Xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc áp dụng thủ tục đăng ký mới

Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc cần rà soát lại thông tin pháp lý, mã đăng ký và dữ liệu khai báo trước khi giao hàng, sau khi Trung Quốc áp dụng quy định mới về đăng ký đối với nhà xuất khẩu, đại lý ở nước ngoài và nhà nhập khẩu thực phẩm trong nước.

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, quy định được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) ban hành tại Thông báo số 150/2026 ngày 23/10/2026 về sửa đổi Quy định quản lý đăng ký nhà xuất khẩu, nhập khẩu thực phẩm. Văn bản có hiệu lực ngay từ ngày ban hành, thay thế quy định tương ứng được thực hiện từ năm 2012.

Hồ sơ giảm một nửa, thời gian xử lý còn 3 ngày

Theo quy định mới, nhà xuất khẩu hoặc đại lý ở nước ngoài đưa thực phẩm vào thị trường Trung Quốc phải thực hiện đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nộp biểu mẫu theo Phụ lục 1 của Thông báo số 150/2026 và chịu trách nhiệm đối với thông tin đã cung cấp.

Doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài thực hiện xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc thuộc đối tượng điều chỉnh phải thực hiện đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm về tính xác thực, chính xác và đầy đủ của thông tin đăng ký đã cung cấp - Ảnh minh họa.

Một thay đổi đáng chú ý là số lượng mục thông tin trong mẫu đăng ký được giảm từ 20 xuống còn 10, qua đó thu gọn đáng kể khối lượng thông tin doanh nghiệp phải kê khai. Cục Xuất nhập khẩu đánh giá đây là một trong những nội dung thể hiện xu hướng đơn giản hóa thủ tục đăng ký của phía Trung Quốc.

Thời gian giải quyết cũng được quy định cụ thể hơn. Khi biểu mẫu và tài liệu kèm theo đầy đủ, Cơ quan Hải quan Trung Quốc phải hoàn thành việc đăng ký trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ; trường hợp hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, Cơ quan Hải quan phải thông báo một lần cho người nộp trong cùng thời hạn 3 ngày làm việc.

Doanh nghiệp có thể thực hiện đăng ký, thay đổi thông tin hoặc hủy đăng ký thông qua Cổng thông tin một cửa thương mại quốc tế của Trung Quốc hoặc Cổng dịch vụ công của Hải quan Trung Quốc. Sau khi hồ sơ của nhà xuất khẩu hoặc đại lý nước ngoài được chấp thuận, Cơ quan Hải quan cấp mã đăng ký và công bố thông tin trên nền tảng thông tin tín dụng doanh nghiệp của Hải quan Trung Quốc.

Một điểm thuận lợi khác là quy định đăng ký mới không đặt thời hạn hết hiệu lực định kỳ đối với hồ sơ đăng ký. Tuy nhiên, việc đăng ký có giá trị lâu dài không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể giữ nguyên dữ liệu cũ khi thông tin pháp lý hoặc hoạt động kinh doanh đã thay đổi.

Sai thông tin đăng ký có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thông quan

Theo quy định của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, khi nội dung đăng ký thay đổi, doanh nghiệp phải làm thủ tục cập nhật với Cơ quan Hải quan có thẩm quyền trong vòng 60 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi. Đây là mốc thời gian doanh nghiệp xuất khẩu cần đặc biệt lưu ý đối với các thông tin như tên doanh nghiệp, địa chỉ và những dữ liệu đã được kê khai trong hồ sơ.

Khi thực hiện thủ tục nhập khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, các bên phải kê khai đúng thông tin về nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu và mã đăng ký để Cơ quan Hải quan kiểm tra, đối chiếu. Nếu dữ liệu trên hồ sơ nhập khẩu không thống nhất với dữ liệu đã đăng ký, quá trình kiểm tra và thông quan có thể phát sinh vướng mắc, dù bản thân lô hàng đáp ứng các yêu cầu khác về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Quy định mới cũng xác định rõ các trường hợp hủy đăng ký, gồm doanh nghiệp giải thể, phá sản hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định pháp luật; bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi hoặc hủy đăng ký, giấy phép kinh doanh; doanh nghiệp chủ động đề nghị hủy hoặc thuộc trường hợp khác phải hủy theo quy định.

Đáng chú ý, Cơ quan Hải quan Trung Quốc có quyền kiểm tra tình trạng đăng ký, yêu cầu doanh nghiệp cung cấp hồ sơ, tài liệu hoặc thực hiện kiểm tra thực tế; trường hợp phát hiện thông tin đăng ký không phù hợp với tình trạng thực tế, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu chỉnh sửa, hoàn thiện trong thời hạn nhất định.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc, thay đổi lần này vì vậy mang hai mặt. Thủ tục được rút gọn, thời gian xử lý được xác định rõ và việc đăng ký có giá trị lâu dài giúp giảm chi phí hành chính, nhưng trách nhiệm bảo đảm tính thống nhất của dữ liệu từ khâu đăng ký đến từng lô hàng lại trở nên quan trọng hơn.

Cục Xuất nhập khẩu đã đề nghị các Sở Công Thương và hiệp hội ngành hàng nông sản, thực phẩm phổ biến quy định tới doanh nghiệp. Trước mỗi lô hàng, nhà xuất khẩu nên đối chiếu tên pháp nhân, địa chỉ, mã đăng ký, thông tin đối tác nhập khẩu và những thay đổi đã phát sinh, đồng thời hoàn thành cập nhật trong thời hạn 60 ngày nếu có điều chỉnh.

Việc Trung Quốc đơn giản hóa hồ sơ không làm giảm yêu cầu truy xuất và kiểm soát thông tin đối với thực phẩm nhập khẩu; ngược lại, khi thủ tục hành chính được rút ngắn, độ chính xác và khả năng đối chiếu dữ liệu của doanh nghiệp trở thành yếu tố trực tiếp quyết định sự thông suốt của quá trình thông quan.