Ngành đồ uống có đường, đặc biệt là nước ngọt và các sản phẩm nước giải khát, đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể về doanh thu trong những năm qua. Tuy nhiên, việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt có thể dẫn đến sự tăng giá sản phẩm, gây ra những tác động không nhỏ đến tiêu dùng. Theo các chuyên gia, việc tăng thuế có thể làm giảm sức mua của người tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của các công ty trong ngành này.
Mặc dù thuế tiêu thụ đặc biệt có thể làm tăng giá sản phẩm, nhiều chuyên gia y tế khẳng định rằng, đây là một biện pháp cần thiết nhằm giảm thiểu tiêu thụ đồ uống có đường. Việc giảm lượng đường trong chế độ ăn có thể góp phần hạn chế các bệnh lý như tiểu đường, béo phì và bệnh tim mạch. Hơn nữa, doanh thu từ thuế này có thể được sử dụng cho các chương trình y tế công cộng, nâng cao nhận thức về dinh dưỡng cho người dân.
 |
| Đề xuất thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường. (Ảnh: Minh họa). |
Các doanh nghiệp trong ngành đồ uống cũng đang chuẩn bị cho những thay đổi sắp tới. Nhiều công ty đã bắt đầu điều chỉnh chiến lược sản phẩm, phát triển các dòng sản phẩm ít đường hoặc không đường để đáp ứng nhu cầu thị trường và tránh bị ảnh hưởng bởi thuế. Điều này không chỉ giúp duy trì doanh thu mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với sức khỏe người tiêu dùng.
Trong Tờ trình Dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), Chính phủ đã chỉ ra xu hướng toàn cầu hiện nay về việc mở rộng cơ sở tính thuế nhằm hạn chế tiêu dùng những mặt hàng có hại cho sức khỏe, môi trường, và trẻ em.
Trong đó, Chính phủ đề xuất bổ sung nước giải khát có đường vào danh sách chịu thuế tiêu thụ đặc biệt với mức thuế suất 10%. Mục tiêu của chính sách này là thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đồng thời phản ánh khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và UNICEF về mối liên hệ giữa tiêu thụ nước giải khát có đường và các vấn đề sức khỏe tại Việt Nam.
Chính sách mới không chỉ nhằm ngăn chặn tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên, mà còn dự phòng các bệnh không lây nhiễm. Theo dự báo, nếu không có biện pháp can thiệp hiệu quả, số trẻ em bị thừa cân và béo phì tại Việt Nam có thể lên tới gần 2 triệu vào năm 2030. Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường dự kiến sẽ khiến giá sản phẩm này tăng cao, từ đó định hướng người tiêu dùng chuyển sang lựa chọn các sản phẩm ít đường hơn.
Bộ Tài chính đã chỉ ra rằng, việc áp dụng thuế 10% sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp điều chỉnh công thức sản xuất, giảm tỷ lệ đường trong sản phẩm để không bị đánh thuế. Điều này không chỉ khuyến khích sản xuất các sản phẩm tốt hơn cho sức khỏe mà còn tạo ra những sản phẩm thân thiện hơn với người tiêu dùng.
Dự báo, ngân sách nhà nước sẽ tăng thu khoảng 2.400 tỷ đồng vào năm 2026 nhờ vào chính sách này, mặc dù doanh thu có thể giảm trong những năm tiếp theo do người tiêu dùng chuyển sang lựa chọn sản phẩm ít đường hơn.
Đối với việc bổ sung nước giải khát vào diện chịu thuế, đa số các thành viên trong Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã tán thành, nhưng cũng lưu ý về những khó khăn có thể phát sinh từ quy định "theo Tiêu chuẩn Việt Nam", đặc biệt đối với các sản phẩm nhập khẩu.
Bộ Y tế cũng đồng tình với chính sách này, đồng thời đề nghị Bộ Tài chính xem xét bổ sung thêm các loại đồ uống có đường khác theo định nghĩa của WHO, như nước ngọt, nước ép trái cây, và trà pha sẵn, nhằm tạo ra một khung pháp lý hoàn thiện hơn cho việc quản lý tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam.
Nhìn chung, việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường là một bước đi quan trọng không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần định hướng tiêu dùng bền vững trong tương lai. Chính sách này hứa hẹn sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong thói quen tiêu dùng, đồng thời khuyến khích ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống phát triển theo hướng lành mạnh hơn.
