Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh: Rà soát quy hoạch, thúc đẩy kết nối vận tải đa phương

Khẩn trương rà soát quy hoạch, tái cấu trúc hệ thống vận tải

Tại hội nghị thúc đẩy kết nối và phát triển vận tải đa phương thức diễn ra sáng 21/5, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng nhằm tái cấu trúc toàn diện hệ thống vận tải quốc gia, hướng tới hiệu quả, bền vững và hội nhập quốc tế.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhìn nhận kết nối giữa các phương thức vận tải tuy đã có bước phát triển nhưng còn nhiều hạn chế.

"Những hạn chế đòi hỏi chúng ta phải tổ chức lại hệ thống vận tải theo hướng kết nối hiệu quả, phát huy thế mạnh của từng phương thức", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nêu quan điểm.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Minh chỉ đạo tại hội nghị thúc đẩy kết nối, phát triển vận tải đa phương thức.

Trong bối cảnh năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030, Bộ trưởng yêu cầu các cơ quan chuyên môn tiếp thu đầy đủ ý kiến tại hội nghị để hoàn thiện Đề án Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, tầm nhìn 2050.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là rà soát, điều chỉnh các quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch tỉnh và các quy hoạch chuyên ngành giao thông vận tải, bảo đảm tính liên kết, đồng bộ và hiệu quả. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để định hướng đầu tư phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới.

Song song đó, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các bộ, ngành rà soát hệ thống pháp luật, đề xuất sửa đổi các cơ chế, chính sách còn chồng chéo. Trong đó, việc sửa đổi Nghị định 87/2009 được giao cho Vụ Vận tải và An toàn giao thông chủ trì, với định hướng lấy các đầu mối như cảng biển, cảng thủy, ga đường sắt và cảng hàng không làm trung tâm kết nối.

Đáng chú ý, Bộ trưởng yêu cầu áp dụng các mô hình dự báo hiện đại để xác định nhu cầu vận tải, gắn với tổ chức không gian phát triển kinh tế trên phạm vi cả nước. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa quy hoạch mà còn nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh việc tái cơ cấu vận tải theo hướng tăng tỷ trọng vận tải đường thủy và đường sắt, qua đó giảm áp lực cho đường bộ – lĩnh vực hiện đang chiếm ưu thế nhưng gây nhiều áp lực lên hạ tầng và chi phí logistics.

Định hướng phát triển các hành lang vận tải đa phương thức, đặc biệt sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, được xem là bước đi chiến lược nhằm tăng tính liên kết vùng và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.

Phát triển logistics, tăng kết nối để giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh

Bên cạnh các giải pháp về quy hoạch và thể chế, vấn đề phát triển hệ thống logistics hiện đại, đồng bộ được nhiều đại biểu nhấn mạnh như một đòn bẩy quan trọng cho vận tải đa phương thức.

Đánh giá về thực trạng, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho rằng vận tải đường bộ hiện vẫn chiếm ưu thế nhờ tính linh hoạt cao. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu phải phát triển cân bằng giữa các phương thức.

Trong bối cảnh các địa phương đang đẩy mạnh xây dựng khu thương mại tự do và khu kinh tế mở, ông Hải nhận định đây là cơ hội lớn để phát triển các trung tâm logistics hiện đại, đóng vai trò kết nối nhiều phương thức vận tải.

Lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu đề nghị cần bố trí quỹ đất và nguồn lực phù hợp để xây dựng các trung tâm logistics, đặc biệt tại các sân bay lớn, nhằm tạo động lực phát triển mới cho ngành vận tải.

Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Hàng không Vietjet.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Hàng không Vietjet, đưa ra nhiều nhận định đáng chú ý về chi phí logistics.

Theo ông Hùng, chi phí logistics phụ thuộc lớn vào giá trị hàng hóa. Đối với vận tải hàng không, dù chỉ chiếm khoảng 10% tỷ trọng nhưng lại có giá trị rất cao.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế lớn của lĩnh vực này khi phần lớn thị phần vận tải hàng hóa hàng không vẫn phụ thuộc vào các hãng nước ngoài. Việt Nam hiện thiếu các doanh nghiệp logistics chuyên nghiệp, thiếu kho bãi và hạ tầng phục vụ vận tải hàng hóa bằng đường hàng không.

Từ thực tế đó, ông đề xuất cần có nghiên cứu toàn diện về chi phí logistics và cơ cấu chi phí, đồng thời xây dựng cơ chế đặc thù để phát triển các trung tâm logistics hàng không tại những đầu mối lớn như Nội Bài, Long Thành, Chu Lai. Các giải pháp như cải cách thủ tục hành chính, phát triển đội tàu bay cargo chuyên dụng và chính sách ưu đãi riêng cũng được nhấn mạnh.

Trong khi đó, lĩnh vực đường sắt cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trụ cột trong vận tải đa phương thức. Ông Nguyễn Quốc Vượng, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đề xuất tập trung phát triển hành lang vận tải Bắc – Nam.

Theo đó, trục vận tải này cần được tổ chức lại với sự phân công rõ ràng: đường sắt đảm nhận vận tải container đường dài, đường bộ thực hiện gom hàng và phân phối cuối, còn đường biển đảm nhận vận tải xuất nhập khẩu và trung chuyển quốc tế.

Song song với đó, việc tăng cường kết nối đường sắt với cảng biển và phát triển vận tải liên vận quốc tế sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống logistics quốc gia.

"Ngành đường sắt Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực vận tải, tăng cường kết nối với đường bộ, đường biển và các doanh nghiệp logistics để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc gia và quốc tế", ông Vượng nói.

Có thể thấy, định hướng phát triển vận tải đa phương thức không chỉ dừng lại ở việc kết nối hạ tầng mà còn là sự chuyển đổi toàn diện về tư duy quản lý, mô hình đầu tư và phương thức vận hành. Từ phát triển đơn lẻ sang tích hợp hệ thống, từ quản lý phân tán sang quản trị dựa trên dữ liệu số – đó là những chuyển động mang tính chiến lược.