Bang được bố trí làm khu tái định cư.

Công tác chuẩn bị mặt bằng đang được địa phương và chủ đầu tư triển khai. Theo báo cáo của địa phương, việc kiểm đếm đất đai, tài sản và cây trồng đã hoàn thành đối với 70 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức, trên diện tích khoảng 70,8 ha thuộc giai đoạn 1. Người dân tại các bản Chiềng Manh, Nguồn, Tường Lang và Lằn được thông tin là đồng thuận với chủ trương triển khai dự án.

Ngày 1/11, Bí thư Tỉnh ủy Sơn La Hoàng Văn Nghiệm cùng Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đình Việt và đại diện các sở, ngành đã kiểm tra thực địa khu vực dự kiến khởi công tại hai xã Mường Bang và Mường Cơi. Tại buổi kiểm tra, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các cơ quan, địa phương phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư, rà soát từng phần việc và đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bảo đảm các điều kiện tổ chức lễ khởi công.

Hiện các sở, ngành và chính quyền địa phương đang phối hợp hoàn thiện thủ tục đầu tư, xây dựng và hồ sơ đánh giá tác động môi trường. Chủ đầu tư đã trình Cục Điện lực (Bộ Công Thương) báo cáo nghiên cứu khả thi để phục vụ công tác thẩm định. UBND tỉnh Sơn La cũng đề nghị Bộ Công Thương sớm hoàn thành việc thẩm định hồ sơ, đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát điều kiện về đất đai, lâm nghiệp, thu hồi và bàn giao mặt bằng.

Định hướng kết hợp năng lượng với du lịch sinh thái

Bên cạnh mục tiêu phát điện và điều tiết hệ thống điện, Đông Phù Yên còn được định hướng kết hợp khai thác cảnh quan lòng hồ để phát triển du lịch sinh thái. Đáng chú ý, mô hình giới thiệu về dự án có đề cập tuyến cáp treo bắc qua hồ, tạo thêm phương án khai thác cảnh quan và kết nối các không gian du lịch trong khu vực.

Định hướng này cho thấy dự án không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ một công trình năng lượng. Nếu được nghiên cứu và triển khai phù hợp với quy hoạch, điều kiện địa hình, môi trường và nhu cầu thị trường, không gian lòng hồ có thể trở thành một lợi thế để phát triển các hoạt động dịch vụ, du lịch, qua đó tạo thêm sinh kế và nguồn thu cho địa phương.

Tuy nhiên, việc kết hợp phát triển du lịch cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với chức năng chính của công trình thủy điện tích năng. Các hạng mục du lịch, trong đó có tuyến cáp treo được thể hiện trong mô hình định hướng, cần được xem xét đầy đủ về quy hoạch, phương án đầu tư, an toàn vận hành và tác động môi trường trước khi xác định khả năng triển khai.

Với tổng vốn đầu tư gần 28.000 tỷ đồng, Đông Phù Yên là dự án có quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chủ đầu tư và các cơ quan quản lý trong quá trình hoàn thiện thủ tục, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công. Mốc khởi công dự kiến ngày 15/11 là bước khởi đầu; hiệu quả thực tế của dự án sẽ phụ thuộc vào năng lực triển khai, tiến độ các giai đoạn và khả năng vận hành công trình sau khi hoàn thành.