6 doanh nghiệp lớn vào diện cơ cấu lại vốn nhà nước đến năm 2030

Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026–2030 đã xác định danh mục doanh nghiệp tiếp tục duy trì tỷ lệ sở hữu hiện tại và nhóm phải thực hiện sắp xếp, điều chỉnh vốn. Với các doanh nghiệp thuộc diện cơ cấu lại, vấn đề không chỉ nằm ở tỷ lệ sở hữu mà còn ở phương án triển khai, thời điểm thực hiện và trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 phê duyệt Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026-2030.

Theo Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 do Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ký, 21 doanh nghiệp được đưa vào kế hoạch, trong đó 15 doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước và 6 doanh nghiệp thuộc diện sắp xếp, cơ cấu lại vốn trong giai đoạn 2026–2030.

6 doanh nghiệp thuộc diện sắp xếp, cơ cấu lại vốn

Danh sách 6 doanh nghiệp thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước gồm các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, hàng không, hàng hải và cao su.

Cụ thể, nhóm này có Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, mã chứng khoán VCB), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, mã BID), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, mã CTG), Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã HVN), Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC, mã MVN) và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR).

Việc các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau cùng nằm trong danh mục cho thấy phạm vi triển khai không chỉ giới hạn ở một ngành kinh tế. Tuy nhiên, phương án cụ thể đối với từng đơn vị phải căn cứ vào danh mục, khung tỷ lệ sở hữu và quy định pháp luật tương ứng.

Cơ cấu lại vốn không đồng nghĩa với việc Nhà nước thoái toàn bộ vốn tại doanh nghiệp. Tùy phương án được phê duyệt, việc thực hiện có thể làm thay đổi tỷ lệ sở hữu hoặc tiếp tục duy trì tỷ lệ vốn nhà nước theo định hướng đã xác định.

Đối với nhóm ngân hàng, kế hoạch đặt ra yêu cầu sắp xếp vốn theo khung tỷ lệ được xác định trong các văn bản liên quan. Với doanh nghiệp hàng không, hàng hải và cao su, việc triển khai cũng phải bám sát phương án cụ thể trong danh mục được phê duyệt, không thể suy ra cùng một cách thức áp dụng cho tất cả.

Khung pháp lý xác định hướng cơ cấu vốn

Quyết định số 2054/QĐ-TTg được ban hành trên cơ sở Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg ngày 5/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để thực hiện cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước.

Theo Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg, việc phân loại căn cứ vào ngành, lĩnh vực hoạt động và khung tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ. Đây là cơ sở để xác định doanh nghiệp thuộc nhóm tiếp tục duy trì tỷ lệ vốn hiện có hay nhóm thực hiện các hình thức cơ cấu lại.

Bên cạnh đó, Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ngày 12/2/2026 của Chính phủ quy định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các phương án theo quy định.

Như vậy, kế hoạch giai đoạn 2026–2030 không chỉ xác định danh sách doanh nghiệp mà còn đặt hoạt động sắp xếp vốn trong khuôn khổ pháp lý đã được ban hành. Với từng doanh nghiệp, phương án cụ thể cần bảo đảm phù hợp với tiêu chí phân loại và quy định về quản lý, đầu tư vốn nhà nước.

Trách nhiệm thực hiện được xác định rõ

Theo Quyết định số 2054/QĐ-TTg, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao tổ chức thực hiện việc cơ cấu lại vốn đối với các doanh nghiệp thuộc danh mục tại Phụ lục II. Hai cơ quan chủ động lựa chọn thời điểm và hình thức sắp xếp, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và hoàn thành kế hoạch trong giai đoạn 2026–2030.

Quyết định cũng đặt ra yêu cầu xử lý đối với trường hợp không bảo đảm tỷ lệ theo khung hoặc không thể thực hiện kế hoạch trong thời hạn quy định. Theo đó, nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan phải được làm rõ, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.

Về cơ chế giám sát, các đơn vị có trách nhiệm gửi báo cáo tình hình thực hiện trước ngày 31/1 hằng năm về Bộ Tài chính để theo dõi, tổng hợp. Nếu phát sinh nhu cầu điều chỉnh kế hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt, Bộ Tài chính tổng hợp đề xuất của cơ quan đại diện chủ sở hữu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Đối với các công ty nông, lâm nghiệp, doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh, các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh có liên quan phải khẩn trương xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch sắp xếp, cơ cấu lại vốn trong giai đoạn 2026–2030, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Các yêu cầu về tiến độ, báo cáo và trách nhiệm thực hiện là căn cứ để theo dõi quá trình triển khai kế hoạch. Hiệu quả của việc cơ cấu lại sẽ phụ thuộc vào phương án cụ thể của từng doanh nghiệp, mức độ tuân thủ quy định và kết quả thực hiện trong những năm tới.