Sáng 22/11, tại phiên họp toàn thể của Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã trình bày dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Mục tiêu của dự luật này là hoàn thiện các quy định về thuế, mở rộng cơ sở thu, và nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước. Dự thảo Luật gồm 4 chương và 12 điều, bao gồm các quy định về căn cứ tính thuế, đối tượng chịu thuế, cơ chế hoàn/khấu trừ thuế và điều khoản thi hành.
Một trong những điểm quan trọng của dự thảo là việc bổ sung nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml vào danh mục hàng hóa chịu thuế TTĐB, với mức thuế suất đề xuất là 10%. Bên cạnh đó, các danh mục hàng hóa hiện hành như thuốc lá, rượu, bia, ô tô dưới 24 chỗ và điều hòa không khí cũng được sửa đổi để phù hợp với thực tiễn. Dự thảo cũng quy định rõ về giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu và các dịch vụ kinh doanh đặc biệt như golf, karaoke và xổ số. Đặc biệt, dự thảo quy định thuế suất sẽ tăng dần theo lộ trình từ năm 2026 đến 2030 đối với thuốc lá, rượu, bia nhằm giảm tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long |
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách, ông Lê Quang Mạnh, nhận định dự thảo đã bám sát các nhóm chính sách mà Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, đồng thời luật hóa nhiều nội dung ổn định lâu dài trong các văn bản dưới luật. Các ý kiến thẩm tra cho thấy đồng tình với việc đưa nước giải khát có đường vào đối tượng chịu thuế, nhưng có đề xuất làm rõ khái niệm “theo tiêu chuẩn Việt Nam” để tránh khó khăn trong việc áp dụng đối với hàng nhập khẩu. Mức thuế suất 10% được nhiều ý kiến tán thành, tuy nhiên, một số người cho rằng mức này chưa đủ để thay đổi thói quen tiêu dùng, đồng thời cần đánh giá kỹ tác động của quy định này đối với doanh nghiệp và ngành công nghiệp phụ trợ. Ngoài ra, một số ý kiến cho rằng việc chỉ áp thuế đối với đồ uống có đường chưa đủ toàn diện và cần kết hợp với các biện pháp khác như tăng cường truyền thông về dinh dưỡng.
Về thuốc lá, đa số ý kiến đồng tình với việc áp dụng thuế tuyệt đối theo lộ trình, phù hợp với xu hướng cải cách thuế quốc tế và mục tiêu giảm tiêu dùng sản phẩm có hại cho sức khỏe. Đối với ô tô, Ủy ban Tài chính - Ngân sách đồng ý với việc giảm thuế suất cho xe thân thiện với môi trường, đồng thời đề nghị xem xét mức thuế hợp lý hơn đối với xe pick-up cabin kép để tránh tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp nhỏ.
Liên quan đến việc giao thẩm quyền bổ sung đối tượng chịu thuế cho Chính phủ, Ủy ban Tài chính - Ngân sách không đồng tình và đề nghị Chính phủ nếu cần thiết nên trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, nhằm đảm bảo tính minh bạch và thẩm quyền pháp lý.
Dự án Luật Thuế TTĐB không chỉ hướng đến việc hoàn thiện khung pháp lý mà còn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Các quy định trong dự thảo được xây dựng với mục tiêu rõ ràng: Minh bạch, dễ hiểu và dễ thực hiện, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý thuế, ngăn ngừa thất thu và chống trốn thuế. Dự thảo sẽ tiếp tục được thảo luận và hoàn thiện trước khi Quốc hội thông qua, với hy vọng trở thành công cụ hữu hiệu trong việc điều tiết hoạt động kinh tế và thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững.
