Khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế của doanh nghiệp Việt Nam được mở rộng sau khi Chính phủ điều chỉnh hạn mức vay thương mại nước ngoài trong năm 2026. Quyết định này tạo thêm lựa chọn tài trợ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư dài hạn, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu quản trị rủi ro tài chính trong bối cảnh thị trường vốn toàn cầu còn nhiều biến động.
Theo Quyết định số 2184/QĐ-TTg ngày 11/11/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký điều chỉnh Kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026, nâng hạn mức vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng theo phương thức tự vay, tự trả từ khoảng 6,124 tỷ USD lên tối đa 10 tỷ USD/năm.
![]() |
| Dù nhu cầu vốn lớn, nhưng việc tiếp cận dòng vốn quốc tế vẫn chưa phổ biến với doanh nghiệp Việt Nam. Nguyên nhân quan trọng là đa số doanh nghiệp chưa đáp ứng được những tiêu chí khắt khe mà các nhà đầu tư quốc tế đặt ra - Ảnh minh họa: tinnhanhchungkhoan. |
Mức điều chỉnh tương đương tăng khoảng 63,3% so với kế hoạch ban đầu. Đồng thời, tốc độ tăng dư nợ nước ngoài ngắn hạn tối đa được nâng từ khoảng 19–20% lên 27% so với dư nợ cuối năm 2025.
Thêm nguồn tài trợ cho những dự án cần vốn dài hạn
Việc mở rộng hạn mức diễn ra khi nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng và mở rộng sản xuất tiếp tục gia tăng. Đối với doanh nghiệp có dự án đầu tư lớn, tiếp cận thị trường quốc tế có thể giúp đa dạng hóa nguồn tài trợ, giảm phụ thuộc vào một kênh tín dụng và lựa chọn kỳ hạn vay phù hợp hơn với chu kỳ đầu tư.
Tuy nhiên, hạn mức 10 tỷ USD là giới hạn vay thương mại nước ngoài trung, dài hạn theo phương thức tự vay, tự trả trong năm 2026, không phải khoản vốn đã được huy động hoặc giải ngân. Doanh nghiệp muốn vay vẫn phải đáp ứng các điều kiện pháp luật, yêu cầu của bên cho vay và khả năng tài chính của chính mình.
Theo số liệu tại Bản tin nợ công số 21 của Bộ Tài chính được dẫn trong tài liệu nghiên cứu, dư nợ nước ngoài của khu vực doanh nghiệp đạt 95,73 tỷ USD cuối năm 2024 và khoảng 90,59 tỷ USD vào cuối tháng 6/2025. Quy mô này cho thấy nguồn vốn nước ngoài đã giữ vai trò đáng kể trong hoạt động tài trợ của doanh nghiệp, đồng thời đòi hỏi việc theo dõi nghĩa vụ trả nợ phải được thực hiện thường xuyên.
Ở góc độ thị trường, Standard Chartered cho biết đã hỗ trợ doanh nghiệp và tổ chức tài chính Việt Nam huy động khoảng 3,3 tỷ USD từ thị trường quốc tế kể từ đầu năm 2026, với tổng giá trị dự kiến gần 7 tỷ USD vào cuối năm. Những giao dịch này phản ánh nhu cầu tiếp cận vốn quốc tế, song khả năng huy động thực tế vẫn phụ thuộc vào điều kiện thị trường và chất lượng tín dụng của từng bên vay.
Lãi suất thấp chưa chắc đồng nghĩa chi phí vốn rẻ
Thách thức lớn đối với doanh nghiệp vay ngoại tệ là sự biến động đồng thời của lãi suất, tỷ giá và điều kiện tái cấp vốn. Một khoản vay bằng USD có lãi suất danh nghĩa hấp dẫn vẫn có thể làm tăng đáng kể nghĩa vụ tài chính nếu đồng USD lên giá so với đồng tiền tạo ra doanh thu của doanh nghiệp.
Đối với khoản vay lãi suất thả nổi, chi phí trả lãi còn chịu tác động từ lãi suất tham chiếu quốc tế. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ hoặc phần bù rủi ro trên thị trường tăng, doanh nghiệp có thể phải chấp nhận mức chi phí huy động cao hơn, đặc biệt nếu chưa có lịch sử tín dụng quốc tế hoặc xếp hạng tín nhiệm thuận lợi.
Rủi ro càng đáng chú ý với dự án có thời gian thu hồi vốn dài nhưng doanh thu chủ yếu bằng đồng Việt Nam. Nếu kỳ hạn vay không phù hợp hoặc nhiều khoản nợ cùng đáo hạn, doanh nghiệp có thể gặp áp lực thanh khoản ngay cả khi hoạt động kinh doanh vẫn tạo ra lợi nhuận kế toán.
Vì vậy, phương án huy động vốn cần tính đầy đủ lãi suất, phí giao dịch, chi phí bảo hiểm rủi ro tỷ giá và khả năng tái cấp vốn. Các công cụ như hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ, hoán đổi tiền tệ hoặc công cụ phòng ngừa rủi ro lãi suất có thể được xem xét khi phù hợp, nhưng không thể thay thế yêu cầu bảo đảm dòng tiền trả nợ.
| “Chúng tôi tin rằng Việt Nam đang có vị thế thuận lợi để thu hút nguồn vốn quốc tế đáng kể và việc duy trì sự hiện diện thường xuyên trên thị trường vốn quốc tế sẽ là chất xúc tác quan trọng cho sự phát triển liên tục của cả thị trường trái phiếu chính phủ và thị trường vốn Việt Nam”. Bà Nguyễn Thúy Hạnh - Tổng giám đốc Standard Chartered Việt Nam. |
Mở rộng huy động vốn phải đi cùng giám sát nợ nước ngoài
Việc điều chỉnh hạn mức không đồng nghĩa nới lỏng trách nhiệm quản lý nợ nước ngoài. Các khoản vay tự vay, tự trả không được Chính phủ bảo lãnh không mặc nhiên trở thành nợ công, nhưng vẫn có liên quan đến chỉ tiêu nợ nước ngoài quốc gia và ổn định thị trường ngoại hối.
Theo báo cáo Chính phủ trình Quốc hội tháng 10/2026 được dẫn trong tài liệu nghiên cứu, nợ công cuối năm 2026 ước khoảng 33–34% GDP, nợ chính phủ 32–33% GDP và nợ nước ngoài quốc gia 28–29% GDP. Các mức này thấp hơn giới hạn an toàn được Quốc hội phê duyệt, song không loại trừ rủi ro phát sinh tại từng doanh nghiệp hoặc từng nhóm khoản vay.
Tại Quyết định số 1989/QĐ-TTg ngày 15/10/2026, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng thống kê, cơ sở dữ liệu và quản lý nợ nước ngoài tự vay, tự trả. Ngân hàng Nhà nước được giao phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu hoàn thiện khung chính sách quản lý nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh.
Đối với doanh nghiệp, yêu cầu quan trọng không chỉ là tiếp cận được nguồn vốn mà còn phải chứng minh hiệu quả sử dụng và năng lực thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong những kịch bản bất lợi. Điều này đòi hỏi quản trị dòng tiền chặt chẽ, lựa chọn cơ cấu đồng tiền vay phù hợp và hạn chế tập trung nghĩa vụ trả nợ vào cùng một thời điểm.
Việc nâng hạn mức vay nước ngoài lên 10 tỷ USD tạo thêm không gian huy động nguồn lực cho nền kinh tế. Tuy nhiên, dư địa chính sách chỉ chuyển hóa thành hiệu quả phát triển khi nguồn vốn được đưa vào những dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng, dòng tiền ổn định và mức độ rủi ro nằm trong khả năng kiểm soát của doanh nghiệp.
