TP. Hồ Chí Minh: Quốc lộ 13 mở đường cho không gian đô thị mới ở Hiệp Bình

Các đại biểu thực hiện nghi thức khánh thành, khởi công các dự án chào mừng Quốc khánh.

Dấu mốc mới của Quốc lộ 13

Sau nhiều năm được đặt ra trong kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến ranh khu vực Bình Dương cũ trên địa bàn phường Hiệp Bình được triển khai theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội đã chính thức khởi công ngày 29/8/2026.

Đây là một trong những dự án giao thông quan trọng được Thành phố Hồ Chí Minh triển khai trong dịp Quốc khánh 2/9. Với tổng mức đầu tư khoảng 6.276 tỷ đồng, dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BOT. Tuyến đường dài khoảng 5,9 km, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm 2028.

Theo phương án được phê duyệt, Quốc lộ 13 sẽ được nâng cấp lên quy mô 10-14 làn xe, bề rộng mặt cắt ngang khoảng 60 m. Trong đó, phần cầu cạn dài khoảng 3,75 km, kết hợp hệ thống đường song hành và các công trình tại nút giao.

Từ một tuyến đường thường xuyên chịu áp lực lớn về lưu lượng phương tiện, Quốc lộ 13 đang bước vào quá trình thay đổi căn bản về quy mô và năng lực khai thác.

Với phường Hiệp Bình, nơi dự án được triển khai, đây cũng là thời điểm một không gian đô thị mới bắt đầu được hình thành.

Hiệp Bình từ câu chuyện giải phóng mặt bằng đến giai đoạn triển khai dự án

Hiệp Bình trước bước ngoặt Quốc lộ 13: Khi hạ tầng mở đường cho không gian phát triển mới. Ảnh: Du Trần

Người dân và Doanh nghiệp trên địa bàn Hiệp Bình khẩn trương tháo dỡ, trao trả mặt bằng. Ảnh: Du Trần

Trước khi dự án chính thức khởi công, một khối lượng lớn công việc đã được thực hiện tại địa bàn phường Hiệp Bình, đặc biệt là công tác bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng.

Theo thông tin được công bố trong quá trình triển khai dự án, địa bàn phường Hiệp Bình có hơn 1.000 trường hợp bị ảnh hưởng. Công tác vận động, kiểm đếm, bồi thường và di dời được địa phương tập trung thực hiện để tạo quỹ đất phục vụ dự án.

Đến những ngày cuối tháng 8/2026, nhiều đoạn trên tuyến Quốc lộ 13 qua Hiệp Bình đã xuất hiện những khoảng mặt bằng sạch, cho thấy quá trình chuẩn bị cho một công trình giao thông quy mô lớn đã chuyển sang bước rõ nét hơn. Ghi nhận tại khu vực phường Hiệp Bình, nhiều hộ dân đã chủ động di dời, xây dựng lại nhà trên phần diện tích còn lại sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng.

Những thay đổi đó không chỉ là sự dịch chuyển của những căn nhà hay mặt bằng kinh doanh. Ở góc độ rộng hơn, đây là bước đầu của quá trình tổ chức lại một phần không gian đô thị theo một trục giao thông mới.

Khi Quốc lộ 13 không còn là câu chuyện của riêng giao thông

Dòng xe trên quốc lộ 13 sẽ đi liên tục qua hầm chui tại nút Bình Lợi (Phạm Văn Đồng), lên cầu cạn và tiếp tục chui qua nút Bình Phước, trước khi đi về phía Bình Dương cũ – Phối cảnh: Sở Xây dựng TP.HCM

Điểm đáng chú ý của dự án lần này nằm ở quy mô đầu tư. Quốc lộ 13 sau khi hoàn thành sẽ có mặt cắt ngang khoảng 60 m, quy mô 10 - 14 làn xe. Phần đường trên cao kết hợp với hệ thống đường song hành được thiết kế nhằm tăng năng lực lưu thông trên toàn tuyến. Dự án cũng đầu tư các hạng mục tại những nút giao quan trọng, trong đó có khu vực Bình Lợi và Bình Phước.

Như vậy, tác động của dự án đối với Hiệp Bình không chỉ nằm ở việc một tuyến đường được mở rộng. Một trục giao thông lớn được đầu tư đồng bộ sẽ kéo theo yêu cầu tổ chức lại không gian hai bên tuyến, từ giao thông kết nối, hoạt động thương mại - dịch vụ đến cách bố trí khu dân cư và hạ tầng kỹ thuật.

Đây cũng là cơ hội để một khu vực vốn có mật độ dân cư cao từng bước thích ứng với mô hình đô thị có hạ tầng giao thông quy mô lớn hơn.

Hiệp Bình đứng trước một không gian phát triển mới

Việc dự án Quốc lộ 13 chính thức khởi công ngày 29/8 tạo ra một khác biệt quan trọng. Nếu trước đây câu chuyện chủ yếu xoay quanh việc chờ đợi dự án, chuẩn bị mặt bằng và giải quyết các thủ tục liên quan, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang quá trình triển khai công trình.

Đối với Hiệp Bình, đây là thời điểm địa phương vừa đồng hành cùng tiến độ dự án, vừa đứng trước yêu cầu tổ chức tốt hơn không gian đô thị trong quá trình hạ tầng mới hình thành.

Một tuyến đường rộng hơn sẽ thay đổi cách phương tiện di chuyển. Những công trình giao thông mới sẽ thay đổi cách kết nối giữa các khu vực. Và khi khả năng tiếp cận được cải thiện, các hoạt động dân cư, thương mại và dịch vụ cũng có thêm điều kiện để thích ứng với diện mạo mới.

Từ góc độ phát triển đô thị, giá trị của Quốc lộ 13 vì vậy không chỉ nằm ở số kilomet đường được đầu tư hay số làn xe được mở rộng. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng tạo ra một trục kết nối mới, đồng thời thúc đẩy quá trình tổ chức lại không gian đô thị dọc tuyến.

Hạ tầng mới, kỳ vọng mới

Hiệp Bình đang bước vào một giai đoạn mà hạ tầng giao thông trở thành một trong những yếu tố quan trọng định hình diện mạo địa phương trong những năm tới. Dự án Quốc lộ 13 được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2028, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng cuối năm 2028.

Từ nay đến thời điểm đó sẽ là một quá trình dài, với nhiều phần việc từ thi công, tổ chức giao thông đến hoàn thiện các hạng mục liên quan. Trong quá trình này, việc bảo đảm quyền lợi, ổn định cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án vẫn là một phần quan trọng bên cạnh yêu cầu về tiến độ công trình.

Nhưng ở góc nhìn dài hạn, việc Quốc lộ 13 được đầu tư theo quy mô mới đang tạo cho Hiệp Bình một nền tảng hạ tầng khác trước.

Từ một khu vực nằm trên tuyến cửa ngõ thường xuyên chịu áp lực giao thông, Hiệp Bình có cơ hội chuyển mình cùng một trục giao thông được đầu tư đồng bộ và hiện đại hơn.