Việt Nam đang trở thành một trong mười quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới và dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, sự phát triển này không chỉ mang lại cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt trong việc quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới.
Theo thông báo của Tổng cục Hải quan vào ngày 8/10, hiện tại, Việt Nam vẫn chưa có quy định riêng cho hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử. Tùy thuộc vào từng trường hợp, hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử khi gửi về Việt Nam sẽ phải thực hiện thủ tục hải quan theo các loại hình khác nhau. Cụ thể, hàng hóa gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc chuyển phát nhanh sẽ tuân theo quy định về hàng hóa gửi qua các dịch vụ này, trong khi hàng hóa gửi qua đường biển, đường bộ hoặc đường không sẽ thực hiện thủ tục hải quan như hàng hóa thông thường.
 |
| Xây dựng quy định riêng với hàng hóa giao dịch qua thương mại điện tử. |
Trong bối cảnh phát triển thương mại điện tử, một số đối tượng đã lợi dụng chính sách thông thoáng để buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Để đối phó với vấn đề này và tạo cơ sở pháp lý, Tổng cục Hải quan đã được giao nhiệm vụ xây dựng dự thảo Nghị định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.
Dự thảo Nghị định này bao gồm một số nội dung quan trọng, như cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quản lý nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại điện tử phát triển. Nghị định sẽ đảm bảo việc vận hành thông suốt giữa người mua, sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà sản xuất và đơn vị vận chuyển, đồng thời vẫn bảo đảm quản lý của các cơ quan nhà nước.
Ngoài ra, dự thảo còn đề cập đến việc xây dựng hệ thống kiểm soát giao dịch thương mại điện tử đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trên nền tảng cơ chế một cửa quốc gia và cơ chế một cửa ASEAN. Việc ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý rủi ro đối với các đối tượng tham gia giao dịch thương mại điện tử cũng là một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo này.
Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, Đào Duy Tám, cho biết rằng, sau khi hệ thống công nghệ thông tin quản lý mua bán, giao dịch trên sàn thương mại điện tử được thiết lập, Nghị định sẽ được ban hành. Cơ quan Hải quan cam kết sẽ tạo thuận lợi cho các hoạt động giao dịch, tuân thủ các thông lệ quốc tế và các quy định hiện hành về hàng hóa vận chuyển.
Năm 2023, tổng doanh thu từ giao dịch giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng trên các nền tảng thương mại điện tử tại Việt Nam ước đạt khoảng 498,9 nghìn tỷ đồng. Trong đó, năm nền tảng thương mại điện tử lớn nhất như Shopee, Lazada, Tiki, Sendo và Tiktok Shop đã đóng góp khoảng 233,2 nghìn tỷ đồng, tăng 53,4% so với năm 2022. Theo công bố của Amazon, doanh thu bán lẻ hàng hóa xuyên biên giới của Việt Nam đang tăng trưởng trên 20% mỗi năm và dự kiến sẽ đạt 256,1 nghìn tỷ đồng (tương đương 11,1 tỷ USD) vào năm 2026.
Sự tăng trưởng này không chỉ mở ra nhiều cơ hội cho nền kinh tế mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện hệ thống pháp lý và quản lý, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho thương mại điện tử tại Việt Nam.
