Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ thuốc lá Việt Nam, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam và B.A.T Việt Nam đề nghị loại trừ khỏi giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt các khoản nộp bắt buộc như: thuế tuyệt đối, thuế bảo vệ môi trường (nếu có), khoản đóng góp Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, chi phí tem thuốc lá và khoản đóng góp Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Theo lập luận của doanh nghiệp, việc không loại trừ các khoản này khiến giá tính thuế thực tế bị “đội lên”, dẫn đến tình trạng “thuế chồng thuế”, trái với nguyên tắc quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025.
 |
| Giữ nguyên cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá để đảm bảo ổn định chính sách |
Hiện nay, doanh nghiệp thuốc lá đang phải thực hiện nhiều nghĩa vụ tài chính bắt buộc, gồm: 2% giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (tương đương 50–391 đồng/bao tùy nhãn hiệu), 60 đồng/bao cho Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam (điều chỉnh tăng 5 năm/lần) và 20 đồng/bao cho chi phí tem thuốc lá. Các khoản này nằm trong doanh thu nhưng doanh nghiệp không được hưởng, nên nếu không loại trừ sẽ làm tăng giá tính thuế thực tế.
Phản hồi kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết thuốc lá hiện chưa thuộc đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường, do đó chưa phát sinh tình trạng “đánh thuế chồng thuế”. Trong trường hợp pháp luật được sửa đổi, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu điều chỉnh phù hợp. Bộ cũng khẳng định giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá tiếp tục xác định theo khoản 9 Điều 4 Nghị định 108/2015/NĐ-CP, tức “giá bán ra chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng”, bao gồm cả khoản đóng góp bắt buộc vào Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc duy trì quy định này nhằm đảm bảo tính ổn định và phù hợp với thực tiễn quản lý thuế.
Liên quan đến đề xuất nâng tỷ lệ chênh lệch giá bán tối thiểu giữa cơ sở sản xuất và doanh nghiệp thương mại có quan hệ công ty mẹ – công ty con từ 7% lên 10%, Bộ Tài chính cho biết trước ngày 1/1/2016, tỷ lệ này từng là 10% theo Nghị định 26/2009/NĐ-CP, song đã được điều chỉnh còn 7% tại Nghị định 108/2015/NĐ-CP nhằm ngăn ngừa hành vi chuyển giá, đảm bảo thu đúng, thu đủ và tránh thất thu ngân sách.
Theo Bộ, mức 7% đã được áp dụng ổn định gần 10 năm, phù hợp với chủ trương quản lý giá và chính sách thuế hiện hành, vì vậy Dự thảo Nghị định tiếp tục kế thừa để đảm bảo tính minh bạch và công bằng giữa các nhóm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Về kiến nghị sửa đổi thuật ngữ “giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt” thành “giá làm căn cứ xác định giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt”, Bộ Tài chính cho rằng việc này chưa phù hợp với Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025. Dự thảo Nghị định cũng đã quy định rõ trường hợp hàng hóa bán cho doanh nghiệp có quan hệ liên kết (bao gồm cả sản xuất theo giấy phép nhượng quyền), do đó Bộ đề nghị giữ nguyên cách diễn đạt hiện hành để đảm bảo thống nhất và tránh phát sinh mâu thuẫn pháp lý trong thực thi.
