Cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa bị cáo buộc gây thất thoát hơn 5 tỷ đồng

Sáng 12/11, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 bị cáo trong vụ án liên quan đến khai thác khoáng sản tại Mỏ số 2.

Theo cáo trạng, bị cáo Lê Đức Giang cùng một số cán bộ bị cáo buộc làm trái trong quá trình thẩm định, tham mưu, quyết định chuyển nhượng và cấp phép khai thác khoáng sản cho Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát, gây thất thoát tài sản Nhà nước hơn 5,1 tỷ đồng.

Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 đồng phạm - Ảnh: TTXVN.

Phiên tòa tiếp tục sau lần hoãn cuối tháng 10

Hội đồng xét xử gồm 3 thành viên, do Thẩm phán Lê Quang Chiều làm chủ tọa. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội và các kiểm sát viên được biệt phái từ Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

Trước đó, ngày 29/10, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội đã mở phiên xét xử vụ án nhưng phải hoãn do vắng bị cáo Trần Văn Linh và hơn 30 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Tại phiên tòa sáng 12/11, Hội đồng xét xử cho biết bị cáo Trần Văn Linh có đơn đề nghị xét xử vắng mặt do đang trong thời gian cai nghiện ma túy. Một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng vắng mặt.

Sau khi lấy ý kiến đại diện Viện Kiểm sát, các bị cáo và luật sư, Hội đồng xét xử chấp thuận việc vắng mặt và tiếp tục phiên tòa.

11 bị cáo bị truy tố về 4 nhóm tội danh

Trong vụ án, bị cáo Lê Đức Giang cùng Phạm Văn Hoành - cựu Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa; Nguyễn Thế Hùng - cựu Trưởng Phòng Tài nguyên khoáng sản; Nguyễn Văn Tâm - cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa, bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Nhóm Công ty Thiên An Phát gồm Nguyễn Xuân Tùng - Giám đốc doanh nghiệp, cùng Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga và Nguyễn Thị Cúc bị truy tố về các tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Hai bị cáo Nguyễn Công Bắc và Trần Văn Linh bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Bị cáo Nguyễn Thị Tâm - Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm - bị truy tố về tội “Trốn thuế”.

Các tội danh trong vụ án trải dài từ khâu quản lý, cấp phép tài nguyên đến hoạt động khai thác, kế toán và thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Bị cáo Lê Đức Giang bị cáo buộc ký cấp phép trái quy định

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, trong thời gian giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, ông Lê Đức Giang được phân công theo dõi, chỉ đạo lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản và hoạt động của Sở Tài nguyên và Môi trường, nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Trong quá trình xử lý hồ sơ liên quan Mỏ số 2, ông Giang bị cáo buộc ký văn bản chấp thuận chuyển nhượng quyền khai thác và ký giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát trái các quy định về quản lý tài nguyên khoáng sản.

Cơ quan công tố xác định trữ lượng được cấp phép vượt phần còn lại đã được phê duyệt hơn 46.000 m³ cát ở thể tự nhiên, tương đương hơn 51.800 m³ cát ở thể nở rời.

Lượng khoáng sản này được xác định có tổng trị giá hơn 5,1 tỷ đồng. Cáo trạng đồng thời xác định ông Lê Đức Giang hưởng lợi trái phép 180 triệu đồng.

Những nội dung trên là cáo buộc của Cơ quan Công tố và đang được Hội đồng xét xử xem xét tại phiên tòa theo trình tự tố tụng.

Vụ án đặt lại ranh giới trách nhiệm giữa cấp phép và khai thác

Điểm đáng chú ý của vụ án không chỉ nằm ở số tiền thất thoát được xác định hơn 5,1 tỷ đồng. Vụ án cho thấy một chuỗi trách nhiệm nối tiếp nhau từ thẩm định hồ sơ, tham mưu, ký chấp thuận chuyển nhượng, cấp giấy phép đến tổ chức khai thác, ghi nhận kế toán và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ở góc độ quản lý nhà nước, giấy phép khai thác khoáng sản không chỉ là thủ tục hành chính. Các thông số về trữ lượng, phạm vi khai thác và căn cứ chuyển nhượng là những yếu tố trực tiếp quyết định phạm vi quyền khai thác của doanh nghiệp và giá trị tài sản Nhà nước được quản lý.

Ở phía doanh nghiệp, việc được cấp phép cũng không loại trừ trách nhiệm kiểm soát sản lượng thực tế, ghi nhận doanh thu, hạch toán và kê khai thuế đúng quy định.

Khi sai lệch xuất hiện từ khâu cấp phép và tiếp tục kéo dài sang hoạt động khai thác, rủi ro pháp lý không còn nằm ở một cá nhân hay một thủ tục riêng lẻ mà có thể lan sang toàn bộ chuỗi quản lý và vận hành của dự án.

Phiên tòa dự kiến diễn ra trong hai ngày 12–13/11. Doanh nghiệp & Hội nhập sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến xét xử và quan điểm của các bên tại phiên tòa.