Đẩy nhanh thể chế hóa Luật Xây dựng 2025 để sớm tạo đột phá phát triển

Trong bối cảnh yêu cầu cải cách thể chế ngày càng cấp thiết, việc sớm đưa Luật Xây dựng 2025 vào thực tiễn được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành xây dựng. Tại hội nghị triển khai thi hành luật diễn ra ngày 26/3/2026, lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định quyết tâm cụ thể hóa các quy định mới, nhằm tạo ra một môi trường pháp lý đồng bộ, minh bạch và thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư xây dựng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh rằng Luật Xây dựng 2025 không chỉ là sự điều chỉnh về mặt kỹ thuật pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Những điểm mới của luật tập trung vào việc cải cách toàn diện quy trình đầu tư xây dựng, từ phân loại dự án, lập và thẩm định đến phê duyệt thiết kế. Đây được xem là những khâu then chốt, quyết định tiến độ và hiệu quả của các dự án trong thực tế.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết, Luật Xây dựng 2025 là định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, tiến tới “định danh công trình”, được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển lớn trong công tác quản lý, giúp tăng tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, luật cũng khuyến khích phát triển các công trình xanh, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường và nâng cao hiệu quả năng lượng – những yếu tố ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh phát triển bền vững.

Không dừng lại ở định hướng, Bộ Xây dựng đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành. Theo kế hoạch, sẽ có 7 nghị định và 4 thông tư được ban hành với sự tham gia của nhiều bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng. Trong đó, các nội dung trọng tâm bao gồm quản lý hoạt động xây dựng, quản lý chi phí đầu tư, hợp đồng xây dựng và điều kiện năng lực của các chủ thể tham gia thị trường. Đây là những yếu tố có tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư và hiệu quả triển khai dự án.

Thực tế cho thấy, một trong những “nút thắt” lớn nhất của lĩnh vực xây dựng thời gian qua chính là thủ tục hành chính còn phức tạp, thiếu đồng bộ giữa các khâu và các cấp quản lý. Việc Luật Xây dựng 2025 đặt trọng tâm vào phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường hậu kiểm được đánh giá là bước đi phù hợp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục mà còn nâng cao trách nhiệm của các chủ thể liên quan, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân.

Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam.

Ở góc độ địa phương, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam cho biết, thành phố đã chủ động tham gia đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng các văn bản hướng dẫn. Việc nắm bắt sớm các nội dung mới của luật sẽ giúp địa phương chủ động trong triển khai, đặc biệt khi luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Mục tiêu không chỉ là đảm bảo tính đồng bộ trong thực thi mà còn hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai dự án và nâng cao hiệu quả quản lý.

Ông Lê Quang Nam cho hay, việc thúc đẩy ứng dụng các công nghệ tiên tiến như BIM (mô hình thông tin công trình) hay phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia về xây dựng cũng được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản lý. Khi dữ liệu được kết nối và chia sẻ, các quyết định quản lý sẽ trở nên chính xác hơn, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin một cách minh bạch và thuận lợi.

Luật Xây dựng 2025 được Quốc hội thông qua tại kỳ họp cuối năm 2025, với mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý theo hướng thông thoáng, minh bạch và giảm chi phí tuân thủ. Đây không chỉ là một đạo luật chuyên ngành mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Việc nhanh chóng thể chế hóa và đưa luật vào cuộc sống vì vậy mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi các quy định được triển khai đồng bộ và hiệu quả, Luật Xây dựng 2025 sẽ trở thành động lực thúc đẩy quá trình hiện đại hóa ngành xây dựng, góp phần tạo dựng một môi trường phát triển bền vững, minh bạch và phù hợp với xu thế toàn cầu.