 |
| Tổng thống Donald Trump hủy bỏ đàm phán, chuyển sang “chỉ định thuế". |
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Sáu (16/5) cho biết ông sẽ tự đưa ra các mức thuế quan dành cho các đối tác thương mại của Mỹ trong vòng “hai đến ba tuần tới”, thay vì tiếp tục theo đuổi các cuộc đàm phán song phương với từng quốc gia như trước đây. Phát biểu trong cuộc gặp với các lãnh đạo doanh nghiệp tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), ông Trump cho rằng chính quyền của ông “không đủ khả năng tiếp đón số lượng quốc gia đang xếp hàng muốn thương lượng”.
Theo ông, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick sẽ “gửi thư cho từng quốc gia” để thông báo mức thuế mà họ sẽ phải chịu nếu muốn làm ăn với thị trường Mỹ. “Tôi nghĩ chúng tôi sẽ rất công bằng, nhưng hiện tại không thể gặp gỡ hết các bên muốn đàm phán”, ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng có tới “150 quốc gia muốn đạt được một thỏa thuận” với Washington, nhưng không nêu rõ quốc gia nào sẽ nhận được thư, hay bao nhiêu nước nằm trong diện bị áp thuế mới. Nhà Trắng và Bộ Thương mại Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố này.
Hôm 2/4, Tổng thống Donald Trump từng khiến thị trường toàn cầu chao đảo khi công bố loạt thuế quan đối ứng nhằm vào hàng chục quốc gia, nhưng sau đó đã tạm hoãn trong 90 ngày để tạo điều kiện cho các đối tác thương lượng. Tuy nhiên, thời gian gần đây, ông dường như từ bỏ cách tiếp cận dựa trên đàm phán riêng rẽ, và chuyển sang phương án đơn phương thiết lập biểu thuế theo từng quốc gia.
Thực tế, các mức thuế quan do Mỹ áp dụng được thu tại cửa khẩu bởi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới, nhưng phần lớn chi phí tăng thêm cuối cùng lại đổ lên người tiêu dùng Mỹ. Bất chấp điều này, ông Trump gần đây tuyên bố sẽ “chỉ định mức thuế” đối với nhiều quốc gia, như một biện pháp nhằm tiết kiệm thời gian và nhân lực.
Việc chính quyền Mỹ thiếu nguồn lực để tiến hành hàng loạt cuộc đàm phán song phương là một lý do chính khiến Nhà Trắng thay đổi chiến lược. Hiện tại, Washington vẫn ưu tiên thảo luận với hơn một chục nền kinh tế lớn, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Liên minh châu Âu. Gần đây, ông Trump cũng đã đạt được thỏa thuận khung với Vương quốc Anh và tạm thời hạ mức thuế với Trung Quốc trong 90 ngày để kéo dài thời gian đàm phán.
Ngoài ra, hôm 9/5, ông Donald Trump cho biết Ấn Độ đã đề nghị dỡ bỏ một số thuế quan đối với hàng hóa Mỹ, nhưng chính phủ New Delhi chưa xác nhận thông tin này. “Chúng tôi đang có bốn hoặc năm thỏa thuận nữa sẽ hoàn tất ngay lập tức. Còn rất nhiều thỏa thuận đang xếp hàng chờ ký”, Tổng thống Mỹ cho biết.
Việc áp dụng chính sách “thuế quan chỉ định” có thể đẩy cao căng thẳng thương mại với nhiều đối tác, nhưng đồng thời cũng giúp ông Donald Trump thể hiện hình ảnh “người ra quyết định” trong một chiến lược thuế toàn cầu đầy tham vọng. Dù mang tính rủi ro cao, phương án này có thể phù hợp với thông điệp tranh cử của ông trong năm 2025, rằng Mỹ sẽ “lấy lại kiểm soát” các điều kiện thương mại quốc tế mà không cần phụ thuộc vào thương lượng kéo dài.
