“Huy bến xe” và ranh giới pháp lý phía sau những thước phim giang hồ

Ngày 13/11/2026, Công an TP. Hồ Chí Minh thông tin việc mở rộng điều tra vụ án liên quan Nguyễn Tuấn Hiệp, còn gọi là “Hiệp đen”. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố thêm nhiều người liên quan đến hoạt động tổ chức sản xuất, tham gia diễn xuất và phổ biến phim ca nhạc hành động “Huy bến xe”.

Phim "Huy bến xe", các bị can bị khởi tố. Ảnh: Công an cung cấp

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, Trịnh Minh Tâm, nghệ danh Dương Chấn Huy, là người tổ chức sản xuất bộ phim. Tâm đầu tư kinh phí, cùng đạo diễn xây dựng ý tưởng, kịch bản, lựa chọn bối cảnh, trang phục và thiết bị quay phim.

Nguyễn Thanh Liêm, còn gọi là Hào, đảm nhận vai trò đạo diễn, biên tập thành sản phẩm hoàn chỉnh. Nguyễn Ngọc Mãi, biệt danh Mai Tiger, vừa tham gia diễn xuất, vừa đảm nhiệm vai trò giám đốc sản xuất. Huỳnh Văn Dạn tham gia viết kịch bản ban đầu và làm phó đạo diễn.

Bộ phim cũ, trách nhiệm pháp lý vẫn được xem xét

Khi đó, Tâm biết Hiệp có hình ảnh “đại ca” trên mạng xã hội nên mời người này tham gia bộ phim với vai “ông trùm Hiệp đen”. Hiệp đồng ý, đồng thời cho mượn nhà và khách sạn Hồng Hạnh làm bối cảnh quay phim. Theo cơ quan điều tra, mục đích của Hiệp là quảng bá hình ảnh và khuếch trương thanh thế trên không gian mạng.

Bộ phim có khoảng 40–50 người tham gia. Nội dung xuất hiện nhiều cảnh các nhóm sử dụng gậy, dao, súng để giải quyết mâu thuẫn, tranh giành địa bàn quản lý bến xe và thu tiền bảo kê. Sau khi hoàn thành, phim được đăng tải trên YouTube, thu hút hơn 42.000 lượt xem.

Tham gia diễn xuất có Phạm Tấn Phúc, nghệ danh Tấn Bo; Nguyễn Lê Hoàng, nghệ danh Hoàng Mèo; Lê Thanh Ngọc, nghệ danh Kim Ny Ngọc; Lê Hoàng Quốc Vinh, biệt danh Vinh K5; Nguyễn Thanh Nhã, biệt danh Thánh Lạc Trôi; Phan Hữu Liêm và Nguyễn Thanh Vũ.

Từ kết quả điều tra, cơ quan công an đã khởi tố 10 bị can về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, theo khoản 2 Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Riêng Nguyễn Ngọc Mãi bị khởi tố cùng tội danh nhưng được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú do đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi. Cơ quan điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ trách nhiệm của những người liên quan.

Không thể lấy danh nghĩa nghệ thuật để hợp thức hóa nội dung vi phạm

Một trong những vấn đề đáng chú ý từ vụ án là ranh giới giữa quyền sáng tạo nghệ thuật và trách nhiệm pháp lý đối với nội dung được sản xuất, phát tán.

Điện ảnh, âm nhạc và các sản phẩm giải trí có quyền phản ánh những góc khuất xã hội, kể cả thế giới tội phạm. Những cảnh bạo lực trong phim không mặc nhiên là hành vi phạm pháp. Tuy nhiên, việc sản xuất một tác phẩm có nội dung giang hồ cần được xem xét trong bối cảnh, mục đích và cách thức phổ biến cụ thể.

Ảnh đại diện phim ca nhạc "Huy bến xe".

Trong vụ “Huy bến xe”, cơ quan điều tra không chỉ xem xét nội dung phim mà còn làm rõ quá trình tổ chức sản xuất, đầu tư, lựa chọn diễn viên, xây dựng kịch bản và mối liên hệ giữa những người tham gia với Hiệp “đen”.

Đây là điểm cần lưu ý. Một người tham gia diễn xuất không hẳn phải chịu trách nhiệm hình sự chỉ vì xuất hiện trong phim có cảnh bạo lực. Ngược lại, nếu có đủ chứng cứ xác định người đó biết rõ mục đích, nội dung vi phạm và có hành vi tham gia với vai trò cụ thể, phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Tương tự, người tổ chức sản xuất, đạo diễn, biên tập, người đầu tư hoặc đơn vị phát hành cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm chỉ vì họ không trực tiếp xuất hiện trước máy quay.

Vấn đề cốt lõi là phải xác định hành vi của từng cá nhân, mức độ nhận thức, sự tham gia và mối liên hệ với hành vi phạm tội. Việc phân định này thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng trên cơ sở chứng cứ thu thập được.

Đăng tải từ năm 2020 vẫn bị truy cứu

Nhiều người đặt câu hỏi vì sao một bộ phim được đăng tải từ năm 2020 nhưng đến năm 2026, những người liên quan vẫn bị khởi tố.

Câu trả lời nằm ở quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại Điều 27 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Đối với tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông, khoản 2 Điều 288 Bộ luật Hình sự có mức hình phạt cao nhất là 7 năm tù. Theo khoản 2 Điều 9 Bộ luật Hình sự, tội phạm có mức cao nhất của khung hình phạt trên 3 năm đến 7 năm tù được xếp vào loại tội phạm nghiêm trọng.

Do đó, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội danh này là 10 năm.

Với bộ phim “Huy bến xe” được đăng tải từ năm 2020, việc cơ quan điều tra khởi tố trong năm 2026 vẫn nằm trong khoảng thời hiệu 10 năm, nếu xác định thời điểm thực hiện hành vi và các điều kiện áp dụng theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng thời hiệu không phải là căn cứ duy nhất để kết luận một người phạm tội. Cơ quan điều tra vẫn phải chứng minh đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm và vai trò của từng người.

Cảnh báo đối với cả người sản xuất lẫn người phát tán

Từ vụ “Huy bến xe”, có thể thấy trách nhiệm pháp lý trong môi trường số không chỉ đặt ra đối với người trực tiếp đăng tải nội dung. Những khâu như đầu tư, tổ chức sản xuất, biên tập, lựa chọn diễn viên và phổ biến sản phẩm cũng được xem xét khi có dấu hiệu vi phạm.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, giải trí, việc kiểm duyệt nội dung cần được xem là một phần của quản trị rủi ro pháp lý. Đơn vị sản xuất cần có quy trình thẩm định kịch bản, xác định mục đích sử dụng hình ảnh, kiểm soát nội dung quảng bá và lưu trữ hồ sơ về quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia.

Không thể chỉ nhìn vào khả năng thu hút lượt xem, quảng cáo hoặc doanh thu để quyết định phát hành. Một sản phẩm giải trí nếu được sử dụng nhằm khuếch trương hình ảnh cho những đối tượng có hoạt động vi phạm pháp luật sẽ kéo theo rủi ro nghiêm trọng hơn nhiều so với tranh chấp bản quyền hay hợp đồng thông thường.

Về phía nghệ sĩ, người nổi tiếng và những người tham gia sản xuất, cần thận trọng khi nhận lời xuất hiện trong các sản phẩm có nội dung bạo lực, cổ súy lối sống giang hồ.