Một tình huống được Bộ Tài chính tiếp nhận và trả lời, hướng dẫn thực hiện cho thấy vướng mắc trong giai đoạn chuyển tiếp khi Thông tư 89/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Người nộp thuế đã nộp tờ khai TNCN quý II/2026 đúng hạn, hệ thống thuế điện tử đã ghi nhận tiếp nhận và số thuế phát sinh cũng được nộp đầy đủ, nhưng sau đó được hướng dẫn thay đổi cơ quan thuế quản lý về nơi cư trú.
Kỳ tính thuế trước 1/7/2026 vẫn dùng mẫu cũ
Thông tư 89/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và quy định lại một số nội dung về khai thuế TNCN, trong đó có trường hợp cá nhân cư trú nhận tiền lương, tiền công từ tổ chức, cá nhân trả thu nhập ở nước ngoài và trực tiếp khai thuế với Cơ quan Thuế.
![]() |
| Cá nhân nước ngoài là cá nhân cư trú tại Việt Nam, có thu nhập từ tiền lương, tiền công do tổ chức ở nước ngoài chi trả và thuộc trường hợp trực tiếp khai thuế TNCN tại Việt Nam. - Ảnh minh họa: https://baochinhphu.vn |
Tuy nhiên, quy định chuyển tiếp tại khoản 1 Điều 100 Thông tư 89/2026/TT-BTC xác định đối với hồ sơ khai thuế có kỳ tính thuế trước ngày 1/7/2026, người nộp thuế thực hiện theo mẫu biểu đã áp dụng trước thời điểm Thông tư có hiệu lực.
Điều này có ý nghĩa trực tiếp với Tờ khai 02/KK-TNCN quý II/2026. Đây là kỳ tính thuế kết thúc trước ngày 1/7/2026, vì vậy về mẫu biểu, người nộp thuế vẫn thực hiện theo quy định áp dụng trước thời điểm Thông tư 89 có hiệu lực.
Nói cách khác, việc Thông tư mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 không đồng nghĩa tất cả hồ sơ của các kỳ tính thuế trước thời điểm này phải chuyển sang mẫu mới.
Cơ quan Thuế tiếp nhận thay đổi từ ngày 1/7
Vấn đề nằm ở cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Theo điểm c.1.2 và c.3.1.2 khoản 1 Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công do tổ chức, cá nhân trả từ nước ngoài thuộc trường hợp trực tiếp khai thuế theo quý; Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp nơi cá nhân cư trú là nơi tiếp nhận, xử lý hồ sơ.
Trong khi đó, thời hạn khai thuế đối với loại thuế khai theo quý được quy định tại khoản 3 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, theo đó thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.
Chính sự thay đổi về đầu mối quản lý từ ngày 1/7/2026 đã dẫn đến tình huống một cá nhân đã hoàn thành việc nộp tờ khai quý II/2026 theo quy định trước đó nhưng sau thời điểm này được yêu cầu thay đổi Cơ quan Thuế quản lý.
Đã có thông báo tiếp nhận thì thời điểm nộp được xác định thế nào?
Đây là điểm người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý.
Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định thời điểm xác nhận người nộp thuế nộp hồ sơ điện tử là ngày Hệ thống thông tin quản lý thuế tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ và được ghi trên Thông báo tiếp nhận hồ sơ thuế điện tử. Cơ quan Thuế căn cứ thời điểm này để xác định thời gian nộp hồ sơ và tính thời gian chậm nộp hồ sơ thuế.
Như vậy, Thông báo tiếp nhận không chỉ có ý nghĩa xác nhận hệ thống đã nhận hồ sơ. Đây còn là một căn cứ quan trọng khi xác định thời điểm thực hiện nghĩa vụ khai thuế.
Với trường hợp đã nộp tờ khai quý II/2026 đúng hạn và hệ thống đã phát hành Thông báo tiếp nhận, việc xử lý tiếp theo không nên chỉ căn cứ vào ngày người nộp thuế thực hiện lại thao tác trên hệ thống.
Có phải nộp lại tờ khai quý II/2026?
Hướng dẫn của Cơ quan Thuế trong tình huống này không đặt ra một nguyên tắc rằng mọi cá nhân đã nộp Tờ khai 02/KK-TNCN quý II/2026 đều phải nộp lại.
Trường hợp người nộp thuế đã nộp hồ sơ sau ngày 1/7/2026 tại cơ quan thuế khác với Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp nơi cá nhân cư trú, người nộp thuế được hướng dẫn thực hiện theo yêu cầu của Cơ quan Thuế để hồ sơ được chuyển đến hoặc được nộp tại Cơ quan Thuế có thẩm quyền.
Điểm quan trọng là việc xác định thời điểm hoàn thành nghĩa vụ nộp hồ sơ và xử lý hồ sơ phải căn cứ vào hồ sơ thực tế, Thông báo tiếp nhận, Thông báo chấp nhận hồ sơ k
| 4 nội dung cần ghi nhớ 1. Kỳ tính thuế: Tờ khai 02/KK-TNCN quý II/2026 là hồ sơ có kỳ tính thuế trước ngày 1/7/2026, nên áp dụng mẫu biểu theo quy định trước thời điểm Thông tư 89/2026/TT-BTC có hiệu lực. 2. Nơi tiếp nhận từ 1/7/2026: Cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công do tổ chức, cá nhân ở nước ngoài chi trả thuộc trường hợp trực tiếp khai thuế thì cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi cư trú là nơi tiếp nhận, xử lý hồ sơ. 3. Thời điểm nộp hồ sơ điện tử: Được xác định theo thời điểm Hệ thống thông tin quản lý thuế tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ và ghi nhận trên Thông báo tiếp nhận. 4. Trường hợp phải xử lý lại hồ sơ: Cần căn cứ hồ sơ thực tế, Thông báo tiếp nhận, Thông báo chấp nhận hồ sơ và quá trình xử lý trên hệ thống để xác định thời điểm hoàn thành nghĩa vụ, thay vì chỉ căn cứ ngày nộp lại. |
Do đó, trong trường hợp Cơ quan Thuế yêu cầu thực hiện Mẫu 08-MST để thay đổi Cơ quan Thuế quản lý và nộp lại hồ sơ, người nộp thuế nên thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ đã nộp trước đó, Thông báo tiếp nhận và chứng từ nộp thuế.
Không nên mặc nhiên xem việc nộp lại là nộp chậm
Một vấn đề khác được đặt ra là nếu người nộp thuế phải thực hiện lại tờ khai sau khi thời hạn khai thuế đã kết thúc thì có bị tính là chậm nộp hay không.
Quy định hiện hành về giao dịch thuế điện tử cho thấy thời điểm hệ thống tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ là căn cứ xác định thời gian nộp hồ sơ và tính thời gian chậm nộp.
Vì vậy, trong tình huống hồ sơ ban đầu đã được hệ thống tiếp nhận đúng thời hạn, sau đó người nộp thuế thực hiện điều chỉnh hoặc nộp lại theo yêu cầu của Cơ quan Thuế do thay đổi cơ quan quản lý, không nên chỉ nhìn vào ngày thao tác lại để kết luận người nộp thuế chậm nộp hồ sơ.
Theo hướng dẫn được Cơ quan Thuế đưa ra cho tình huống này, thời điểm hoàn thành nghĩa vụ và việc xử lý hồ sơ phải được xác định trên cơ sở hồ sơ thực tế cùng dữ liệu tiếp nhận, xử lý trên hệ thống thuế.
Đối với cá nhân nước ngoài trực tiếp khai thuế TNCN tại Việt Nam, đây cũng là lý do cần đặc biệt lưu lại Thông báo tiếp nhận hồ sơ điện tử, chứng từ nộp thuế và các thông báo của Cơ quan Thuế trong giai đoạn chuyển tiếp.
Việc thay đổi Cơ quan Thuế quản lý không đồng nghĩa tự động làm mất giá trị của quá trình khai, nộp thuế đã được thực hiện trước đó. Căn cứ cuối cùng để xác định tình trạng hồ sơ vẫn phải dựa trên hồ sơ thực tế và dữ liệu được hệ thống thuế ghi nhận.