Dự án nào khiến hai Phó giám đốc Sở ở Cần Thơ bị kỷ luật cảnh cáo?

Ngày 11/11, UBND TP. Cần Thơ đã công bố quyết định do Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ - Trương Cảnh Tuyên, ký ngày 10/11. Theo đó, kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo đối với 2 Phó giám đốc Sở Xây dựng TP. Cần Thơ là ông Lê Tiến Dũng và ông Nguyễn Hoàng Tùng, do có vi phạm liên quan quá trình triển khai dự án đường Vành đai phía Tây.

Theo các quyết định, hai ông này có hành vi vi phạm theo quy định tại khoản 2, Điều 9, Nghị định số 172/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ.

Sơ đồ tuyến đường Vành đai phía Tây.

Sai phạm được xác định căn cứ Kết luận kiểm tra số 191/KL-TTr ngày 7/5/2026 của Chánh Thanh tra TP. Cần Thơ về kết quả kiểm tra việc triển khai thực hiện dự án đường Vành đai phía Tây TP. Cần Thơ (đoạn nối quốc lộ 91 với quốc lộ 61C).

Đường Vành đai phía Tây do Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng) làm chủ đầu tư, khởi công tháng 11/2022, khi đó ông Lê Tiến Dũng là Giám đốc Sở.

Dự án có chiều dài khoảng 19,26 km, điểm đầu giao quốc lộ 91 tại Km20+370 và đường tỉnh 922, điểm cuối giao quốc lộ 61C tại Km1+400, đi qua các quận, huyện (cũ) gồm: Ô Môn, Bình Thủy, Phong Điền, Ninh Kiều, Cái Răng rồi nối vào quốc lộ 61C.

Tuyến này có mặt cắt ngang hai đơn nguyên, mỗi bên 16,5 m, phần mặt đường 11 m, vận tốc thiết kế 50-60 km/giờ... Toàn tuyến có 25 cầu, trong đó, lớn nhất là cầu Ba Láng vượt sông Cần Thơ dài 518 m, 9 nút giao và 9 điểm quay đầu xe.

Tăng vốn kinh khủng!

Dự án này ban đầu có tổng vốn đầu tư gần 3.838 tỷ đồng, trong đó, chi phí xây dựng 2.684 tỷ đồng, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 829 tỷ đồng (khoảng 1.399 hộ dân).

Tuy nhiên, ngay sau khi khởi công vào ngày 17/11/2022, dự án phát sinh nhiều vấn đề ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư. Như chi phí giải phóng mặt bằng vượt mức được phê duyệt, trong khi giá vật liệu xây dựng biến động mạnh.

Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng bới dự án hơn 180 ha, trong đó, diện tích đất lúa là gần 100 ha, đất trồng cây lâu năm là hơn 50 ha, đất ở đô thị là 2,34 ha.

Theo chủ đầu tư, khi xây dựng dự án, đơn giá thu hồi đất áp dụng theo Quyết định 19 quy định về đơn giá đất khi thu hồi ở thời kỳ 5 năm (2020-2024) và Quyết định 11 quy định về hệ số điều chỉnh giá đất, Quyết định 10 để tính đơn giá nhà, công trình, vật kiến trúc, cây trồng và vật nuôi.

Trong quá trình triển khai, do phải thực hiện công tác thẩm định giá, phê duyệt đơn giá đất tại thời điểm thực hiện bồi thường hỗ trợ và tái định cư, giá đất cụ thể từng vị trí mà dự án đi qua còn được phê duyệt theo những quyết định khác.

Cụ thể, giá đất theo Quyết định 19 và giá đất cụ thể theo quyết định giá đất cụ thể riêng khu vực quận Ô Môn (cũ) cho thấy, tùy khu vực mà giá đất ở từ đô thị tăng từ 4,4 triệu đồng/m2 lên 27 triệu đồng/m2; đất trồng cây lâu năm từ 173.800 đồng/m2 tăng lên 11,8 triệu đồng/m2; đất trồng cây hằng năm từ 157,299 đồng/m2 tăng lên 11,784 triệu đồng/m2 (tăng đến 75 lần). Tùy theo loại đất và vị trí mà đều tăng thấp nhất là 2,1 lần, cao nhất là 75 lần.

Phối cảnh cầu Ba Láng - cầu quy mô nhất trong dự án.

Tương tự, ở quận Bình Thủy (cũ), giá đất một số loại tăng từ thấp nhất là 2,1 lần, cao nhất 31,9 lần. Huyện Phong Điền (cũ) tăng từ thấp nhất 4,5 lần, cao nhất 37,6 lần; Quận Cái Răng tăng thấp nhất là 3,3 lần, cao nhất 37,6 lần; Quận Ninh Kiều tăng thấp nhất 1,5 lần, cao nhất 27,3 lần.

Từ những con số trên, theo tính toán của chủ đầu tư, chi phí giải phóng mặt bằng của dự án từ hơn 829 tỷ đồng sẽ tăng thành 2.479 tỷ đồng.

Và tại kỳ họp ngày 22/10/2026 vừa qua, HĐND TP. Cần Thơ đã thông qua chủ trương điều chỉnh dự án. Theo đó, tổng vốn đầu tư được nâng từ hơn 3.800 tỷ đồng lên hơn 6.400 tỷ. Thời gian hoàn thành công trình được lùi sang năm 2028.

Trong cơ cấu vốn sau điều chỉnh, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tăng từ 985 tỷ đồng lên hơn 2.260 tỷ đồng, chi phí xây dựng cũng tăng từ hơn 2.300 tỷ lên hơn 3.500 tỷ đồng.

Dự án chậm trễ

Khi khởi công dự án và đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026, Cần Thơ mong muốn sẽ giải tỏa áp lực xe cộ đi vào nội ô thành phố. Bởi nếu con đường này hoàn thành, xe tải, ô tô các loại... từ An Giang... đổ về, đi TP. Hồ Chí Minh và Cà Mau... và ngược lại, sẽ không phải băng qua nội ô Cần Thơ theo quyết quốc lộ 91 và 91B như hiện nay.

Thực tế, thời gian qua Cần Thơ đã phải đối mặt với tình trạng kẹt xe liên tục trong nội ô vào các giờ cao điểm, nhất là trên các tuyến 91B, Nguyễn Văn Cừ nối dài...

Nhưng đường Vành đai phía Tây hiện mới thi công đạt hơn 40% khối lượng!

Trên 7 gói thầu (từ 15 đến 21), hiện chỉ mới triển khai được 4 gói (16, 17, 19, 20). Mặt bằng đã bàn giao trên 50% nhưng theo kiểu “da beo”, khiến thi công bị chia cắt, các nhà thầu chỉ có thể triển khai cầm chừng.

Đến nay, toàn bộ 1.266 trường hợp đã được kiểm đếm nhà, vật kiến trúc và cây trồng. TP đã thông báo thu hồi đất đối với 938/1.025 hộ; phê duyệt chi phí bồi thường, hỗ trợ cho 673 hộ (đạt 53,2%) và chi trả cho 655 hộ (chỉ đạt 51,2%).

Theo Sở Xây dựng, công tác giải phóng mặt bằng bị tạm dừng từ năm 2024 do vượt tổng mức đầu tư. Chi phí giải phóng mặt bằng đã giải ngân đạt 100% so với chi phí được duyệt, nhưng thực tế chỉ mới chi trả được khoảng hơn 50% số trường hợp bị ảnh hưởng.