Ngành công nghiệp ô tô châu Âu có thể được giảm áp lực thuế quan khi Liên minh châu Âu (EU) và Anh xem xét tiếp tục lùi thời hạn áp dụng các yêu cầu về xuất xứ đối với xe điện. Các nhà sản xuất cảnh báo mức thuế mới sẽ làm suy giảm sức cạnh tranh của họ, trong bối cảnh xe điện Trung Quốc gia tăng hiện diện tại thị trường Anh.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, Brussels đang tham vấn ngành công nghiệp về phương án hoãn áp dụng mức thuế 10% dự kiến có hiệu lực với phần lớn xe điện từ ngày 1/1/2027. Hai nguồn tin cho biết phía Anh ủng hộ phương án này.
![]() |
| Brussels và London xem xét hoãn áp dụng mức thuế 10% vào ô tô điện của hai bên. Thoả thuận trên có tác động lớn tới ngành công nghiệp ô tô của EU và Anh |
Theo thỏa thuận Brexit có hiệu lực từ năm 2021, tỷ lệ hàm lượng nội địa trong xe được nâng dần để đáp ứng điều kiện miễn thuế. Cơ chế này nhằm thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng pin tại châu Âu. Tuy nhiên, năng lực sản xuất hóa chất và pin chưa tăng kịp kỳ vọng, khiến nhiều mẫu xe vẫn phụ thuộc vào bộ pin và hóa chất nhập khẩu từ châu Á.
Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) ước tính khoảng 82% trong tổng số 520.000 xe điện chở khách và xe tải dự kiến bán vào năm 2027, với tổng giá trị khoảng 17,9 tỷ euro, sẽ phải chịu thuế. Hiệp hội đề nghị lùi thời hạn áp dụng yêu cầu nghiêm ngặt hơn về lắp ráp bộ pin đến năm 2030, đồng thời hoãn yêu cầu bổ sung đối với vật liệu catốt sản xuất tại châu Âu, dùng trong điện cực pin, đến năm 2032.
Các thành viên ACEA lo ngại thuế quan có thể khiến họ mất chỗ đứng tại thị trường Anh, trong khi các nhà sản xuất Trung Quốc tiếp tục gia tăng thị phần.
Trước đó, EU và Anh đã lùi thời hạn siết quy tắc xuất xứ từ năm 2024 sang năm 2027. Tuy nhiên, văn bản pháp lý được sử dụng khi đó nêu rõ hai bên sẽ không tiếp tục gia hạn, đặt ra trở ngại đối với phương án trì hoãn lần này.
Đề xuất lùi thời hạn nhận được sự ủng hộ của các nhà sản xuất ô tô nhưng vấp phải phản ứng từ ngành hóa chất EU. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cho rằng việc nới lỏng yêu cầu xuất xứ sẽ làm giảm nhu cầu đối với sản phẩm của họ.
Nhiều công ty đã đầu tư hàng triệu euro vào sản xuất vật liệu hoạt tính catốt tại châu Âu. Đây là các vật liệu chứa kim loại quan trọng, được sử dụng để chế tạo điện cực dương của pin xe điện.
Theo hai nguồn tin am hiểu vấn đề, các phương án đang được Ủy ban châu Âu xem xét có thời gian trì hoãn ngắn hơn đề xuất của ACEA, nhằm duy trì nhu cầu đối với pin sản xuất tại EU. Những phương án này vẫn có thể thay đổi, gồm lùi thời hạn thêm một năm hoặc áp dụng cơ chế bù trừ trong hai năm. Với cơ chế thứ hai, nhà sản xuất có thể bù trừ xe xuất khẩu sử dụng pin không đáp ứng quy định với xe bán tại thị trường nội địa sử dụng pin đáp ứng quy định.
Một đại diện trong ngành nhận định các biện pháp này khá khác thường nhưng có khả năng triển khai. Theo người này, doanh nghiệp đang phân tích cách tối đa hóa mức độ tuân thủ và đánh giá sự phù hợp của cơ chế mới với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Về tiến trình đàm phán, hai quan chức Anh cho biết các cuộc thương lượng thực chất về việc lùi thời hạn áp dụng quy định dự kiến bắt đầu sau hội nghị thượng đỉnh EU - Anh ngày 20/11.
Báo cáo được SMMT, tổ chức đại diện cho các nhà sản xuất ô tô Anh, công bố trong tháng cho thấy, dù các cơ sở sản xuất pin và xe điện đã nhận được khoản đầu tư ước tính 72 tỷ euro kể từ năm 2017, khoảng hai phần ba lượng pin lithium-ion sử dụng vẫn phải nhập khẩu. Năng lực sản xuất pin trong nước của Anh cũng còn hạn chế.
Ông Mike Hawes, Giám đốc điều hành SMMT, nhấn mạnh Anh và EU gắn kết với nhau thông qua hoạt động thương mại ô tô trị giá 80 tỷ euro mỗi năm cùng hàng triệu việc làm. Ông đề nghị hai bên tìm giải pháp thực tế cho các quy tắc xuất xứ áp dụng từ năm 2027, đồng thời tăng cường liên kết chuỗi cung ứng.
Báo cáo của LSE Consulting cũng đề nghị EU và Anh phối hợp điều chỉnh chính sách trên cơ sở sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai thị trường.
Theo báo cáo, EU tiếp nhận 60% lượng xe xuất khẩu của Anh, trong khi Anh chiếm 30% lượng xe xuất khẩu của EU và là thị trường mua xe điện sản xuất tại EU lớn nhất. Từ đó, báo cáo khuyến nghị áp dụng linh hoạt các quy tắc xuất xứ ở mức phù hợp và xây dựng chiến lược chung về pin.
Ủy ban châu Âu đã được đề nghị bình luận về các phương án trên.
