7 vụ việc xăng dầu bị kiến nghị điều tra từ dấu hiệu hóa đơn và dòng tiền

Khoảng 48.100 tỷ đồng được chuyển qua tài khoản của 12 công ty “ma”, sau đó qua trung gian về các tài khoản cá nhân của giám đốc doanh nghiệp xăng dầu. Ở một trường hợp khác, doanh nghiệp đã xuất hóa đơn, thu tiền nhưng chưa giao hơn 57 triệu lít hàng. Đây là những phát hiện trong 7 vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự được Thanh tra Chính phủ kiến nghị Cơ quan Điều tra tiếp nhận, xử lý theo quy định.

Dòng tiền qua doanh nghiệp “ma” rồi về tài khoản giám đốc

Ngày 10/11, Thanh tra Chính phủ công bố Kết luận 769/KL-TTCP ngày 28/10/2026 về thanh tra chuyên đề diện rộng hoạt động kinh doanh xăng dầu. Cuộc thanh tra được thực hiện tại 260 doanh nghiệp, gồm 23 thương nhân đầu mối và 237 thương nhân phân phối.

Hoạt động kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam mới đây đã được Thanh tra Chính phủ công bố Kết luận thanh tra chuyên đề diện rộng vào tháng 11 năm 2026 với nhiều sai phạm nghiêm trọng được chỉ ra - Ảnh minh họa.

Nổi bật là vụ việc tại Công ty TNHH kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình và 12 doanh nghiệp liên quan. Theo kết luận được công bố, từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026, Công ty TNHH kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình sử dụng gần 4.700 hóa đơn đầu vào, thể hiện mua khoảng 2,6 tỷ lít xăng dầu, trị giá 42.600 tỷ đồng từ 12 công ty được cơ quan thanh tra xác định là công ty “ma”.

Số hóa đơn này nhằm hợp thức lượng bán ra khoảng 2,8 tỷ lít, trị giá khoảng 46.000 tỷ đồng. Qua xác minh, 12 doanh nghiệp không có giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân kinh doanh xăng dầu, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Một số người đại diện theo pháp luật cho biết chỉ là người làm thuê, nhận lương hoặc bị giả mạo thông tin căn cước để thành lập công ty.

Để thanh toán hóa đơn đầu vào, Công ty dùng 15 tài khoản chuyển khoảng 48.100 tỷ đồng tới 23 tài khoản của 12 công ty trên. Tiền tiếp tục qua 3 tài khoản của 2 công ty trung gian, rồi về 26 tài khoản cá nhân của ông Nguyễn Ngọc Sơn - Giám đốc Công ty.

Từ đây, ông Sơn chuyển khoảng 13.070 tỷ đồng cho 114 tổ chức và khoảng 37.880 tỷ đồng cho 1.285 cá nhân qua khoảng 1.800 tài khoản. Cơ quan Thanh tra nhận định vụ việc có dấu hiệu mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc; sử dụng chứng từ không hợp pháp và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Dấu hiệu tương tự được phát hiện tại Công ty TNHH Đầu tư P.A.S và 4 đơn vị trực thuộc. Trong tháng 7 –10/2024, các đơn vị sử dụng gần 4.200 hóa đơn đầu vào từ 8 công ty “ma”, thể hiện mua khoảng 150 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 3.300 tỷ đồng, để hợp thức lượng bán ra trên 142 triệu lít, trị giá khoảng 2.210 tỷ đồng.

Xác minh tiếp tại Cơ quan Thuế, 8 công ty này sử dụng hơn 3.800 hóa đơn mua hàng của 17 doanh nghiệp, trị giá khoảng 3.347 tỷ đồng. Cả 25 doanh nghiệp đều không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; một số người đứng tên xác nhận làm thuê hoặc bị mất, giả mạo căn cước.

Trong quá trình xác minh tài khoản ngân hàng, cơ quan thanh tra phát hiện Phùng Thị Mỹ Duyên, kế toán Công ty P.A.S - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh, nhận 356 tỷ đồng.

Hóa đơn bán hàng chênh lệch lớn với hàng thực tế

Tại Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 1.650 tỷ đồng và đã thu tiền khách hàng.

Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp chưa giao hơn 57 triệu lít, trong khi kiểm tra tại hai kho thuê chỉ còn khoảng 15.670 lít dầu.

Kết luận còn nêu, từ năm 2022, trong thời gian bị cưỡng chế nợ thuế, công ty tạm ứng khoảng 553 tỷ đồng cho ông Lương Đình Tiến - Giám đốc, và 584 tỷ đồng cho ông Trần Minh Xuân - là thành viên góp vốn. Đến thời điểm thanh tra, các khoản này chưa được hoàn ứng.

Với Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm, Cơ quan Thanh tra xác định giai đoạn 2022 đến ngày 30/6/2026, tồn kho trên sổ sách kế toán, báo cáo tài chính chênh lệch với kiểm kê thực tế, tổng trị giá khoảng 675 tỷ đồng.

Tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Thương mại PLI, năm 2024, doanh nghiệp kê khai mua hơn 6 triệu lít xăng dầu, trị giá hơn 97 tỷ đồng từ P.A.S và 3 chi nhánh. Một số biên bản giao nhận kiêm phiếu xuất kho thiếu thông tin, chưa đủ cơ sở xác định thực tế mua bán, giao nhận và vận chuyển.

Công ty cổ phần vận tải và sản xuất Long Phú cũng bị phát hiện chênh lệch giữa sổ chi tiết vật tư hàng hóa và đồng hồ lượng kế. Từ ngày 3/1/2025 đến ngày 1/6/2026, lượng dầu DO xuất theo đồng hồ thấp hơn sổ sách khoảng 731.000 lít, tương đương hơn 11 tỷ đồng.

Làm rõ dấu hiệu trốn thuế và trách nhiệm liên quan

Vụ việc còn lại liên quan Công ty TNHH Một thành viên Xuất nhập khẩu Hoa Kỳ. Từ năm 2023 đến tháng 5/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn sai thời điểm đối với khoảng 929.000 lít xăng dầu, trị giá khoảng 20 tỷ đồng.

Công ty còn xuất hóa đơn thấp hơn giá công bố đối với khoảng 1,2 triệu lít, làm giảm doanh thu khoảng 5,3 tỷ đồng. Thanh tra xác định vụ việc có dấu hiệu trốn thuế.

Những phát hiện trên cho thấy yêu cầu đối chiếu đồng thời hóa đơn, dòng tiền và giao nhận thực tế trong hoạt động kinh doanh xăng dầu. Với doanh nghiệp, kiểm soát hồ sơ nguồn gốc và năng lực thực hiện hợp đồng của đối tác là khâu quan trọng để hạn chế rủi ro khi mua bán hàng hóa.