Cho người lao động chấm dứt hợp đồng trái luật, toà tuyên doanh nghiệp bồi thường 264 triệu đồng

Ngày 28/7/2026, TAND Khu vực 5 – TP. Hồ Chí Minh mở phiên tòa xét xử vụ án lao động về việc “Tranh chấp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật”. Nguyên đơn là ông Võ Hoàng Nam; bị đơn là Công ty TNHH Anh Ngữ Vietop.

Theo hồ sơ, tháng 3/2024, ông Nam được tuyển dụng vào vị trí lập trình viên. Sau thời gian thử việc, ngày 19/5/2024, hai bên ký hợp đồng lao động thời hạn một năm, mức lương 33,5 triệu đồng/tháng.

Trong quá trình làm việc, ông Nam tham gia Team Moore, nhóm phát triển hệ thống làm bài kiểm tra IELTS trực tuyến. Công việc được triển khai qua các nền tảng công nghệ, trao đổi trực tuyến và có những thời điểm làm việc ngoài giờ hành chính.

Ngày 19/10/2024, Phòng Nhân sự Vietop thông báo dự án mà ông Nam tham gia tạm hoãn và vị trí của ông sẽ không còn tiếp tục sau ngày 18/11/2024. Đến ngày 26/10/2024, doanh nghiệp tiếp tục thông báo tái cơ cấu tổ chức nhân sự, giải tán Team Moore và xác định ngày làm việc cuối cùng của ông Nam là 26/11/2024.

Ngày 1/12/2024, Công ty Vietop ban hành quyết định chấm dứt hợp đồng lao động với ông Nam, viện dẫn lý do thanh lý hợp đồng. Không đồng ý với cách xử lý này, ông Nam khởi kiện, yêu cầu doanh nghiệp thanh toán các khoản tiền phát sinh từ việc đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.

Phía công ty cho rằng ông Nam không tuân thủ thời gian, địa điểm làm việc theo hợp đồng; từng tự ý nghỉ việc và không chứng minh được hiệu quả công việc. Doanh nghiệp cũng cho rằng việc chấm dứt hợp đồng xuất phát từ nhu cầu tái cơ cấu.

Tuy nhiên, những lập luận này không được Hội đồng xét xử chấp nhận.

Chứng cứ thực tế được đặt lên bàn cân

Nội dung đáng chú ý của vụ án là việc xác định hình thức làm việc thực tế của ông Nam. Dù hợp đồng lao động không thể hiện đầy đủ mô hình làm việc linh hoạt, các tài liệu trong hồ sơ cho thấy ông Nam và nhóm phát triển phần mềm thường xuyên trao đổi, xử lý công việc qua các nền tảng trực tuyến.

Bản án ghi nhận công ty từng đăng thông tin tuyển dụng với hình thức làm việc kết hợp linh hoạt. Hai bên cũng có văn bản xác nhận ông Nam không tham gia bảo hiểm xã hội tại Vietop trong thời gian làm việc tại một đơn vị khác.

Ngoài ra, người làm chứng Võ Thành Lộc xác nhận ông Nam vẫn tham gia công việc của Team Moore, kể cả trong khoảng thời gian doanh nghiệp cho rằng ông tự ý nghỉ việc. Các trao đổi công việc, cuộc họp trực tuyến và tài liệu phát triển phần mềm được thể hiện trong vi bằng đã được đưa vào hồ sơ vụ án.

Hội đồng xét xử cũng xem xét việc công ty không cung cấp được tài liệu chứng minh ông Nam thực tế không làm việc trong khoảng thời gian bị cáo buộc. Theo bản án, doanh nghiệp không xuất trình được bảng chấm công, dữ liệu giao việc, kết quả đánh giá hiệu suất hay tài liệu xử lý kỷ luật tương ứng.

Đối với lý do tái cơ cấu, Tòa án nhận định công ty không chứng minh được căn cứ pháp lý và trình tự, thủ tục cần thiết để đơn phương chấm dứt hợp đồng. Những lý do như dự án tạm hoãn, hiệu quả kinh doanh không đạt kỳ vọng hay khó khăn tài chính không tự động thuộc trường hợp được pháp luật cho phép đơn phương chấm dứt hợp đồng theo điểm c khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019.

Phán quyết bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động

Từ nhận định về hành vi vi phạm, Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019 để xác định nghĩa vụ thanh toán của doanh nghiệp.

Theo đó, Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện, buộc Công ty TNHH Anh Ngữ Vietop thanh toán cho ông Võ Hoàng Nam tổng số tiền 264 triệu đồng.

Khoản tiền này gồm 67 triệu đồng, tương đương hai tháng tiền lương do đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật; 189.403.846 đồng tiền lương trong những ngày ông Nam không được làm việc đến khi hợp đồng hết hạn; và 7.730.769 đồng tiền lương của sáu ngày phép năm chưa nghỉ.

Đối với yêu cầu phản tố của công ty về việc buộc ông Nam hoàn trả 202.228.462 đồng tiền lương, Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết do chưa đủ điều kiện khởi kiện theo quy định pháp luật.

Trao đổi về vụ án, luật sư Phan Thành Vũ Luân (Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh), người đại diện hợp pháp bảo vệ quyền và lợi ích cho nguyên đơn Võ Hoàng Nam, cho rằng Hội đồng xét xử đã xem xét toàn diện quá trình làm việc thực tế, các chứng cứ điện tử và nghĩa vụ chứng minh của doanh nghiệp.

Theo ông Luân, phán quyết của Tòa án thấu tình đạt lý, ghi nhận quá trình làm việc và đóng góp của người lao động, trả lại sự công bằng cho người lao động yếu thế. Đồng thời, vụ án cũng cho thấy người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm chứng minh căn cứ chấm dứt hợp đồng, thay vì chỉ đưa ra những lý do chung chung.

Doanh nghiệp có quyền tổ chức lại hoạt động, điều chỉnh nhân sự để thích ứng với thị trường. Tuy nhiên, quyền quản trị đó phải nằm trong khuôn khổ pháp luật, đi kèm nghĩa vụ chứng minh căn cứ và tuân thủ trình tự khi chấm dứt hợp đồng.