| Bài liên quan |
| Chiến dịch Con rồng Mê Kông 7: Tăng cường phòng chống tội phạm xuyên quốc gia |
Trong hai ngày 11 và 12/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Hải quan Việt Nam phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) và Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) thuộc Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) tổ chức Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII).
Hội nghị có 59 đại biểu, trong đó 50 đại biểu tham dự trực tiếp và 9 đại biểu tham dự trực tuyến, đến từ 27 cơ quan hải quan và thực thi pháp luật của 25 quốc gia, vùng lãnh thổ, cùng đại diện RILO A/P và UNODC.
 |
| Các đại biểu dự Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII) |
Chiến dịch Con rồng Mê Kông được Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đồng khởi xướng năm 2018, với sự hỗ trợ của RILO A/P và UNODC. Từ sáng kiến hợp tác cấp tiểu vùng, chiến dịch từng bước phát triển thành cơ chế phối hợp thực thi pháp luật tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tập trung đấu tranh với hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, tiền chất và các loài, mẫu vật thuộc danh mục Công ước CITES.
Theo số liệu tổng hợp bước đầu tại Hội nghị, OMD VIII ghi nhận 2.148 vụ bắt giữ, mức cao nhất qua các giai đoạn triển khai chiến dịch.
Trong đó, có 1.982 vụ liên quan đến ma túy, 45 vụ về tiền chất, 101 vụ liên quan đến động vật, thực vật hoang dã và 20 vụ thuộc các nhóm khác.
Tang vật thu giữ gồm khoảng 19,92 tấn và hơn 13 triệu đơn vị ma túy các loại (gói, ống, viên...); 52,8 tấn và 179.867 đơn vị tiền chất (thùng, chai, gói, ống, viên...); cùng khoảng 28 tấn và 4.621 cá thể, mẫu vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật hoang dã.
Kết quả này cho thấy quy mô và tính chất phức tạp của hoạt động vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, đồng thời phản ánh vai trò của cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực.
Từ những kết quả đạt được, các đại biểu tập trung trao đổi kinh nghiệm xử lý vụ việc, đặc biệt là khai thác thông tin sau bắt giữ để xác định các mắt xích trong đường dây, nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động và mở rộng điều tra đối với các đối tượng liên quan.
Tại Hội nghị, Hải quan Việt Nam đã chia sẻ kết quả đấu tranh trong nước, kinh nghiệm phối hợp liên ngành và những giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát tại địa bàn trọng điểm.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Hải quan Việt Nam cho biết, trong 10 tháng năm 2026, ngành Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 148 vụ với 287 đối tượng, thu giữ khoảng 2,05 tấn ma túy các loại.
 |
| Ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Hải quan Việt Nam |
Trong lĩnh vực đấu tranh với hành vi buôn bán trái phép động vật hoang dã, vụ việc phát hiện gần 1,2 tấn ngà voi cùng 79 kg xương động vật thuộc nhóm thú ăn thịt họ mèo cỡ lớn tại cảng Quy Nhơn là một điển hình đáng chú ý.
Vụ việc cho thấy hiệu quả của việc kết hợp cảnh báo nghiệp vụ, phân tích rủi ro và phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong phát hiện, xử lý những lô hàng được cất giấu tinh vi.
Chia sẻ kinh nghiệm tại Hội nghị, ông JIANG Jian, Cục trưởng Cục Chống buôn lậu, Hải quan Thành Đô thuộc Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nhấn mạnh vai trò của trao đổi thông tin tình báo, hỗ trợ xác minh vụ việc, phối hợp điều tra và thực hiện giao hàng có kiểm soát qua biên giới.
Theo ông JIANG Jian, sự phối hợp giữa cơ quan thực thi pháp luật tại nơi hàng hóa xuất phát, quá cảnh và điểm đến giúp mở rộng phạm vi điều tra trên toàn tuyến vận chuyển, qua đó hỗ trợ nhận diện, triệt phá các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia.
Hướng tới OMD IX, Hải quan Trung Quốc đề xuất khai thác sâu hơn dữ liệu vụ việc trên hệ thống CENcomm để phân tích xu hướng buôn lậu, xây dựng hồ sơ rủi ro và mở rộng phối hợp giữa cơ quan hải quan, cảnh sát, tổ chức tài chính và doanh nghiệp logistics.
Trong khi đó, ông Motoyuki Okura, Chánh Văn phòng Liên lạc Tình báo khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P), nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa thông tin thu thập từ các vụ bắt giữ thành dữ liệu tình báo phục vụ công tác thực thi pháp luật.
Thông qua mạng lưới liên lạc khu vực và cơ chế điều phối của chiến dịch, các thành viên có thể đối chiếu thông tin về những vụ việc xảy ra tại nhiều địa bàn, nhận diện tuyến vận chuyển và đối tượng liên quan. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng có thể xác định trọng điểm kiểm tra, đề nghị xác minh bổ sung và phối hợp xử lý.
Cách tiếp cận này giúp kết quả phát hiện tại một địa bàn không dừng lại ở việc xử lý vụ việc đơn lẻ mà trở thành đầu mối nghiệp vụ phục vụ hoạt động điều tra của các thành viên khác.
Đối với lĩnh vực bảo vệ động vật, thực vật hoang dã, bà Jenna Dawson-Faber, Điều phối viên khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Chương trình toàn cầu về tội phạm ảnh hưởng đến môi trường thuộc UNODC, cảnh báo các đối tượng buôn bán trái phép tiếp tục sử dụng chứng từ giả mạo, tìm cách hợp thức hóa hàng hóa bất hợp pháp để đưa vào chuỗi cung ứng hợp pháp.
Hoạt động buôn bán trái phép cũng đang dịch chuyển mạnh lên môi trường trực tuyến. Trong khi đó, sự gia tăng của hoạt động buôn bán động vật sống đặt ra thêm yêu cầu đối với công tác quản lý tang vật, bảo đảm an toàn cho cán bộ thực thi pháp luật tuyến đầu.
 |
| Bà Jenna Dawson-Faber, Điều phối viên khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Chương trình toàn cầu về tội phạm ảnh hưởng đến môi trường thuộc UNODC |
UNODC nhận định, những hạn chế về nguồn lực, năng lực điều tra và chia sẻ thông tin xuyên biên giới khiến nhiều vụ việc chưa thể truy xét đến các đối tượng chủ mưu, cầm đầu.
Trong khuôn khổ OMD, UNODC hỗ trợ các cơ quan hải quan thành viên phối hợp điều tra sau bắt giữ thông qua hướng dẫn nghiệp vụ, tháo gỡ khó khăn và xây dựng phương án điều tra tiếp theo. Việc hỗ trợ cũng được mở rộng đối với những vụ việc cần áp dụng các biện pháp điều tra đặc biệt hoặc tương trợ tư pháp.
Tổ chức này đồng thời chuẩn bị các hoạt động nâng cao năng lực cho lực lượng thực thi pháp luật, phù hợp với những ưu tiên của giai đoạn tiếp theo.
 |
| Phiên bế mạc Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII) |
Tại phiên bế mạc, RILO A/P đề nghị các đầu mối liên lạc quốc gia tiếp tục phối hợp với OCU để cập nhật thông tin về các vụ bắt giữ và phản hồi kịp thời những yêu cầu xác minh thông qua CENcomm - nền tảng trao đổi thông tin của WCO.
Việc duy trì trao đổi sau Hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện báo cáo tổng kết OMD VIII, đồng thời giúp các thành viên tiếp tục làm rõ mối liên hệ giữa các vụ việc, phối hợp xác minh và xử lý theo thẩm quyền.
Định hướng triển khai OMD IX tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực ma túy, tiền chất và các loài thuộc danh mục CITES. Đáng chú ý, các đơn vị điều phối đề xuất tăng cường phân tích thông tin sau bắt giữ nhằm nhận diện những cá nhân, doanh nghiệp và bên trung gian có dấu hiệu tổ chức, hỗ trợ hoạt động vận chuyển trái phép.
Cùng với đó, việc phát huy vai trò của các đầu mối liên lạc quốc gia, khai thác hiệu quả CENcomm và mở rộng phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.
Qua các kết quả đạt được, Chiến dịch Con rồng Mê Kông tiếp tục khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác thực chất trong đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia. Việc chuyển trọng tâm từ phát hiện, bắt giữ sang khai thác thông tin, mở rộng điều tra và truy xét các đường dây đứng sau hoạt động phạm pháp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát biên giới, bảo đảm an ninh khu vực và bảo vệ đa dạng sinh học.
