Bộ Tài chính đề xuất gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô điện đến năm 2030

Theo định hướng tại Nghị quyết số 93/NQ-CP, Bộ Tài chính được giao chủ trì, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ để trình Quốc hội xem xét theo thủ tục rút gọn tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Trước đó, chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với ô tô điện chạy pin được triển khai từ ngày 1-3-2022 với mức thuế suất thấp đáng kể, dao động từ 1% đến 3% tùy theo số chỗ ngồi. Theo lộ trình hiện hành, từ ngày 1-3-2027, mức thuế này sẽ tăng lên 4% - 11%.

Đánh giá từ Bộ Tài chính cho thấy, mức thuế ưu đãi hiện hành đã tạo ra sự chênh lệch đáng kể so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10% - 150%), qua đó giúp giảm giá thành xe điện, kích thích nhu cầu tiêu dùng và tạo dư địa cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Bộ Tài chính đề xuất gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô điện đến năm 2030

Thị trường tăng trưởng mạnh, nguồn thu ngân sách cải thiện

Hiệu quả của chính sách đã được phản ánh rõ nét qua các số liệu thị trường. Trong giai đoạn từ năm 2022 đến hết năm 2025, số lượng ô tô điện dưới 24 chỗ (bao gồm cả nhập khẩu và sản xuất trong nước) đã tăng mạnh từ 7.663 xe lên 179.316 xe.

Cùng với đó, nguồn thu ngân sách từ nhóm phương tiện này cũng tăng đáng kể, từ 213,38 tỷ đồng năm 2022 lên 2.371,97 tỷ đồng vào năm 2025. Điều này cho thấy, ưu đãi thuế không chỉ kích cầu tiêu dùng mà còn góp phần mở rộng quy mô thị trường, từ đó gia tăng nguồn thu về dài hạn.

Đáng chú ý, việc gia tăng tỷ lệ sử dụng phương tiện xanh cũng góp phần giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 và định hướng phát triển bền vững của Chính phủ.

Trên bình diện quốc tế, nhiều quốc gia đã và đang đẩy mạnh chính sách hỗ trợ xe điện, đồng thời hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Singapore đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn xe chạy xăng, dầu vào năm 2040, đồng thời triển khai các gói hỗ trợ tài chính lớn và kế hoạch xây dựng 28.000 trạm sạc vào năm 2030.

Trung Quốc áp dụng chính sách miễn thuế mua xe và thuế TTĐB đối với ô tô điện đến năm 2027, đồng thời yêu cầu tỷ lệ xe năng lượng mới trong tổng doanh số bán ra. Quốc gia này cũng thúc đẩy điện hóa đội xe công, taxi tại các đô thị lớn.

Trong khi đó, Liên minh Châu Âu triển khai hàng loạt chính sách ưu đãi như giảm thuế giá trị gia tăng, trợ cấp trực tiếp cho người mua, với mức hỗ trợ lên tới 9.000 EUR tại Đức và 7.000 EUR tại Pháp.

Song song với ưu đãi tài chính, các quốc gia đều chú trọng phát triển hạ tầng sạc – yếu tố then chốt quyết định tốc độ phổ cập xe điện.

Cần chính sách ổn định, dài hạn

Trong bối cảnh thị trường xe điện Việt Nam đang ở giai đoạn đầu phát triển, việc duy trì chính sách ưu đãi thuế TTĐB đến năm 2030 được xem là cần thiết để đảm bảo tính ổn định và nhất quán của môi trường chính sách.

Nếu được Quốc hội thông qua, đề xuất này không chỉ tiếp tục tạo lực đẩy cho người tiêu dùng chuyển đổi sang phương tiện xanh, mà còn củng cố niềm tin cho doanh nghiệp trong việc đầu tư dài hạn vào lĩnh vực sản xuất, lắp ráp và phát triển hệ sinh thái xe điện.

Về tổng thể, đây là bước đi mang tính chiến lược, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng trong lĩnh vực giao thông, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” trong dài hạn.